Notes studenta

GŁÓWNE NURTY TEORETYCZNE W SOCJOLOGII
Holizm, stanowisko głoszące prymat całościowego ujmowania zjawisk społecznych. W ujęciu ontologicznym podkreśla się, że cechy jakiejkolwiek całości są jakościowo odmienne od cech jej elementów składowych, W ujęciu metodologicznym uznaje się, że w wyjaśnianiu zjawisk społecznych należy skupiać uwagę na badaniu wspomnianych całości, a nie tylko ich elementów; części nie mogą zostać w pełni zrozumiane w oderwaniu od całości.
Indywidualizm metodologiczny, wszelkie zjawiska i procesy społeczne wyjaśniane są przez odwołanie do cech i zachowań jednostkowych. Istotę tej orientacji stanowi redukcjonizm; zjawiska z poziomu zbiorowości sprowadzane są na poziom działających jednostek.
Nomotetyzm głównym celem poznania oraz wyjaśniania jest odkrywanie prawidłowości w otaczającym świecie i formułowanie na tej podstawie praw nauki. Odkrywanie tych praw jest zasadniczą cechą dyscyplin przyrodniczych (tzw. nauk o naturze). Stosowanie tego mo¬delu w obszarze nauk społecznych jest jed¬ną z cech orientacji naturalistycznej, lub szerzej, pozytywistycznej. Zakłada się tu, że wszelkie poznanie naukowe charakteryzuje się stosowaniem takich samych metod badawczych, niezależnie od różnic przedmiotowych.
Idiografizm indywidualny i niepowtarzalny charakter wszelkich zjawisk społeczno-kulturowych i postulująca taki sposób uprawiania humanistyki, który tę okoliczność będzie uwzględniał. Idiografizm jest stanowiskiem przeciwstawnym nomotetyzmowi. Autorem rozróżnienia nauk nomotetycznych oraz idiograficznych jest Wilhelm Windelband. Idiografizm rozumiany może być na trzy sposoby: w znaczeniu naukoznawczym, jako program badadawczy i jako stanowisko ontologiczne

Filed under: 1