Andrew Johnson 1865 – 1869- Okres rekonstrukcji powojennej (1865 – 1877) - Historia USA

Andrew Johnson 1865 – 1869- Okres rekonstrukcji powojennej (1865 – 1877) - Historia USA

Andrew Johnson był demokratą, co więcej był jedynym demokratą z Południa, który stanął po stronie Północy. Dlatego wzięto go do gabinetu licząc na to, że będzie to symbol pojednania po wojnie secesyjnej. Nikt nie przypuszczał, że prezydentem USA, po śmierci Lincolna, będzie demokrata z Południa. Andrew Johnson był ciekawą postacią również z tego względu, że długo był analfabetą, nigdy nie chodził do szkoły, ale jako pierwszy prezydent USA wprowadził obowiązkowe bezpłatne szkolnictwo.

Rekonstrukcja – definicja: to termin przyjęty w historiografii amerykańskiej stosowany dla określenie procesu likwidacji zniszczeń materialnych po zakończeniu wojny secesyjnej, jak i powrót do Unii w wymiarze politycznym.

Południe odwołało wszystkie uchwały, jakie przyjęto w momencie przystąpienia do Unii, do Stanów Zjednoczonych. Teraz należało z powrotem te stany południowe przyjąć do państwa. Należało również zadbać, aby skompromitowani ludzie nie objęli ponownie urzędów.
Proces rekonstrukcji mimo, że my go datujemy oficjalnie od 1865 r., rozpoczął się troszeczkę wcześniej - za czasów Lincolna, kiedy ten w grudniu 1863 ogłosił Proklamację o Amnestii i Odbudowie. Plan Lincolna przewidywał, że amnestią zostaną objęci wszyscy mieszkańcy stanów objętych secesją pod warunkiem złożenia przysięgi o przestrzeganiu Konstytucji USA oraz po odwołaniu wszystkich aktów prawnych, jakie zostały uchwalone na Południu i przyjęciu wszystkich aktów prawnych, jakie w czasie wojny zostały uchwalone na Północy. Oczywiście amnestia nie mogła objąć wszystkich. Mieli z niej być wyłączeni wyżsi przedstawiciele władz Konfederacji, m.in. członkowie Kongresu Konfederacji jak i wyżsi dowódcy wojskowi oraz wszyscy oficerowie, którzy w momencie czynnej służby w armii USA odeszli z niej do szeregów Południa po wybuchu wojny.

Lincoln przewidywał, że jeżeli 10 % populacji uprawnionej do głosowania w danym stanie złoży przysięgę, to stan będzie mógł wybrać własną legislaturę, a następnie po zatwierdzeniu ważności tych wyborów, stan zostanie przyjęty z powrotem do Unii na równych prawach. Ten plan od początku bardzo nie spodobał się radykalnym republikanom, którzy uważali, że nie jest to żadna kara dla Południa. Uważali oni, że taką przysięgę na wierność konstytucji powinno złożyć przynajmniej 50 % uprawnionych do głosowania w poszczególnych stanach i tylko ci będą mogli brać udział w wyborze legislatur.

Po śmierci Lincolna, Andrew Johnson postanowił przeprowadzić rekonstrukcję w oparciu o plan prezydenta, swego poprzednika. Dlatego też ogłosił, że plan rekonstrukcji oprze się na trzech zasadach:
 Południe uzna zniesienie niewolnictwa, czyli XIII poprawkę do Konstytucji
 anuluje wszystkie zobowiązania dotyczące secesji
 unieważni długi zaciągnięte przez Konfederację w czasie wojny

29 maja 1865 r. ogłoszono amnestię (Amnesty Proclamation) z wyłączeniem wspomnianych wcześniej grup, odpowiedzialnych za rozpętanie wojny. Tak na marginesie, kiedy popatrzymy na fakt, że 5 mln białych południowców zamieszkiwało te stany, które ogłosiły secesję, a tylko 350 tys. żyło z pracy niewolniczej - to okaże się, że wojnę secesyjną rozpętała mała grupa bogatych południowców. Dlatego ich obarczając teraz za secesję wyłączono z amnestii.

