MIĘDZYNARODOWA INTEGRACJA EUROPEJSKA

MIĘDZYNARODOWA INTEGRACJA EUROPEJSKA

Integracja (integracjo z łac.) łączenie, to bardzo szeroki zakres, nie tylko ekonomiczne ale i polityczne, społeczne.
Dezintegracja – rozdzielenie (np. Jugosławia)

Międzynarodowa integracja gospodarcza to proces scalania gospodarek narodowych, w wyniku którego tworzą się nowe organizacje gospodarcze o odmiennych właściwościach. Podstawowym jej celem jest wzrost efektywności gospodarowania.

Warunki integracji:
1. komplementarność gospodarek (rzeczywista lub potencjalna) – struktur gospodarczych
2. odpowiednia infrastruktura (rozwinięte połączenia drogowe, morskie, telekomunikacyjne, informatyczne)
3. sprzyjająca polityka ekonomiczna (wzajemne preferencje celne, wprowadzanie swobody przepływu kapitału, pracy, koordynacja polityki gospodarczej), bliskość geograficzna
4. chęć i wola integracji (może być ważna np. Polska, Norwegia lub nie np., Malta, gdzie i tak decyduje parlament)

EFTA (Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu): Szwajcaria, Islandia, Lichtensztajn, Norwegia – zbliżony poziom rozwoju.
NAFTA (Północno Amerykańska Strefa Wolnego Handlu): USA, Kanada, Meksyk – zróżnicowane
MERCOSUR (Wspólny Rynek Południa): Ameryka Południowa – Brazylia, Argentyna, Paragwaj i Urugwaj – kraje rozwijające się
ASEAN (Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej): Malezja, Indonezja, Filipiny, Tajlandia, Singapur, Wietnam, Kambodża, Brunei, Miamar, Laos – kraje rozwijające się.

Przyczyny integracji:
kraje wysoko rozwinięte
 tempo i kierunki współczesnego rozwoju gospodarczego (postęp techniczny)
 rozwój nowych gałęzi produkcji przemysłowej
 rozwój nowych potrzeb konsumpcyjnych
 umocnienie konkurencyjności gospodarki
kraje rozwijające się
 ułatwienie i przyspieszenie rozwoju gospodarczego
 wspólne inwestycje infrastrukturalne
 przeciwdziałanie rozproszeniu niewielkich zasobów kapitałowych

Podstawowe modele integracji w gospodarce rynkowej:
 model integracji międzynarodowej (brak zagrożenia dla suwerenności krajów, decyzje podejmowane są przez poszczególne kraje, a ośrodek międzynarodowy tylko koordynuje działania; bardzo popularna forma integracji NAFTA, EFTA, CEFTA, ASEAN, MERCOSUR)
 model integracji ponadnarodowej (utrata suwerenności przez kraje, decyzje podejmowane przez instytucje integracyjne i mają charakter obligatoryjny, np. UE)

Typy integracji na podstawie suwerenności:
 integracja równych partnerów (bardziej popularny)
 integracja nierównych partnerów (USA – Panama, Rosja – Ukraina)

Integracji nie musi towarzyszyć powstanie organizacji.

Instytucjonalno-organizacyjne formy ugrupowań integracyjnych
Strefa wolnego handlu, likwidacja ceł i barier ilościowych w obrotach handlowych.
Unia celna, strefa wolnego handlu + wspólna zewnętrzna taryfa celna i polityka handlowa
Wspólny rynek, unia celna + swobodny przepływ usług i czynników produkcji
Unia gospodarcza i walutowa, wspólny rynek + pełna koordynacja/unifikacja polityki gospodarczej i walutowej, ponadpaństwowe instytucje
Unia gospodarcza i polityczna, unia gospodarcza i walutowa + pełna koordynacja/unifikacja polityki wewnętrznej, zagranicznej, obronnej, ponadpaństwowe organy władzy

Najczęściej występuje strefa wolnego handlu i unia celna.

Metody integracji gospodarczej:
1. liberalna (funkcjonalna, rynkowa) metoda integracji, działania i funkcje państwa bądź ugrupowania integracyjnego na rzecz powinny się ograniczać wyłącznie do likwidacji barier w obrotach między grupą zainteresowanych krajów, tzn. do zapewnienia między nimi swobodnego przepływu towarów oraz czynników produkcji, a więc jak gdyby do zapewnienia tym samym niezakłóconego działania mechanizmu wolnego rynku, który w tych warunkach wywoła i spowoduje proces integracji gospodarczej
2. instytucjonalna metoda integracji (autorytarna), proces integracji gospodarczej jest możliwy tylko pod warunkiem skoordynowania, a następnie zunifikowania polityki ekonomicznej grupy krajów. W praktyce może to oznaczać ustanowienie określonych instytucji integracyjnych wyposażonych w kompetencje umożliwiające skuteczną koordynację, unifikację i centralizację polityki ekonomicznej grupy integrujących się krajów.

Zjawisko „rozlewania się” (spill-over) [niższe formy integracji wymuszają wyższe formy integracji]
- proces generowania nowych zadań, stojących przed strukturami instytucjonalnymi w wyniku ewolucji procesów gospodarczych.
Działania integracyjne w sferze o mniejszym znaczeniu mogą prowadzić do serii następnych działań i rozszerzenia zadań na szczeblu ponadnarodowym.

Skutki integracji:
krótkookresowe, statyczne
1. efekt kreacji handlu
 efekt produkcyjny (rezygnuje z własnej produkcji, bo tańsze inne)
 efekt konsumpcyjny (bo dobro jest tańsze)
2. efekt przesunięcia handlu
3. efekt ekspansji handlu (gdy unia celna kreuje handel, a nie przesuwa go)
4. efekt ograniczenia handlu (gdy unia celna przesuwa handel i efekt ten jest bardzo słaby, a efekt kreacji nie występuje wcale).
Efekt kreacji handlu oznacza wytworzenie się nowych strumieni handlu pomiędzy krajami członkowskimi sfery wolnego handlu lub unii celnej. Towary wytwarzane w poszczególnych krajach strefy czy unii zaczynają być traktowane na rynkach innych krajów tejże sfery czy unii preferencyjnie na skutek zniesienia ceł i barier w handlu.
Efekt przesunięcia handlu dotyczy handlu pomiędzy krajami członkowskimi strefy handlu lub unii celnej oraz ich handlu z krajami nieczłonkowskimi. Polega on na zastępowaniu importu określonych towarów spoza strefy czyli unii importem tych towarów ze strefy czy unii.
długookresowe, dynamiczne
1. wzrost efektywności produkcji i handlu
2. korzyści skali
3. wzrost tempa postępu technicznego i innowacyjnego
4. korzyści zewnętrzne – wzrost rozmiarów rynku i silnej konkurencji
5. przyspieszenie wzrostu gospodarczego
6. wysoka dynamika handlu wewnątrzgałęziowego

Wady, zagrożenia procesu integracji:
1. korzyści z integracji będą ponosiły kraje wysoko rozwinięte
2. szybsze przenoszenie się wahań koniunkturalnych
3. nadmierna eksploatacja surowcowa niektórych partnerów
4. utrata autonomii danego kraju

Comments are closed.