Henry David Thoreau ( 1817-1862)

Henry David Thoreau ( 1817-1862)

Był uczniem Emersona, jego założeniem bylo wcielenie w życie wszystkich poglądów głoszonych przez Emersona i dlatego między 1845 a 1847 mieszkał w lasach na terenie posiadłości Emersona nad jeziorem Walden, samotnie, pragnąc żyć w takiej bliskości z przyrodą, jaką propagowali transcendentaliści. Thoreau, mimo że nie stworzył tak wiekopomnych tekstów transcendentalistycznych jak Emerson, to on tak naprawdę swoim szczerym przekonaniem, że ten cały system filozoficzny można po prostu przeżyć , jest bardziej wierny transcendentalizmowi niż ktokolwiek inny,

Walden, or Life in the Wood ( 1854) – to bardzo ciekawy utwór składa się z 18 rozdziałów – tak jak zmieniają się pory roku , gdyż Thoreau twierdził, że trzeba tworzyć w zgodzie z przyrodą. Jest tam scena niezwykle symboliczna – Thoreau bierze kąpiel w jeziorze - ma to dla niego niemal wymiar sakramentu: fizyczne i duchowe zanurzenie się w przyrodzie.
“It is never too late to give up your prejudices. No way of thinking or doing, however ancient, can be trusted without proof.”
- zakłada, że z jednej strony niekoniecznie musimy przyjmować z drugiej ręki wszystkie wcześniejsze systemy filozoficzne, które odrzucili transcendentaliści, ale z drugiej strony zakłada też, że własny system filozoficzny czyli transcendentalizm trzeba sprawdzić w praktyce, czy jest się do niego stworzonym czy nie .
“I have lived some thirty years on this planet, and I have yet to hear the first syllable of valuable or even earnest advice from my seniors”

Dosyć ciekawą rzeczą w Walden… jest to co, co w przypadku Thomasa Jeffersona tzn. duże fragmenty tekstu poświęcone bliskiej obserwacji przyrody, nie odwołujące się do warstwy filozoficznej, raczej napisane pod kątem naukowo-przyrodniczym

Cyvil Disobedience ( Resistance to Civil Government)/ 1849 – mówi się że jest to najpopularniejszy esej amerykański jaki powstał w całej historii literatury amerykańskiej. Jest to tekst, który spowodował powstanie amerykańskiego pacyfizmu: transcendentaliści nie za bardzo popierali wojnę z Meksykiem, gdyż uważali, że jest zbyt zaborcza, kłóci się z pojęciem indywidualizmu. Thoreau bardzo praktycznie podszedł do swoich przekonań: stwierdził, że skoro nie popiera wojny to nie będzie płacił podatków – dlatego wylądował w więzieniu. Twierdził że żaden rząd nie narzuci mu swojego punktu widzenia. Thoreau twierdził że nie należy buntować się przeciwko instytucji z samej definicji, ale człowiek ma własny instynkt moralny więc może sam ocenić co jest dobre a co zle – ma obowiązek odrzucić to co niemoralne ( tak twierdził również Emerson). Należy być wiernym i lojalnym względem samego siebie. Polityczne konwenanse i instytucje krepują ludzkie sumienie. Więc ludzi muszą być wobec nich krytyczni. Należy przedkładać własną moralność nad moralność zbiorową. Na poglądach Thoreau wzorował się Martin Luther King i pacyfiści.

Dalej oglądaliśmy krótki program o Franklinie i Emersonie

• indywidualizm propagowany przez Franklina ( człowiek sam może zapanować nad własnym losem i stworzyć sobie własne warunki życia) nie miał nic wspólnego z self reliance propagowanym przez Emersona – każdy człowiek posiadał wewnętrzne światło, intuicję, którą kierował się w życiu – więc oba te nurty nie są przejawem tego samego indywidualizmu
• Emerson i transcendentaliści zapoczątkowali ruch abolicjonistów – transcendentaliści jako pierwsi poruszali kwestie społeczne, zdecydowanie opowiadali się przeciwko niewolnictwu i popierali abolicjonizm

Comments are closed.