Zasady opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Zasady opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Za osoby prowadzące pozarolniczą działalność - zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - uważa się:
o osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,
o twórców i artystów,
o osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
o osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu, z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,
o wspólnicy jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
• Stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, jeżeli ubezpieczony - osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub osoba z nią współpracująca - uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła przychodów w ramach tej działalności lub współpracy, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego ze źródeł przychodów.
Oznacza to, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność i posiadająca kilka źródeł (n źródeł) przychodów w ramach tej działalności obowiązana jest do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od podstawy wymiaru nie niższej niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku x n.
W ramach pozarolniczej działalności odrębne źródło przychodów stanowi:
• pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona na podstawie przepisów o działalności gospodarczej,
• pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona na podstawie innych przepisów szczególnych,
• status wspólnika spółki cywilnej,
• status twórcy i artysty,
• status osoby prowadzącej działalność w zakresie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
• status osoby prowadzącej działalność w zakresie wolnego zawodu, z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• status wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
• status wspólnika spółki jawnej,
• status wspólnika spółki komandytowej,
• status wspólnika spółki partnerskiej.
Składkę należy odprowadzić od każdej z wymienionych powyżej form organizacyjno-prawnych, niezależnie od przedmiotu prowadzonej działalności. Oznacza to, że jedna osoba może być zobowiązana do opłacenia składek z maksymalnie 10 źródeł przychodów.
• Stosownie do art. 24 ust. 5 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana od dodatkowych przychodów z działalności pozarolniczej przez:
o osoby pobierające świadczenie emerytalne lub rentowe w miesięcznej wysokości nie przekraczającej kwoty minimalnego wynagrodzenia i uzyskujące dodatkowe przychody z tej działalności w wysokości nie przekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury,
o osoby pobierające świadczenie emerytalne lub rentowe w miesięcznej wysokości nie przekraczającej kwoty minimalnego wynagrodzenia i opłacające podatek dochodowy w formie karty podatkowej z tytułu prowadzenia tej działalności.
Wymienione osoby z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu, są natomiast zwolnione z opłacania składek na to ubezpieczenie. Oznacza to, że osoby te są zobowiązane do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia i składania dokumentów rozliczeniowych zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w których wykazują podstawę wymiaru składki w wysokości wynikającej z art. 23 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz składkę:
o w wysokości “zerowej” - jeżeli w rozliczanym miesiącu kalendarzowym spełniły one warunki określone w art. 24 ust. 5 ustawy lub
o w wysokości wynikającej z przemnożenia wykazanej podstawy wymiaru składki przez obowiązującą stopę procentową składki - jeżeli w rozliczanym miesiącu kalendarzowym nie spełniły warunków określonych art. 24 ust. 5 ustawy.
• Stosownie do art. 24 ust. 6 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana od dodatkowych przychodów z działalności pozarolniczej przez:
o osoby zaliczone do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności i uzyskujące przychody z tej działalności w wysokości nie przekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury,
o osoby zaliczone do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności i opłacające podatek dochodowy w formie karty podatkowej z tytułu prowadzenia tej działalności.
Wymienione osoby z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu, są natomiast zwolnione z opłacania składek na to ubezpieczenie. Oznacza to, że osoby te są zobowiązane do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia i składania dokumentów rozliczeniowych zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w których wykazują podstawę wymiaru składki w wysokości wynikającej z art. 23 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz składkę:
o w wysokości “zerowej” - jeżeli w rozliczanym miesiącu kalendarzowym spełniły one warunki określone w art. 24 ust. 6 ustawy lub
o w wysokości wynikającej z przemnożenia wykazanej podstawy wymiaru składki przez obowiązującą stopę procentową składki - jeżeli w rozliczanym miesiącu kalendarzowym nie spełniły warunków określonych art. 24 ust. 6 ustawy.

Stosownie do art. 24 ust. 7 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ:
o osoby zaliczone do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, dla których prowadzenie działalności pozarolniczej stanowi jedyne źródło przychodu, uzyskujące przychody z tej działalności nie przekraczające miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury,
o osoby zaliczone do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, dla których prowadzenie działalności pozarolniczej stanowi jedyne źródło przychodu, opłacające podatek dochodowy w formie karty podatkowej, opłacają składki na ubezpieczenie zdrowotne do wysokości zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Wymienionego przepisu nie stosuje się do osób, które opłacają podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub w formie karty podatkowej.
