„Socjologia i społeczeństwo” – Sztompka
„Socjologia i społeczeństwo” – Sztompka
» I / AUGUSTE COMTE – autor nazwy „socjologia”, 1838
o socius (łac. zbiorowość, społeczeństwo) + logos (grec. mądrość, wiedza)
o socjologia ukoronowaniem hierarchii nauk; zajmuje się przedmiotem o najwyższym stopniu złożoności - mogła powstać dopiero na bazie nauk wcześniejszych: matematyki, astronomii, chemii, fizyki, biologii
o świat przyrody i społeczeństwa stanowi jedność i dlatego metoda socjologii musi opierać się na tych samych zasadach co metody nauk przyrodniczych: musi opierać się na zaobserwowanych faktach i poza nie nie wychodzić (NATURALIZM – dopełnienie pozytywizmu)
głównym podejściem badawczym – metoda porównawcza
celem – rozumienie, przewidywanie, zapobieganie formułowanie wyjaśnień, z których wyprowadzić można prognozy i zalecenia praktyczne
o społeczeństwo skomplikowanym organizmem: anatomia = budowa, fizjologia = funkcjonowanie + zmienność
podstawowym składnikiem grupa społeczna, a z nich najważniejsza rodzina
o był POZYTYWISTĄ dyrektywy pozytywizmu:
ograniczenie poznania naukowego do faktów bezpośrednio obserwowalnych zmysłowo i unikanie rozważań na temat istoty, esencji, mechanizmów zjawisk
osiąganie uogólnień drogą ostrożnej indukcji, poprzez gromadzenie coraz liczniejszej obserwacji faktów i klasyfikowanie ich wg podobieństw
sprowadzanie praw naukowych do prostych tez o zależnościach między obserwowalnymi faktami
wyprowadzanie z praw naukowych przewidywań na temat zjawisk przyszłych
wyprowadzanie z praw i predykcji dyrektyw praktycznych na temat zapobiegania lub wywoływania nowych faktów
teza o tzw. symetrii wyjaśniania i przewidywania – dysponując eksplanacyjną teorią naukową możemy formułować niezawodne przewidywania przyszłych zjawisk społecznych
- później kwestionowana często bo nawet znając wszystkie pojedyncze prawa rządzące życiem społecznym nie potrafimy przewidzieć, w jakich unikalnych kombinacjach zadziałają i jakie będą ostateczne efekty
- ponadto nie jesteśmy w stanie przewidzieć przyszłej wiedzy, jaką będzie dysponować przyszłe społeczeństwo, a od jej charakteru i poziomu w dużym stopniu zależy kształt społeczeństwa
Filed under: 1