Peru i La Plata - WOJNY O NIEPODLEGŁOŚĆ I KWESTIA TEKSASU - Historia Ameryki Łacińskiej

Peru i La Plata - WOJNY O NIEPODLEGŁOŚĆ I KWESTIA TEKSASU - Historia Ameryki Łacińskiej

Wyzwolenie Peru było dziełem sił zewnętrznych, a nie samych Peruwiańczyków. W 1822r. wojska Simóna de Bolívara (kolumbijskie) stacjonowały gdzieś na południe od Quito. Peru zostało wyzwolone z czterech stron świata. La Plata walnie przyczyniła się do wyzwolenia Peru.
Po wypędzeniu Anglików w 1807r., którzy na kilka lat opanowali ujście La Platy, nastąpił okres kilkuletniego pokoju. W 1810r. miały miejsce zamieszki antyhiszpańskie w Buenos Aires, zostały zwołane Cabildo Abierto (zgromadzenie obywatelskie, rada stanu), które wypowiedziało posłuszeństwo wicekrólowi i zmusiło go do ustąpienia, a zarazem utworzyło juntę kolektywnie rządzącą krajem. Jednakże część prowincji odmawiała posłuszeństwa tej juncie.
Przed La Platą stały poważne wyzwania:
• zakusy Portugalczyków rezydujących w Brazylii, którzy widząc na południu chaos, rościli sobie prawo do tych południowych terenów, świetnie nadających się pod rozwój rolnictwa;
• na północy i na północnym zachodzie stacjonowały wojska hiszpańskie podległe wicekrólowi Peru;
• prowincje buntowały się przeciwko Buenos Aires (głównie Cordoba i Rosario), bowiem domagały się większej niezależności.
Zgromadzenie, które usunęło wicekróla, zostało wnet zdominowane przez prowadzącego wyzwoleńczą kampanię gen. Manuela Belgrano. W wyniku tej kampanii prowadzonej przez niego na przełomie lat 1812/13 wojska powstańcze nie tylko pokonały oddziały hiszpańskie na pograniczu wicekrólestw Peru i La Platy, ale również dotarły do brzegów jeziora Titicaca. Z kolei z Gran Chaco zaczęła działać partyzantka pod przywództwem Martina Miguela de Guemésa. Ten w latach 1815-21 toczył wojnę przeciwko Hiszpanom.
Zbuntowała się prowincja Paragwaj, która pod przywództwem José Gaspara Rodrigueza de Francii oderwała się od La Platy. W 1813r. ogłosiła ona niepodległość i powstanie Republiki Paragwaju. Można więc powiedzieć, że od 1815r. Buenos Aires walczyło nie tylko przeciwko Hiszpanom, ale też przeciwko buntującym się prowincjom. Ponadto Buenos Aires cały czas finansowało partyzantkę Guemésa.
José de San Martín skłonił prowincje do zwołania w 1816r. w Tucumán Kongresu. Pojawili się na nim jedynie delegaci Paragwaju. Pozostali przedstawiciele prowincji podpisali się pod deklaracją niepodległościową. 9 sierpnia 1816 Kongres proklamował niepodległość La Platy.
W 1818r. zwołano Zgromadzenie Konstytucyjne. W trakcie obrad zgromadzenia wybuchł spór, który stopniowo przybierał na sile i znaczeniu. Spierano się o model ustrojowy niepodległego państwa, a konkretnie o to, czy nowe państwo powinno być centralistyczne, czy też raczej zdecentralizowane. W 1819r. uchwalono konstytucję, która była jawnie centralistyczna. Na odpowiedź federalistów optujących za decentralizacją kraju nie trzeba było długo czekać. Federaliści (przede wszystkim z prowincji zachodnich i tych graniczących z Brazylią) sformowali kilkunastotysięczną armię, która ruszyła na Buenos Aires. Na przedmieściach Buenos Aires w Cépede 1 II 1820r. oddziały te rozbiły wojska stołeczne. W ten sposób jedność La Platy co prawda uległa rozbiciu, niemniej jednak La Plata była niepodległa.

Comments are closed.