Meksyk i kwestia Teksasu - WOJNY O NIEPODLEGŁOŚĆ I KWESTIA TEKSASU - Historia Ameryki Łacińskiej

Meksyk i kwestia Teksasu - WOJNY O NIEPODLEGŁOŚĆ I KWESTIA TEKSASU - Historia Ameryki Łacińskiej

Pierwsza dekada niepodległości Meksyku odbyła się pod znakiem ciągłych zmian rządów i rebelii. Konflikty wybuchały we wszystkich częściach imperium meksykańskiego, więc zrazu sytuacja w tym kraju wyglądała na beznadziejną. Paradoksalnie jednak, dzięki takiej sytuacji rozwijały się prowincje. W owym czasie gospodarczo rozwijał się przede wszystkim Teksas. Rozwijała się tam gospodarka oparta na niewolniczej sile roboczej (uprawa trzciny cukrowej, bawełny, ale głównie hodowla bydła). Prezydent Vicente Guerrero początkowo sprzyjał rozwojowi Teksasu i zgadzał się na osadnictwo amerykańskie, lecz zezwalano jedynie na przyjazd rodzin. Nie pozwalano natomiast na zabieranie ze sobą niewolników.
W 1829r. Vicente Guerrero zniósł niewolnictwo. W odpowiedzi w 1830r. Teksańczycy wysłali swojego przedstawiciela Sama Houstona na rozmowy z prezydentem Meksyku. Negocjacje toczyły się do 1831r. Houston starał się wynegocjować autonomię Teksasu. Guerrero naciskał gen. Santa Annę, by aresztował Houstona i ten to uczynił. Guerrero zlecił Santa Annie spacyfikowanie buntującego się Teksasu. Na początku 1834r. Santa Anna ruszył na czele swych wojsk w kierunku Teksasu i stoczył pierwszą, zresztą wygraną, potyczkę z Teksańczykami nad rzeką Rio Grande. Jednakże toczące się działania zbrojne dziesiątkują oddziały Santa Anny (trudny klimat, niechętne nastawienie Teksańczyków). W dodatku Teksańczycy stawiają coraz większy opór, na co wpływ miała również nieugięta postawa władz meksykańskich. 2 III 1836r. Teksas proklamuje niepodległość. Prezydentem tymczasowym Republiki Teksasu zostaje Sam Houston. Wnet zwrócił się on do rządu USA o przyjęcie Teksasu do USA jako kolejnego stanu. Kongres nie zgodził się jednak na to w obawie przed destabilizacją USA.
W bitwie nad rzeką San Jacinto (czyli św. Jacek) stoczonej w kwietniu 1836r. Meksykanie ponoszą z rąk Teksańczyków klęskę. Sam Santa Anna dostał się do niewoli, z której jednakże po kilku latach Amerykanie go wypuścili. W efekcie Meksykanie zrezygnowali z prób utrzymania Teksasu w granicach swego państwa i Teksas mógł cieszyć się niepodległością.
W 1845r. stosunek USA do kwestii Teksasu zmienił się – Kongres postanowił włączyć Teksas do USA. Rozmieszczono amerykańskie wojska federalne w Teksasie, co bardzo nie spodobało się Meksykowi. Santa Anna po raz kolejny stanął na czele armii i w maju 1846r., po kilku drobnych incydentach na granicy teksańsko-amerykańskiej, USA wypowiedziały Meksykowi wojnę. Amerykanie wspierani przez Teksańczyków zaatakowali Meksyk z kilku kierunków. Z wygnania sprowadzono Santa Annę na pokładzie amerykańskiego okrętu wojennego i przeprowadzono przez linie amerykańskie, aby przedstawił prezydentowi meksykańskiemu możliwość rokowań pokojowych. Widząc, że cieszy się popularnością ludu, Santa Anna oświadczył, że będzie walczył za ojczyznę od ostatniej kropli krwi; nie próbował w ogóle negocjacji, lecz powiódł na północ źle uzbrojone i niedożywione oddziały zwerbowanych do wojska Indian. Santa Anna stanął na czele rządu ratunku narodowego, ogłosił się dyktatorem i przygotowywał się do kontrnatarcia.
Część oddziałów amerykańskich w lipcu 1846r. opanowała San Francisco, a w całym drugim półroczu tego roku Górną Kalifornię (dzisiejszy stan Kalifornia w USA). Potem rozbito wojska meksykańskie pod San José. W styczniu 1847r. zajęto Los Angeles. Z Teksasu oddziały amerykańsko-teksańskie, po potyczce pod Buena Vista w lutym 1847r., gdzie rozbito Meksykan, ruszyły w głąb Meksyku, ale trudy klimatu doprowadziły do zaniechania dalszego marszu.
Amerykanie w marcu 1847r. wylądowali pod Veracruz, ruszyli w kierunku stolicy i w kwietniu 1847r. pod Cerro Gordo rozbiły wojska Santa Anny. Po tym zwycięstwie wojska amerykańskie podeszły pod miasto Puebla i zdobyły je, po czym ruszyły w stronę stolicy. Następnie po długiej walce 14 IX 1847r. Amerykanie zajęli stolicę Mexico City.
2 II 1848r. podpisano traktat w Guádalupe Hidalgo, który dla Meksyku był prawdziwą klęską. Na jego mocy Meksyk tracił cały północny pas ziem, które odziedziczył po Hiszpanii (czyli 3 ówczesne stany: Górna Kalifornia, Nowy Meksyk i Teksas, co stanowiło ok. 51% terytorium państwa). W zamian USA zapłaciły 15 mln $ i umorzyły Meksykowi długi. W kwietniu 1853r. Santa Anna jeszcze raz doszedł do władzy i po raz kolejny wprowadził brutalna dyktaturę. Sprzedał USA tzw. Dolinę Mesilla (południowa Arizona) za 10 mln $. Amerykanie nazywają ten zakup mianem „zakupu Gadsdena” (Gadsden purchase) od nazwiska dyplomaty amerykańskiego – Jamesa Gadsdena.

Comments are closed.