Konstytucja Irlandii - Historia polityczna Europy po 1945r.

Konstytucja Irlandii - Historia polityczna Europy po 1945r.

W 1937 de Valera doprowadził do uchwalenia konstytucji, która jest podstawą ustroju Irlandii do dziś. (Oczywiście obowiązuje obecnie z różnymi poprawkami). Konstytucja ta była pomyślana jako konstytucja całej Irlandii, bo de Valera uważał, że 6 hrabstw Ulsteru znajduje się jedynie pod okupacją Wielkiej Brytanii. W praktyce, konstytucja obowiązywała tylko na terenie 26 hrabstw WPI.
Zgodnie z konstytucją, Irlandia jest republiką demokratyczną. Prezydent jest głową państwa, wybiera się go na 7 lat w wyborach powszechnych. On desygnuje premiera i rozwiązuje sejm. Ponosi odpowiedzialność konstytucyjną. Parlament składa się z dwóch izb: izba niższa pochodzi z wyborów proporcjonalnych, izba wyższa – Senat – w całości pochodzi z klucza. Część senatorów mianowanych przez premiera, część przez uniwersytety, 46 przez grupy (samorządy) zawodowe. Obie izby muszą wyrazić zgodę, aby jakiś projekt stał się ustawą. Konieczny jest do tego także podpis prezydenta. Funkcje naszego Trybunału Konstytucyjnego sprawuje Sąd Najwyższy, który w wątpliwych wypadkach orzeka o zgodności lub niezgodności ustaw z konstytucją. Wybory są proporcjonalne. Obecnie w Irlandii jest 41 okręgów wyborczych. Czynne prawo wyborcze ma się od 18 lat, bierne od 21 lat.
De Valera kilkakrotnie chciał zmienić ordynację wyborczą na większościową, jednak jego plany były zawsze odrzucane w referendum. Chciał to zrobić, żeby łatwo zapewnić sobie bezwzględną większość w parlamencie.
Do 1938 de Valera uzgodnił z Wielką Brytanią wszystkie sprawy sporne, z wyjątkiem przynależności 6 hrabstw Ulsteru. Wszystkie inne kwestie zostały załatwione:
• zakończono wojnę ekonomiczną,
• Irlandia wypłaciła odszkodowanie 10 mln funtów Wielkiej Brytanii, która w zamian zlikwidowała wszystkie swoje bazy wojskowe na terenie WPI,
• Wielka Brytania podpisała z Irlandią umowy handlowe.

Po porozumieniu z 1938 roku, de Valera zdecydowanie wygrał wybory, miał ponad 52% głosów. Taki sukces dawał mu silną pozycję na okres wojny. Nie zmienia to faktu, że Żołnierze Losu ponieśli klęskę, jeżeli chodzi o zjednoczenie wyspy i ratowanie języka irlandzkiego, a także w kwestii ograniczenia emigracji. Te trzy sprawy nie zostały załatwione i przejdą jako bardzo poważny problem do Irlandii powojennej

Comments are closed.