ZPE i MPE krajów rozwiniętych gospodarczo.

ZPE i MPE krajów rozwiniętych gospodarczo.

Po II wojnie światowej Europa Zachodnia i Japonia były ekonomicznie osłabione, a Stany Zjednoczone – wzmocnione. Każdy z tych krajów prowadził odmienną ZPE.

Europa Zachodnia:
 Początkowo protekcjonizm (od lat 40-tych do początków lat 80-tych) – działania rządu skłaniające podmioty gospodarcze do lokowania istniejących zasobów produkcyjnych w sektorach uznawanych za szczególnie ważne dla przyszłego rozwoju. Przejawem były wysokie stawki celne i ograniczenia ilościowe i dewizowe. Stosowano narzędzia:
o wewnętrznej polityki gospodarczej (kurs walutowy, stopa procentowa, pieniądz, finanse, budżet, ceny i podatki)
o zagranicznej polityki ekonomicznej:
- taryfowe
- parataryfowe
- pozataryfowe
 Dzięki pomocy materialnej (Program Odbudowy Europy) i innych działań Stanów Zjednoczonych (MFW, GATT) został zainicjowany proces liberalizacji handlu zagranicznego (jedynie w okresie kryzysu surowcowego i głębokiej depresji gospodarczej nasiliły się tendencje protekcjonistyczne – tzw. okres neoprotekcjonizmu). Bariery handlu międzynarodowym usuwano:
o w obrębie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej – stworzono warunki do wolnego przepływu towarów, usług i czynników produkcji:
- całkowita likwidacja ceł oraz ograniczeń ilościowych i dewizowych (koniec lat 60-tych)
- likwidacja ograniczeń parataryfowych i pozataryfowych (przełom lat 80/90-tych)
o w stosunkach z krajami trzecimi:
- proces likwidacji ceł trwał dłużej
- utrzymano liczne bariery parataryfowe i pozataryfowe.

Stany Zjednoczone
 Dualizm polityki ekonomicznej po II wojnie światowej:
o Na zewnątrz – liberalizm ZPE i MPE
o Wewnątrz – interwencjonizm (stosowano cła, ograniczenia parotaryfowe i pozataryfowe; procedury antydumpingowe i przeciwdziałające zakłóceniom rynku; subwencje w eksporcie)
 Na początku lat 80-tych nastąpiło zmniejszenie protekcjonizmu, z którego jednak nie zrezygnowano do końca stulecia.

Japonia
 Etap I – radykalny protekcjonizm: (lata 50-te i 60-te)
o Instytucjonalna kontrola importu i eksportu (subwencjonowanie eksportu i ograniczanie importu)
o W mniejszym stopniu stosowano narzędzia polityki makroekonomicznej – wyjątkiem była polityka kursu walutowego i stopy procentowej
 Etap II – stopniowego łagodzenia protekcjonizmu (lata 70-te i I poł. lat 80-tych) – zrezygnowano ze znacznej części metod bezpośrednich na rzecz metod pośrednich
 Etap III – liberalizacji ZPE – II poł. lat 80-tych i lata 90-te.:
o Likwidacja metod pośredniego oddziaływania
o Likwidacja ograniczeń w handlu zagranicznym, w tym także parataryfowych i pozataryfowych.

Comments are closed.