Kompetencje Rzecznika Praw Obywatelskich

Kompetencje Rzecznika Praw Obywatelskich
Status RZPO reguluje ustawa z 15 lipca 1987 roku o RZPO. Funkcja ta powierzana jest osobom o wysokim autorytecie moralnym, darzonym szacunkiem i autorytetem społecznym. Obecnie w RP RZPO jest prof. Andrzej Zoll. Rzecznik Praw Obywatelskich zaliczony jest do organów pomocy prawnej. Zgodnie z art. 208 Konstytucji RP RZPO stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela. RZ podejmuje działalność jeżeli poweźmie wiadomość wskazującą na naruszeniu praw i wolności człowieka i obywatela a także na wniosek obywateli, organizacji, organów samorządów, RZ Praw Dziecka lub z własnej inicjatywy. Po zapoznaniu się ze sprawą RZPO podejmuje bądź oddala wniosek zawiadamiając o tym wnioskodawcę. Jeśli sprawę podejmie, może samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające, zwrócić się o jej zbadanie do właściwych organów : nadzoru, prokuratury, kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej ewentualnie może zwrócić się do Sejmu o zlecenie NIK przeprowadzenia kontroli dla zbadania określonej spraw. Prowadząc postępowanie wyjaśniające RZ ma prawo zbadać każdą sprawę na miejscu, bez uprzedzenia, żądać wyjaśnień, przedstawienie akt sprawy. Po zbadaniu sprawy RZ może:
• Wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia wolności i praw
• Skierować wystąpienie do organu, gdzie stwierdził naruszenie
• Zwrócić się do organu nadrzędnego na w/w jednostką
• Żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, brać udział w toczącym się postępowaniu na prawach prokuratora
• Żądać wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu
• Zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, uczestniczyć w takich postępowaniach na prawach prokuratora
• Wystąpić z wnioskiem o ukaranie a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniach o wykroczenia
• Wnieść kasację od prawomocnego orzeczenia, na zasadach i w trybie innych przepisów.
Rzecznikiem może być obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem moralnym i dużą wrażliwością społeczną . RZ powołuje Sejm za zgodą Senatu na wniosek Marszałka Sejmu albo 35 posłów. Kadencja trwa 5 lat od dnia ślubowania przed Sejmem . ta sama osoba może być dwie kadencję. RZ obowiązuje tzw. incompatibilitas, tzn. nie może zajmować innego stanowiska które utrudniało by wypełnianie przez niego obowiązków RZ.( wyjątek profesor szkoły wyższej ). W swej działalności jest niezawisły, niezależny od innych organów, przysługuje mu immunitet formalny. RZ wykonuje swoje zadania przy pomocy Biura RZPO.

Comments are closed.