LITIS CONTESTATIO I JEJ SKUTKI

LITIS CONTESTATIO I JEJ SKUTKI

Ten akt kończył postępowanie in iure. W procesie legisakcyjnym było to formalne utwierdzenie sporu, czynność dokonywana w obecności pretora. Strony procesowe wzywały świadków „testes estote!” ( bądźcie świadkami”).
W procesie formułkowym natomiast był to akt dokonywany między pretorem a stronami, jego forma nie jest dokładnie znana. Jego treść sprowadzała się do tego, iż pretor udzielał w imieniu państwa ochrony procesowej, na zasadach określonych w formułce. Strony przyjmowały te warunki i tym samym zawierały ze sobą rodzaj układu procesowego o oddanie swego sporu pod rozstrzygnięcie sędziego.

Skutki litis contestatio:
- Na sferę prawa procesowego
- Na sferę prawa materialnego

Najważniejszym skutkiem procesowym była tzw. KONSUMPCJA UPRAWNIENIA DO WNIESIENIA POWÓDZTWA. Wiązało się to z obowiązującą zasadą bis de eadem re agere non licet ( nie można dochodzić ponownie uprawnienia), konsumujący skutek następował w procesie rzymskim już w momencie litis contestatio. W tym momencie gasło dotychczasowe uprawnienie powoda, a na jego miejsce powstawało nowe , wynikające z litis contestatio. Nie można było dochodzić ponownie uprawnienia, które już nie istniało. W przypadku podjęcia takiej próby pretor mógłby odmówić ochrony przez denegatio actionis.
W sferze prawa prywatnego – litis contestatio była momentem decydującym w tym sensie, że orzeczenie sędziego dotyczyło stanu faktycznego, jaki istniał w danym momencie.

Comments are closed.