Chile - WOJNY O NIEPODLEGŁOŚĆ I KWESTIA TEKSASU - Historia Ameryki Łacińskiej

Chile - WOJNY O NIEPODLEGŁOŚĆ I KWESTIA TEKSASU - Historia Ameryki Łacińskiej

W Kapitanii Generalnej Chile też pojawiły się bunty. Ta kapitania coraz bardziej oddalała się od reszty. To, co się działo w Argentynie miało duży wpływa na to, co się działo w Chile. Echo wydarzeń z La Platy z 1810r. dotarło również do Chile i tu też Chilijczycy wznieśli bunt, w efekcie którego kapitan generalny ustąpił. Kongres Narodowy zwołany w lipcu 1818r. był zdominowany przez konserwatystów, których czołowymi postaciami byli bracia Carrera. Radykalne skrzydło na tym Kongresie reprezentował Bernardo O’Higgins.
Bernardo O’Higgins był potomkiem imigrantów z wysp brytyjskich. Imigracja z wysp brytyjskich do Ameryki Łacińskiej w XVIII i XIX w. było całkiem spora. Jesienią 1811r. bracia Carrera wprowadzili dyktatorskie rządy. W 1812r. wprowadzono republikańską konstytucję, ale miało to miejsce w warunkach interwencji Peru. Oddziały peruwiańskie (czy też hiszpańskie z Peru) wspierane przez chilijskich rojalistów w październiku 1814r. pokonały oddziały radykałów w bitwie pod Rancagua. W efekcie tej wygranej przez Hiszpanów bitwy anulowano dotychczasowe reformy i zaprowadzono rządy wojskowe. O’Higgins prowadził akcje naboru do wojsk, ale szło mu to nie najlepiej. Odzew nie był duży. Dopiero San Martín namówił zachodnie prowincje La Platy do wsparcia Chile. W styczniu 1817r. 4-tysięczna armia chilijska, złożona głównie z mieszkańców And, ruszyła na Santiago de Chile i rozbiła oddziały rojalistów. 14 II 1817r. oddziały te na czele z San Martínem i O’Higginsem wkroczyły do Santiago.
Należy pamietać, że O’Higgins był „wizytówką chilijską”. Jednak de facto o wszystkim decydował San Martín. San Martín wprowadził dyktatorskie rządy, które nie cieszyły się popularnością. Dopiero 12 II 1818r. uroczyście proklamowano niepodległość Chile. 5 IV 1818r. siły hiszpańskie zostały rozbite przez San Martína w bitwie pod Maipú.
Simón Bolívar odpowiadał za główne uderzenie od północy. Oddziały mu podległe były wyczerpane, toteż Bolívar zmuszony był przeczekać w celu ich regeneracji. Wybuchł spór o to, kto ma sfinansować kolejną akcję Bolívara. San Martín też miał swoje własne problemy – przede wszystkim buntujące się prowincje. San Martínowi udało się zmusić do uległości i posłuszeństwa andyjskie prowincje, ale wymuszenie tegoż nie powiodło się w stosunku do Paragwaju. Paragwaj od lat 1812-13 był państwem wolnym. Były jednak jeszcze dwie buntownicze prowincje: Corrientes i Entre Ríos, lecz je także San Martín zmusił do posłuszeństwa. Te dwie prowincje zaangażowały się w niepodległość.
Królestwo Chile było odpowiedzialne za przygotowanie floty morskiej. Przygotowaniami kierował lord Thomas Cochrane (międzynarodowy najemnik, ale walczył też dla idei). Zbudował on na prędce flotę, która we wrześniu 1820r. wysadziła ekspedycję San Martína ok. 100 km na południe od Limy. Jednakże marsz San Martína w kierunku Limy został zatrzymany. Na szczęście dla niepodległościowców z Hiszpanii nadciągnęły dobre wieści. Otóż okazało się, że w wyniki rewolucji liberalnej zbuntowała się tam flota, która miał wypłynąć z Kadyksu i stłumić rebelię. To umożliwiło San Martínowi otrzymanie zaopatrzenia dla jego wojsk, wkroczenie do Limy i ogłoszenie tam niepodległości Peru.
San Martín wprowadził dyktatorskie rządy, które były niepopularne. Wprawdzie podjął szereg decyzji przychylnych dla ludu – zniósł niewolnictwo, kwartę, dziesięcinę – ale jednocześnie ograniczył zniesienie niewolnictwa tylko do tych, którzy przyłączyli się do powstania i nałożył pogłówne, co bardzo nie podobało się Metysom. W efekcie pozycja San Martína była coraz słabsza i musiał on polegać na pomocy Simóna Bolívara.
W tym czasie prowincja Guayaquil ogłosiła niepodległość. W odpowiedzi Bolívar wkroczył do Guahaquil i włączył tę prowincję do prowincji Quito. San Martín się temu sprzeciwiał i oprotestował zachowanie Bolívara. Wobec zaistniałej różnicy zdań między tymi dwoma libertadores postanowili się spotkać i wyjaśnić sobie pewne rzeczy.
W lipcu 1822r. doszło do spotkania San Martína i Simóna Bolívar. San Martín po spotkaniu zrzekł się rządzenia Peru i dowodzenia, po czym udał się na dobrowolną emigrację do Francji. Kreole nastawieni pozytywnie do niepodległości, nie byli wszakże już tak pozytywnie nastawieni do Simóna Bolívara. Bolívarowi brakowało poparcia. Nie mógł on ruszyć na Limę, gdyż nie otrzymał na to zgody Kongresu. Tymczasem Hiszpanie próbowali wzmocnić swoje siły na wybrzeżu. Zamiast Bolívara do Limy został wysłany gen. José Antonio de Sucre. Wyzwolił on całą prowincję i został oddelegowany do sprawowania rządów w Limie. Jednakże w Limie wybuchł bunt. Na dodatek oddziały hiszpańskie z okolic Cuzco zaatakowały i w wyniku tego José Antonio de Sucre na krótko stracił Limę.
Simón Bolívar przybył jednak do Peru dopiero we wrześniu, gdy położenie wojsk wyzwoleńczych było słabe. Jego wojska po otrzymaniu posiłków z Wielkiej Kolumbii wiosną 1824r. przeszły do ofensywy. W lipcu wojska kolonialne, po zgrupowaniu w rejonie Bogoty, ruszyły przez Andy, przekroczyły je i 6 VIII 1824r. w bitwie pod Junín pokonały Hiszpanów, którzy po tej porażce wycofali się w góry. Wkrótce Bolívar został wezwany przez Kongres kolumbijski i przekazał dowództwo nad armią gen. Sucre. Ten zaś wykonał zręczny manewr, doprowadzając do walnej bitwy. 9 XII 1824r. pod Ayacucho Sucre rozgromił Hiszpanów. Po tym błyskotliwym zwycięstwie Sucre wyrósł na bohatera i głównego przywódcę, zaś sama bitwa pod Ayacucho stała się symbolem wyzwolenia Ameryki. Z kolei Simón Bolívar w odróżnieniu od gen. Sucre tracił na popularności.
Kongres Panamski zwołany przez Simóna Bolívara w 1826r. zakończył się fiaskiem. Od tego roku obserwujemy powolny upadek i Simóna Bolívara, i idei Zjednoczonych Prowincji Ameryki.

Comments are closed.