Osoby prowadzące działalność pozarolniczą i opłacające podatek w wyżej wymienionych formach nie wpłacają zaliczek na podatek dochodowy, a jedynie:
o ryczałt w określonej wysokości, zależnej od rodzaju prowadzonej działalności,
o podatek dochodowy w formie karty podatkowej w wysokości określonej w załączniku nr 3 do ww. ustawy, w zależności od zakresu działalności i wysokości stawek.
Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnicy prowadzący działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej są zwolnieni z obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych, deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.
Uwaga!
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, ubezpieczone w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności. Z tytułu tej działalności nie podlegają bowiem ubezpieczeniom społecznym ani obowiązkowo, ani dobrowolnie.
Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego
• Osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 10 ustawy o NFZ, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego płatnik składek na te ubezpieczenia.
• Osoby pozostające w stosunku służbowym zgłasza pracodawca.
• Żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe oraz pełniących służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, kandydatów na żołnierzy zawodowych zgłasza płatnik składek.
• Poborowych odbywających służbę zastępczą zgłasza pracodawca.
• Poborowych pełniących służbę w Policji, Straży Granicznej i Biurze Ochrony Rządu zgłasza płatnik składek.
• Funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej będących w służbie kandydackiej zgłasza Szkoła Państwowej Straży Pożarnej.
• Osoby pobierające emeryturę lub rentę zgłasza Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego albo inny organ emerytalno-rentowy wypłacający emerytury lub renty.
• Osoby pobierające emerytury lub renty z zagranicy zgłasza bank dokonujący wypłaty emerytury lub renty.
• Osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne, uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze zgłasza podmiot wypłacający uposażenie lub świadczenie.
• Uczniów oraz słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli w rozumieniu przepisów o systemie oświaty zgłasza szkoła lub zakład kształcenia nauczycieli.
• Dzieci przebywające w placówkach pełniących funkcje resocjalizacyjne, wychowawcze, opiekuńcze, lub w domach pomocy społecznej zgłasza ta placówka lub dom pomocy społecznej.
• Dzieci do czasu rozpoczęcia realizacji obowiązku szkolnego, nie przebywające w placówkach pełniących funkcje resocjalizacyjne, wychowawcze, opiekuńcze, lub w domach pomocy społecznej zgłasza ośrodek pomocy społecznej (z własnej inicjatywy, na wniosek opiekuna prawnego lub faktycznego dziecka lub na wniosek innej osoby).
• Studentów i uczestników studiów doktoranckich zgłasza szkoła wyższa lub jednostka organizacyjna prowadząca studia doktoranckie.
• Studentów i uczestników studiów doktoranckich będących cudzoziemcami, uznanymi za osoby pochodzenia polskiego w rozumieniu przepisów o repatriacji, zgłasza szkoła wyższa lub jednostka organizacyjna prowadząca studia doktoranckie.
• Alumnów wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulantów, nowicjuszy i juniorystów zakonów męskich i żeńskich i ich odpowiedników zgłasza odpowiednio wyższe seminarium duchowne albo teologiczne lub zakon albo jego odpowiednik.
• Słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej zgłasza ta Szkoła.
• Stypendystów sportowych zgłasza podmiot wypłacający stypendium.
• Bezrobotnych zgłasza urząd pracy.
• Osoby pobierające zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne zgłasza urząd pracy.
• Osoby nie pobierające zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego z przyczyn określonych w art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zgłasza urząd pracy.
• Osoby korzystające z urlopu wychowawczego zgłaszają w imiennym raporcie miesięcznym pracodawcy, rolnicze spółdzielnie produkcyjne (tych ubezpieczonych, którym wypłacają zasiłek wychowawczy oraz tych ubezpieczonych, którym nie przysługuje zasiłek wychowawczy), ZUS (ubezpieczonych, którym wypłaca zasiłek wychowawczy).
• Osoby pobierające zasiłek stały, zasiłek stały wyrównawczy lub gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej zgłasza ośrodek pomocy społecznej.
• Osoby bezdomne wychodzące z bezdomności zgłasza ośrodek pomocy społecznej realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności.
• Osoby objęte indywidualnym programem zatrudnienia socjalnego zgłasza ośrodek pomocy społecznej realizujący indywidualny program zatrudnienia socjalnego.
• Kombatantów nie podlegających ubezpieczeniu społecznemu w Polsce lub nie pobierających emerytury lub renty zgłasza Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
• Członków rad nadzorczych pobierających z tego tytułu świadczenia pieniężne zgłasza podmiot wypłacający świadczenie pieniężne.
Pozostałe osoby, nie wymienione wyżej, zgłaszają się do ubezpieczenia same.

Comments are closed.