Latem 1865 r. w oparciu o plan rekonstrukcji Johnsona odbyły się w większości stanów Południa konwencje, na których wybierano władze stanowe. Południowcy niczego się nie nauczyli – w większości wybrano byłych prominentnych przedstawicieli Konfederacji. To oburzyło Północ, ale jeszcze bardziej oburzyło dalsze postępowanie południowców – czarne kodeksy.

Czarne kodeksy w większości stanów południowych zostały przyjęte jesienią 1865 r. przez legislatury stanowe. Spełniały wymóg konstytucyjny– to znaczy uznały Murzyna za człowieka wolnego, ale wykorzystując niepisaną zasadę, że co nie jest zabronione jest dozwolone – narzuciły wiele ograniczeń na Murzynów. Przykład:
 zabroniono mieszanych małżeństw,
 Murzyn nie mógł posiadać żadnej broni, na zgodę posiadania noża musiał czekać 1 rok ,
 Murzyn nie mógł nie mieć miejsca zamieszkania – jeżeli nie mógł wykazać się tym, gdzie mieszka, podpadał pod przepis o włóczęgostwie. Jako włóczęga był aresztowany i musiał karę odpracować – np. za darmo na jakieś plantacji.
 Nie mógł opuścić swojego stanu – gdy go opuścił tracił obywatelstwo tego stanu. Ta sytuacja stawiała kwestię wyzwolenia w czymś w rodzaju pata – Murzyni w większości odeszli z plantacji, gdzie pracowali jako niewolnicy. Włóczyli się po drogach, a więc łatwo mogli podpaść pod przepis o włóczęgostwie.

Te kodeksy do tego stopnia oburzyły kongresmanów republikańskich z Północy, że postanowiono unieważnić wybory, jakie odbyły się do legislatur w stanach południowych. W grudniu 1865 r. Kongres powołał Komitet do spraw rekonstrukcji, który miał opracować nowy plan.

Aby bronić Murzynów przed takimi praktykami, jakie miały miejsce na mocy czarnych kodeksów w marcu 1866 r. w Kongresie przeszła Ustawa o Prawach Obywatelskich. W czerwcu tegoż roku uchwalono XIV poprawkę do Konstytucji. Na jej podstawie przyznano Murzynom prawa obywatelskie, jednocześnie pozbawiając tych praw politycznych wszystkich południowców, którzy w czasie wojny pełnili funkcje w aparacie państwowym Konfederacji. Johnson ogłosił również, że żaden z przedstawicieli stanów południowych nie zostanie uznany aż do chwili ratyfikacji tej poprawki, co nastąpiło w 1868 r. (na egzaminie obowiązuje data ratyfikacji)

4 marca 1867 r. przez Kongres przeszła najbardziej radykalna ustawa - Ustawa o rekonstrukcji militarnej Południa. Na jej postawie w dziesięciu stanach, które odmówiły ratyfikacji XIV poprawki do Konstytucji wprowadzono okupację wojskową. Południe podzielono na 5 okręgów wojskowych po dwa stany w każdym, gdzie władzę sprawowali generałowie. Kongres Północy uparł się, jeżeli Południe nie ratyfikuje XIV poprawki, tak długo będzie trwała okupacja tych stanów. Takiemu działaniu Kongresu bardzo mocno przeciwstawił się prezydent Johnson. Na tym tle popadł on z Kongresem w konflikt i w efekcie był pierwszym prezydentem w historii USA, wobec którego zastosowano proces impeachmentu.

Impeachment jest to poddanie prezydenta procesowi zniesienia z urzędu jeżeli złamie Konstytucję. Johnson uratował swoją prezydenturę jednym głosem i od tej pory już nie przeciwstawiał się żadnym decyzjom Kongresu.

Comments are closed.