KURATELA

KURATELA

Gdy należało zadbać o majątek, prawo rzymskie posługiwało się instytucją kuratora. Najstarszą formą kurateli, znana już w ustawie XII tablic, była kuratela nad osobami chorymi umysłowo (cura furiosi) i nad marnotrawcami (cura prodigi).
Kuratorami z mocy prawa byli najbliżsi krewni agnacyjni, w poźniejszym czasie kognacyjni (były więc to osoby, które z mocy prawa dziedziczyły majątek). Jeśli nie było takich osób kuratora powoływał pretor.
Wraz z rozwojem obrotu gospodarczego zaczęto otaczać ochroną prawną osoby niedojrzałe, które nie ukończyły jeszcze 25 lat (puberes minores viginti quinque annis). Minor mógł prosić o ustanowienie mu kuratora do pomocy przy zawieraniu czynności prawnych (curator minorum). Pretor rozszerzył ochronę minorów, w razie niekorzystnych skutków czynności prawnych przez nich zawartych, poprzez udzielenie im zarzutu procesowego (exceptio), skargi lub przywrócenia do stanu pierwotnego (restitutio in integrum). Początkowo kurator był ustanawiany przez magistraturę (pretora, namiestnika prowincji) na wniosek minora. Z czasem w praktyce każdy minor miał kuratora.
W późniejszym okresie pretor ustanawiał kuratora w związku z konkretnymi sprawami np.
 Strzeżenia nie objętej masy spadkowej (curator hereditatis iacentis)
 Ochrona interesów dziecka poczętego (curator ventris)
 Pomoc starcom, chorym lub ułomnym (curator debilium personarum)
 Załatwienie spraw osób nieobecnych (curator absentis)

Comments are closed.