Struktura społeczna

Struktura społeczna, układ różnorod¬nych elementów oraz procesów i relacji występujących między nimi. Elementami tymi są najczęściej zbiorowości społeczne, grupy, społeczności lokalne, instytucje, role społeczne itp. Jan Szczepański [1970, s. 274] strukturę rozumie jako „budowę”: „oznacza ona taki sposób ułożenia elementów składowych, aby mogły one wykonywać swoje funkcje uzupełniając się i harmonizując, tak aby grupa jako […]

Zmiana społeczna

Zmiana społeczna, różnica między stanami danego zjawiska społecznego w dwóch przekrojach czasowych. Badanym zjawiskiem może być cały system społeczny lub jakaś jego część. Przekrój czasowy może mieć po części charakter arbitralny, przyjęty przez badacza zależnie od potrzeb i możliwości, lub może wyodrębniać się w sposób „naturalny”. Ciąg zmian społecznych zachodzących w czasie określa się ja¬ko […]

Industrializacja i społeczeństwo postindustrialne

Industrializacja i społeczeństwo postindustrialne - uprzemysłowienie, proces szybszego rozwoju przemysłu w stosunku do innych działów gospodarki i wynikający z tego zwiększony udział przemysłu we wzroście dochodu narodowego oraz zwiększanie się liczby zatrudnionych w tym dziale gospodarki. Odnośnie społeczeństwa to na podstawie rzeczywistości: górnicy, PKP, stocznie, huty itp.

Podklasa

Podklasa (ang. underdasś), „sfery deprywacji, wykolejenia i krańcowego ubóstwa” [H. Domański 1994, s. 267]. Ralf Dahrendorf [1993, s. 237] wskazuje, że głównymi cechami charakterystycznymi podklasy są: „brak kwalifikacji, bezrobocie, zamieszkiwanie w szczególnych rejonach miast i zależność od opieki społecznej. Wielu członków podklasy należy do mniejszości etnicznych i żyje w niekompletnych rodzinach. Wykazują też oni skłonność […]

Stratyfikacja

Stratyfikacja (uwarstwienie społeczne), hierarchiczny układ struktury społecznej, którego zasadniczym elementem są warstwy społeczne. Podział społeczeństwa na warstwy zakłada występowanie nierówności społecznych pod względem poziomu
uzyskiwanych dochodów, pozycji społecznej, wykształcenia, stylu życia, prestiżu itp. Główny problem badawczy to ustalenie stosunkowo jednoznacznych kryteriów wyodrębniania poszczególnych warstw oraz określenie wzajemnych relacji między nimi. W. Lloyd Warner i Paul Lunt […]

Koncepcja dekompozycji

Koncepcja dekompozycji, jeden ze sposobów analizy i opisu przekształceń struktury społecznej. Dekompozycja odnosi się do cech położenia społecznego (pochodzenie, poziom dochodów, wykształcenie, styl życia itp.) członków jakiejś zbiorowości. Podkreśla się, że współczesne klasy lub warstwy społeczne charakteryzują się mniejszą wewnętrzną jednorodnością (homogenicznością) tych cech niż dawniej. Osoby z różnych warstw lub klas społecznych wykazywać mogą […]

Reprodukowanie struktury społecznej

Reprodukowanie struktury społecznej - odtwarzanie (w czasie) liczby i struktury ludności pod wpływem ruchu naturalnego i wędrówkowego. Zobacz Ruchliwość społeczna.

Ruchliwość społeczna

Ruchliwość społeczna (mobilność spo¬łeczna), zmiana pozycji jednostki lub grupy w obrębie społeczeństwa zróżnicowanego strukturalnie. Wyróżnia się dwa typy ruchliwości społecznej - ruchliwość pionową (wertykalną) i poziomą (horyzontalną). Pierwszy typ - ruchliwość pionowa - to zmiana miejsca w systemie hierarchizacji społecznej. Może on przybierać formę awansu lub degradacji. Drugi typ - ruchliwość pozioma - to przejście […]

Warstwa społeczna

Warstwa społeczna, „zbiór (agregat) jednostek o podobnej zazwyczaj sytuacji gospodarczej i zbliżonym poziomie kultury, którym obyczaj, tradycja i wszelkiego rodza¬ju obowiązujące zasady hierarchizacji spo¬łecznej wyznaczają dosyć wyraźnie określone i trwałe stanowisko nadrzędne, względ¬nie podrzędne, w stosunkach z przedstawi¬cielami innych warstw” [S. Rychliński 1976].
Typ idealny warstwy tworzą jednostki o bardzo podobnych „profilach” [L. Broom 1975, s. […]

KONCEPCJA JOHNA HOLLANDA

KONCEPCJA JOHNA HOLLANDA - zwana modelem heksagonalnym (sześciokątnym).
Holland zdefiniował typy karier, które mogą być użyteczne do opisu orientacji jednostki i środowiska zawodowego umieszczając je na sześciokątnym modelu:
 realistyczny,
 badawczy,
 artystyczny,
 społeczny,
 przedsiębiorczy,
 konwencjonalny.
Każdy reprezentuje pewną osobowość zawodową, jeśli zostanie właściwie zastosowana odniesie sukces zawodowy (czyli przyniesie nam to zadowolenie i satysfakcje czy nie). Holland przyglądał się pewnym zawodom, stworzył […]