POJĘCIE I RODZAJE DZIEDZICZENIA ( hereditas bonorum possesio)

POJĘCIE I RODZAJE DZIEDZICZENIA ( hereditas bonorum possesio)
Hereditas, bonorum possesio

Dwoistość rzymskiego prawa spadkowego przejawiała się formalnie w osobnych nazwach.
HEREDITAS – oznacza nie tylko spadek, ale również przejście spadku ze spadkodawcy na dziedzica, czyli dziedziczenie wg prawa cywilnego.

Definicja w Digestach: „ Hereditas nihil aliud est, quam successio in universum ius quod defunctus habuerit” (Spadek jest niczym innym, jak wejściem w ogół praw zmarłego”)

BONORUM POSSESSIO –oznaczał ostatecznie również spadek i dziedziczenie wg ius praetorium.
O bonorum possessio trzeba było ubiegać się u pretora, później u magistratur sądowych.
Ius praetorium wspomagało i uzupełniało ius civile, przy częstych sporach spadkowych pod rządami dawnego ius civile, to pretor musiał rozstrzygać komu przyznać posiadanie spadku na czas sporu.
Dopuszczony do spadku – to bonorum possessor – korzystał on z ochrony prawa pretorskiego za pomoc formułek z fikcją „jak gdyby był dziedzicem” (w świetle ius civile nie był dziedzicem)., wynikało to z zasady, iż pretor nie może kreować dziedziców Po roku faktycznego władania spadkiem stawał się jego pełnoprawnym właścicielem, przez zasiedzenie spadku ( usucapio pro herede).

Gaius rozróżnie bonorum possessio :
- Bonorum possessio cum re – zapewniała stanowisko dziedzica na zawsze
- Bonorum possessio sine re – zapewniała władanie spadkiem, tylko prowizorycznie

Wg Gaiusa, 2 rodzaje dziedziczenia:
1. ex testamento – na postawie testamentu
2. ab intestatio – po kimś, kto nie zostawił testamentu
Istniała jeszcze dziedziczenie przeciwtestamentowe – contra tabulas.
Rodzaj dziedziczenia zależał od postawy powołania do spadku ( delatio hereditas luc vocatio ad hereditatem).
W dziedziczeniu testamentowym powołanie wynikało z woli spadkodawcy wyrażonej w testamencie, natomiast w dziedziczeniu beztestamentowym wynikało z ustawy czyli edyktu pretorskiego.

Comments are closed.