Purytanie Historia USA do 1900 r.

Purytanie Historia USA do 1900 r.

Purytanie osiedlali się w Ameryce z przyczyn religijnych. W 1517 r. Kościół Katolicki przeżywał ciężkie chwile. Rozpoczęła się reformacja. Kalwinizm rozprzestrzenił się w Europie szerzej niż luteranizm. W różnych krajach różnie nazywano kalwinistów np. we Francji nazywano ich hugenotami. Purytanie zaś to po prostu kalwiniści z Anglii. Król Anglii Henryk VIII Tudor nie mógł doczekać się męskiego potomka ze swoją żoną Katarzyną Aragońską. Brak męskiego potomka oznaczał wielkie prawdopodobieństwo wybuchu wojny domowej po śmierci króla o tron po nim. Należy pamiętać, że Anglia w przeszłości przeżyła już dwie takie wojny: stuletnią i dwóch róż. Świadom tego Henryk VIII dążył do uzyskania rozwodu z żoną i zawarcia ponownego małżeństwa z kobietą, która obdarzyłaby go upragnionym synem. Henryk VIII słał do ówczesnego papieża Klemensa VII z prośbą o zezwolenie mu na rozwód. Henryk VIII zawsze był wiernym i lojalnym synem Kościoła, dlatego spodziewał się przychylnego rozpatrzenia jego prośby. Szkopuł tkwił jednak w tym, że Katarzyna Aragońska była ciotką Karola V, ówczesnego cesarza rzymsko-niemieckiego i króla Hiszpanii (a Hiszpania była wówczas największą potęgą zbrojną Europy). Papież, nie chcąc się narazić tak potężnemu władcy (a do tego także wiernemu i lojalnemu) odmówił Henrykowi VIII swojej zgody na rozwód. Ten wobec tego zerwał swoje stosunki z Rzymem i sam ogłosił się głową Kościoła w Anglii. Uczynił to w latach 1531-34 (Akt o Supremacji z 1534 r.). Odrzucono dogmat o świętych, zniesiono celibat księży i rozwiązano klasztory, jednakże liturgia i hierarchia kościelna pozostała ta sama. Nie wszystkim się to podobało. Ośrodki intelektualne ówczesnej Anglii (Oxford i Cambridge) chętnie przyjmowały nowe idee. To właśnie w Oxfordzie narodził się purytanizm.
Nazwa purytanizmu pochodzi od słowa „purify’, czyli oczyszczać. Purytanie domagali się oczyszczenia Kościoła Anglikańskiego z wszelkich naleciałości katolickich. Purytanie dzielili się na 2 główne odgałęzienia:
• prezbiterian (byli skłonni uznać władcę jako głowę swojego Kościoła);
• separatystów (byli temu absolutnie przeciwni, dążyli do zapewnienia niezależności swojego Kościoła od władzy królewskiej).
Separatyści byli prześladowani w Anglii. Pewna ich grupa w 1607 i 1608 r. wyemigrowała do Holandii, ale separatyści nie byli zadowoleni z tamtejszego życia, gdyż ich potomstwo szybko asymilowało się z ludnością miejscową i odchodziło od tradycji angielskiej. Z tego powodu szukali oni takiego miejsca w świecie, gdzie mogliby się osiedlić i w spokoju realizować zasady swojej wiary. Przy pomocy jednego ze swoich przywódców Williama Brewstera, który wykorzystując swoje kontakty z Kompanią Wirginii, uzyskał zgodę na osiedlenie grupy purytan u ujścia rzeki Hudson. 16 XII 1620 r. pierwsza grupa purytan (licząca 120 osób) emigrujących z Holandii zeszła na ląd ze statku Mayflower w miejscu dzisiejszego Plymouth. Prawdopodobnie purytanie z premedytacją zeszli z kursu, żeby osiedlić się poza jurysdykcją Kompanii Wirginii. Jeszcze w trakcie rejsu grupa 41 mężczyzn zwanych Ojcami Pielgrzymami zawarła tzw. Mayflower Compact. Amerykanie twierdzą, że to pierwsza umowa społeczna, która regulowała przyszły ustrój. Połowa kolonistów zmarła podczas pierwszej zimy w Nowym Świecie. Niemniej jednak osadnicy bardzo szybko się urządzali. W odróżnieniu od wielu osadników przybywających do Jamestown, purytanie pragnęli zostać w Ameryce już na stałe. Na cześć tych właśnie pierwszych osadników w tradycji amerykańskiej istnieje Święto Dziękczynienia. W 1622 r. przybyła do Nowej Anglii kilkudziesięcioosobowa grupa kolonistów. Przysłała ich Kompania Londyńska. Ta kompania pierwotnie finansowała pielgrzymów. Od 1624 r. poczęli przybywać także prezbiterianie. W latach 1630-40 miała miejsce wielka wędrówka purytan za ocean. W tym okresie do Ameryki przybyło ich ok. 20 tyś. W 1630 r. purytanie założyli Boston. Ponadto założyli 20 miasteczek w regionie. W osadach purytańskich surowo karano niepokornych (kara śmierci, obcinanie uszu).

Comments are closed.