zasady funkcjonowania podatku od czynności cywilno-prawnych.

zasady funkcjonowania podatku od czynności cywilno-prawnych.

Przedmiotem opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych są:
 czynności cywilnoprawne (umowy) wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych tj.:
• umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
• umowy pożyczki,
• umowy poręczenia,
• umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
• umowy dożywocia oraz ustanowienia odpłatnej renty,
• umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
• umowy majątkowe małżeńskie,
• ustanowienie hipoteki,
• ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
• umowy depozytu nieprawidłowego,
• umowy spółki (akty założycielskie),
 zmiany w/w umów,
 orzeczenia sądów i ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak podlegające opodatkowaniu czynności cywilnoprawne.

Ustawa zawiera grupę czynności cywilnoprawnych wyłączonych z opodatkowania (art. 2) m.in.:
 sprawy alimentacyjne, związane z ubezpieczeniem społecznym, wyborami, zatrudnieniem, świadczeniami związanymi z zatrudnieniem, nauką, zdrowiem,
 umowy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego zawieranej w związku z realizacją roszczeń wynikających z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów o ochronie środowiska; umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym,
 czynności podlegające przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych; podlegające przepisom o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
 czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku.

Podatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, będące stronami czynności cywilnoprawnych.

Płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych są:
 notariusze – od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego,
 nabywcy rzeczy – od umów sprzedaży, jeżeli nabywca kupuje te rzeczy do przerobu lub do dalszej sprzedaży.

Obowiązek podatkowy powstaje:
 z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a w przypadku gdy płatnikami są nabywcy rzeczy przeznaczonych do przerobu lub odprzedaży – z chwilą wypłacenia należności. Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność
 z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną
 z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody
 z chwilą powołania się na okoliczność dokonania czynności cywilnoprawnej – jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności, a którakolwiek ze stron po upływie tego terminu powołuje się przed organami podatkowymi lub organami kontroli skarbowej na okoliczność jej dokonania; w tym przypadku obowiązek podatkowy powstaje jedynie w stosunku do podatnika, który powołał się na okoliczność dokonania czynności cywilnoprawnej.
Podatnicy zobowiązani są do złożenia deklaracji (deklaracja PCC-1) w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 14 dni od daty dokonania czynności.

Podstawa opodatkowania i stawki podatku określone są odrębnie dla każdej czynności. Maksymalna stawka kwotowa podatku wnosi 38 zł – procentowa wynosi 2 % (art. 6 i 7 ustawy). W odniesieniu do umów spółek polegających na wniesieniu wkładów do majątku spółki, kapitału zakładowego, pożyczek stawka podatku wynika z taryfy podatkowej (stawka regresywna). Stawki podatku (opłaty) są z reguły proporcjonalne i uzależnione od dwóch czynników – rodzaju nabytego prawa i rodzaju rzeczy. Podatek ten odziedziczył po opłacie skarbowej zarówno stawki kwotowe (19 zł i 38 zł) jak i stawki proporcjonalne (0,1%, 1%, 2%). Katalog stosowanych rozwiązań fiskalnych zamyka jedyny w Polsce, i jeden z nielicznych na świecie, przypadek zastosowania stawki podatkowej regresywnej, która dodatkowo charakteryzuje się zróżnicowaną rozpiętością szczebli taryfy podatkowej. Jeżeli jedna ze stron czynności cywilnoprawnej jest zwolniona od podatku, stawki podatku obniża się o 50%.

Zapłaty podatku dokonuje się bądź bezpośrednio w kasie właściwego urzędu skarbowego, bądź na rachunek bankowy tego urzędu w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Organem skarbowym w podatku od czynności cywilnoprawnych są właściwe miejscowo urzędy skarbowe.

Konstrukcja podatku (art.11) przewiduje zwroty podatku w terminie do 5 lat jeżeli:
 uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna),
 nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej,
 umowa spółki w wyniku ostatecznej decyzji odmawiającej spółce wydania koncesji na podjęcie działalności gospodarczej została rozwiązana,
 podwyższenie kapitału spółki określone w uchwale zarejestrowane zostanie w wysokości niższej, zwrotowi podlega podatek stanowiący różnicę między podatkiem zapłaconym a podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców, nie dokonano wpisu hipoteki do księgi.

Comments are closed.