Specjalizację można rozpatrywać
Specjalizację można rozpatrywać:
1. Od strony produktu – ześrodkowanie jednorodnej produkcji wyspecjalizowanej w przedsiębiorstwach
2. Od strony wykonawcy – ograniczenie produkowanych wyrobów do stanowiących przedmiot specjalizacji przedsiębiorstwa
W budownictwie specjalizacja produkcji budowlano – montażowej oznacza ograniczenie działalności produkcyjnej przedsiębiorstw budowlanych do wykonywania określonych rodzajów obiektów lub robót za pomocą wyspecjalizowanej kadry i maszyn budowlanych.
Formy specjalizacji w budownictwie:
1. specjalizacja przedmiotowa – (obiektowa) – polega na wykonaniu przez przedsiębiorstwo określonych rodzajów obiektów przy użyciu sił własnych, bez pomocy podwykonawców np. linie energetyczne, roboty inżynieryjne, wodne
2. specjalizacja robót ( stadialna) – polega na wykonywaniu przez przedsiębiorstwa określonych rodzajów robót w obiektach np. instalacyjne, wykończeniowe
3. specjalizacja technologiczna – wykonywanie obiektów lub robót w jednej technologii
4. specjalizacja w zakresie usług – dotyczy przedsiębiorstw obsługi budownictwa, wynajem sprzętu budowlanego z obsługą.
Miary poziomu specjalizacji:
Sp = PS/P
PS – produkcja specjalistyczna
P – produkcja ogółem
O<Sp<=1
Sp = Z(PS/PS) + PS / 3
C = Zs/Z + Ts/T / 2
Zs – specjaliści przedsiębiorstwa
Z – ogół kadry
Ts – moc sprzętu specjalistycznego
T – moc sprzętu
Lub
Zs – fundusz płac specjalisty
Z – fundusz płac
Ts – koszty pracy sprzętu specjalistycznego
T – koszty pracy sprzętu
Efekty specjalizacji:
1. wzrost wydajności pracy
2. poprawa jakości produkcji
3. spadek kosztów – przez lepsze wykorzystanie materiałów i maszyn
4. skrócenie cyklu realizacji
Granice procesu specjalizacji:
Wzrost specjalizacji w budownictwie prowadzi najczęściej do rozszerzenia zasięgu terytorialnego działania, czyli do dekoncentracji produkcji, przestrzeni i do wzrostu kosztów produkcji np. koszty przemieszczenia czynników, koszty dozoru, koszty związane z zapleczem tymczasowym.
Ujemne skutki dekoncentracji produkcji przedsiębiorstwa mogą przewyższyć efekty specjalizacji. W ostatnich latach obserwuje się proces dywersyfikacji.
Podział przedsiębiorstwa z punktu widzenia :
1. wielkości obsługiwanego rynku
2. stosowanego przez firmę zakresu specjalizacji
Ad. 1
Podział według wielkości obsługiwanego rynku:
1. zakłady rzemieślnicze, drobne świadczące usługi na małym rynku. Występują jako wykonawcy lub podwykonawcy, np. wykładanie glazury, malowanie. Charakteryzują się niskimi kosztami produkcji, co powoduje, że świadczą usługi po niskich cenach. Jest to najliczniejsza z grup, ponad 300 tys. osób fizycznych.
2. wyspecjalizowanie przedsiębiorstwa – ograniczony ściśle określony zakres robót. Specjalizacja, wysoka jakość robót, wyspecjalizowani pracownicy, występują często jako podwykonawcy dużych firm.
3. Skupia przedsiębiorstwa średniej wielkości – kompleksowe zadania inwestycyjne wykonywane własnym potencjałem wytwórczym lub posiłkujące się pierwszą i druga w/w grup. Swą markę budują poprzez własny potencjał produkcyjny. Są w stanie realizować duże inwestycje
4. Nieliczne przedsiębiorstwa skupiane są w dużych grupach kapitałowych, realizują duże i różnorodne pod względem funkcji zadania. Stosują najnowocześniejsze technologie, zarządzanie. Przy wykonawstwie stosują podzlecanie robót w szerokim zakresie. Stosują Outsourcing. Firmy bazujące na obcym potencjale wykonawczym, nazywane są firmami wirtualnymi. Korzystają z efektu skali. Konkurują z firmami zagranicznymi. Kapitał międzynarodowy.
Filed under: notatki