BILANS PŁATNICZY I MIĘDZYNARODOWA RÓWNOWAGA PŁATNICZA

BILANS PŁATNICZY I MIĘDZYNARODOWA RÓWNOWAGA PŁATNICZA

Bilans płatniczy to syntetyczne zestawienie wszystkich zawartych transakcji i dokonanych płatności między krajami rezydentami a zagranicą w określonym okresie, zazwyczaj roku kalendarzowego.

Transakcja międzynarodowa wymiana towarów, usług lub składników majątkowych pomiędzy podmiotem krajowym (rezydentem) a podmiotami zagranicznymi.

Transakcje odpłatne to:
 kupno i sprzedaż towarów, usług w zamian za gotówkę lub na kredyt
 zamianę towarów i usług na towary lub usługi
 zamianę papierów wartościowych na gotówkę lub inne papiery wartościowe

Transakcje nieodpłatne to:
 nieodpłatne nabycie lub dostarczenie towaru lub usługi
 otrzymanie lub zapłata np. składki udziału w organizacji międzynarodowej

Struktura bilansu płatniczego:
A. Bilans transakcji bieżących
B. Bilans kapitałów
C. Rezerwy walutowe
D. Saldo błędów i opuszczeń

Bilans transakcji bieżących:
 bilans handlowy
 bilans usług i transferów

———— zmiana pozycji finansowej wobec zagranicy (zmiana salda)

Bilans kapitałów:
 bilans kapitałów długoterminowych
 bilans kapitałów krótkoterminowych

Saldo błędów i opuszczeń wynika z szacunkowego charakteru danych oraz faktu, iż korzysta się z różnych źródeł.

Rezerwy walutowe:
 dewizy i inne należności, dewizy to należności zagraniczne, które ze względu na formę mogą być wykorzystywane do regulowania zobowiązań w obrocie międzynarodowym (np. należności na rachunkach w bankach zagranicznych oraz należności od cudzoziemców)
 pozycja rezerwowa w MFW (Międzynarodowym Funduszu Walutowym) to niewykorzystana transza rezerwowa jaką ma do dyspozycji kraj członkowski
 SDR w MFW, które mogą być wykorzystane na zakup walut wymienialnych lub bezpośrednio na uregulowanie niektórych płatności
 złoto monetarne, rezerwa w złocie

Równowaga (ekonomiczna) w bilansie płatniczym

Teoria Meade`a – operacje w bilansie płatniczym dzielą się na:
1. operacje autonomiczne (rzeczywiste) niezależne od stanu bilansu i podejmowane z chęci osiągnięcia zysku (związane z działalnością przedsiębiorstwa)
2. operacje wyrównawcze, zmiany stanu oficjalnych rezerw państwowych oraz pożyczek zagranicznych.

Równowaga rzeczywista:
- wydatki = należnościom
- nie ma salda obrotów wyrównawczych
- równowaga transakcji autonomicznych osiągana jest bez interwencji państwa

Równowaga pozorna
- wydatki = należnościom
- nie ma salda obrotów wyrównawczych
- równowaga transakcji autonomicznych osiągana w wyniku interwencji państwa, np. zmiana kursu walutowego, polityka fiskalna, celna, itp.

Nadwyżka bp
- wydatki należności
- występuje saldo obrotów wyrównawczych (ujemne)

Przyczyny nierównowagi bp:
w krótkim okresie
- kataklizmy naturalne
- polityka ekonomiczna państwa
- zmiany cen światowych
w długim okresie
- zmiany w dochodach ludności
- postęp techniczny i technologiczny
- zmiany zachodzące za granicą (porównanie cen, kurs walutowy, tempo inflacji, przenoszenie się koniunktury)
- dynamika oszczędności

Sposoby równoważenia bilansu płatniczego;
- przez mechanizm rynkowy
- związane z interwencjonizmem państwa (system monetarny, system fiskalny, polityka dochodowa, polityka cenowa, środki administracyjno-prawne)

INCOTERMS 2000 (reguły transakcji międzynarodowych)
- LOCO – EXW (1) sami odbieramy towar

- FOB
- CIF
- w tych formułach umieszcza się transakcje w bilansie płatniczym

- FRANCO DDP (13) towar jest dostarczany

Comments are closed.