„Prawo w impasie” – Kojder

„Prawo w impasie” – Kojder
# nieefektywny system wymiaru sprawiedliwości w PL  przeciętnie na ostateczne rozstrzygnięcie sądowe czeka się 1004 dni (nawet w Burkina-Faso lepiej); ponadto w sądownictwie przykłady korupcji + sędziowie posługują się immunitetem nawet przy przestępstwach drogowych (jazda po pijanemu) + sędziowie przedłużają sprawy dążąc do ich przedawnienia = negatywna opinia społeczeństwa
# INFLACJA PRAWA – rozrost; + często nowelizacje ustawy zanim wejdzie ona w życie
 powodem m.in. zła organizacja procesu legislacyjnego: niedostateczne wykorzystywanie ekspertów + taka decentralizacja, że brak osób odpowiedzialnych za końcowe rezultaty + nadmierna polityzacja prawa + znikoma liczba posłów z odpowiednim wykształceniem / wiedzą prawniczą
 związana jest z tym coraz gorsza jakość języka prawniczego
 z inflacją prawa współwystępuje zła jakość stanowionego prawa (obniża ją m.in. nadmierna łatwość zgłaszania inicjatywy ustawodawczej i wnoszenia poprawek)
- tendencja do mechanicznego przenoszenia dyrektyw UE do ustaw krajowych = wzrost niespójności systemu prawnego
 praktyka stosowania prawa w PL rozmija się z zasadami naukowej polityki prawa (sformułowanej przez Petrażyckiego) i ze zdrowym rozsądkiem

# niesprawność sądownictwa – ociężałe i bardzo drogie; przewlekłość postępowania (średnio 6 m-cy, w Warszawie 18 m-cy, przy czym w Warszawie-Śródmieście 29 m-cy)
 ma na to niewątpliwie wpływ zła jakość prawa i jego inflacja; stan niepewności skłania sędziów do ucieczki w formalizm i proceduralną poprawność
 inne przyczyny: zawiłość postępowania sądowego (nawet drobne sprawy przekształcają się w długotrwałe procesy) + zbyt szeroki immunitet sędziowski + powoływanie na stanowisko sędziego osób bez wystarczającego doświadczenia + nieczytelne zasady awansowania
# nieskuteczne stosowanie prawa – dowody: wzrost przestępczości + niskie wskaźniki jej wykrywalności
 niewykonywanie kar pozbawienia wolności z powodu przepełnienia więzień
 ‘niska cena ludzkiego życia’ – niskie kary za zabójstwo czy spowodowanie śmierci nie oddziałują profilaktycznie, nie odstraszają
 nieefektywna, długotrwała egzekucja bo skomplikowane procedury
 fatalne wyposażenie policji
# niedostępność prawa – wielu ludzi, szczególnie ubogich, nie jest stać na pomoc prawną; działalność organizacji świadczących pomoc prawną bezpłatnie ma bardzo ograniczony zasięg
# ATROFIA (zanik, zmniejszanie się ) zasad etycznych – np. utrzymywanie przez stróżów kontaktów towarzyskich ze światem przestępczym, podawanie nieprawdy w oświadczeniach lustracyjnych, pijaństwo, korupcja, fałszerstwa, wyłudzenia + opieszałość prokuratury w sprawach dotyczących osób ze świata polityki i wielkiego biznesu
 organy kontrolne to bagatelizują: rzecznik prasowy Krajowej Rady Sądownictwa stwierdził, że negatywny obraz wymiaru sprawiedliwości stworzyły przede wszystkim media, wypaczając fakty i wyolbrzymiając sprawy
# degradacja społecznego prestiżu prawa – opinie, że trudno dochodzić sprawiedliwości na drodze prawnej, a ludzie bogaci są w sądach lepiej traktowani (80% Polaków) + że wyroki sądowe w większości są niesprawiedliwe (60%) = brak respektu dla prawa ze strony społeczeństwa

# co trzeba zmienić?  doprowadzić do profesjonalizacji tworzenia prawa poprzez:
- zmniejszenie liczby posłów (do około 300; w porównaniu z innymi państwami Europy Zachodniej u nas za dużo w porównaniu z liczbą mieszkańców)  oszczędności budżetowe, które mogłyby być przeznaczone na legislację + większa odpowiedzialność każdego posła
- ograniczenie możliwości legislacyjnej posłów
- zmiana ustrojowego usytuowania prokuratury, podległej obecnie ministrowi sprawiedliwości, który jest równocześnie prokuratorem generalnym, i rozdzielenie tych 2 funkcji
- podzielenie największych sądów i prokuratur
- zmienić tryb powoływania na stanowiska kierownicze w sądownictwie i odciążyć sędziów, m.in. poprzez uproszczenie procedur i wprowadzenie postępowań uproszczonych w drobnych sprawach, zaostrzenie rygorów dyscyplinarnych dla uczestników postępowania i ich przedstawicieli, zwiększenie dostępu do aplikacji
- zmniejszyć przeludnienie więzień: rozbudowana instytucja dozoru kuratorów sądowych

Comments are closed.