IRLANDIA - Historia polityczna Europy po 1945r.

IRLANDIA - Historia polityczna Europy po 1945r.

Republika Irlandii jest młodym państwem. Pierwszym etapem jego powstania było powstanie Wolnego Państwa Irlandzkiego (WPI) na mocy traktatu z 6 grudnia 1921, podpisanego w Londynie przez delegację irlandzką i delegację rządu brytyjskiego. Zgodnie z tym traktatem, wyspa została podzielona: 26 hrabstw tworzyło WPI, mające status brytyjskiego dominium, członka Wspólnoty Brytyjskiej. 6 hrabstw prowincji Ulster (a więc nie cała prowincja Ulster) utworzyło odrębne państwo z własnym parlamentem, związane unią z Wielka Brytanią.
Porozumienie z 1921 weszło w życie w 1922. Jego zawarcie oznaczało właściwie rezygnację delegacji irlandzkiej z celu, jaki sobie stawiali Irlandczycy w czasie powstania w 1916 i w czasie wojny 1919 – 1921, kiedy zamierzali utworzyć republikę z całego terytorium wyspy. Z drugiej strony, sądzono, że te 6 hrabstw nie przetrwa jako samodzielny byt i naturalnie będą dążyć do zjednoczenia się z resztą wyspy. Doraźnie rezygnacja z tych 6 hrabstw doprowadziła do wojny domowej w 1922, między zwolennikami republiki i zwolennikami traktatu. Zwolennicy republiki byli w mniejszości i po klęsce większość z nich wyjechała do USA.
Pierwszy rząd WPI utworzył Thomas Cosgrave, z partii Cumann na nGael. Różnie się tłumaczy tę nazwę: Wspólnota Irlandczyków, Rodzina Irlandzka. Partia ta weszła w koalicję z Partią Pracy, która będzie stałym elementem sceny politycznej.
W 1932 roku Cumann na nGael przekształciła się w Fine Gael (FG) (czyli Plemię Irlandczyków). Wynikało to poniekąd z przegranych wyborów w 1932, po których rząd utworzyła partia Fianna Fail (FF), (czyli Żołnierze Losu.) FF była partią utworzoną przez Eamona de Valerę, który wcześniej związany był z Sinn Fein. Po wyjściu z więzienia zerwał z ich programem (bojkotowaniem parlamentu), zaakceptował porozumienie z 1921 i utworzył partię (FF), która do 1948 nieprzerwanie rządziła Irlandią.
De Valera powoli likwidował oznaki zależności WPI od Wielkiej Brytanii. Zlikwidował stanowiska gubernatora, odmówił też płacenia rent ziemskich, wywołując przy tym wojnę handlową między Irlandią a Wielką Brytanią. De Valera rządził w bardzo zdecydowany sposób: rozbił Błękitne Koszule (organizację faszystowską, która powstała w tym czasie w Irlandii), bardzo ostro zwalczał IRA (organizację terrorystyczną istniejącą od 1919). Na scenie politycznej, partia Pracy nie stanowiła dla de Valery zagrożenia, była słaba, ponieważ cały czas cierpiała na podziały i rozłamy.

Comments are closed.