Polityka traktatowa - Rola prezydenta w polityce zagranicznej -

Polityka traktatowa - Rola prezydenta w polityce zagranicznej -
-the treaty making power
-2 pojęcia :
• litera : zgodnie z literą prawa (art.2, sekcja2, klauzula2) prezydent może zawierać traktaty o ile posada zgodę 2/3 Senatorów obecnych w Senacie
• duch prawa – interpretacja, szersze rozumienie

(artykuł 2 nie zawiera informacji kto inicjuje rozmowy, kto ratyfikuje, podpisuje i najważniejsze – kto wypowiada). Według konstytucyjnej zasady – potrzebna jest „rada i zgoda Senatu”
W praktyce Senatorowie mogą do wynegocjowanego tekstu dokładać specjalne:
-zastrzeżenia (reservations)
-rozumienia(understandings)
-poprawki(amandmants)
Rzadko jednak Senat nie zgadza się na wynegocjowany już traktat (najczęściej Senatorowie sięgają po te 3 sposoby poprawiania umów). Patrząc na dane z lat 70-tych : od początku państwowości amerykańskiej na zawarte 1.5 tyś. traktatów, jedynie w 200 przypadkach Senat powiedział „nie” ( a wśród nich ten najważniejszy – traktat wersalski)

W praktyce : inicjowanie rozmów, parafowanie, wymiana dokumentów – to czynności należące do kompetencji prezydenta. Na każdym etapie zawierania traktatów, prezydent odgrywa rolę dominującą.
Bywały też przypadki, że po aprobacie Senatu prezydent zdecydował jednak inaczej. Tak było m.in. z porozumieniem SALT II : podpisano go, Kongres wyraził zgodę ale pod wpływem sytuacji międzynarodowej (atak ZSRR na Afganistan) prezydent Carter odmówił podpisania traktatu.

Jeżeli zaś chodzi o kwestie, które są wyłącznie duchem prawa…
Kolejni zwierzchnicy władzy wykonawczej dochodzili do wniosku, że są zbytnio skrępowani zasadami konstytucji. Mieli chęć wypracowania bardziej samodzielnego działania.
Już za Waszyngtona pojawiła się formuła „executive agreement”. Jest to coś na wzór traktatu, ale nie jest konieczna przy tym „rada i zgoda Senatu”. Prezydent uzyskuje więc dzięki tej formule swobodę działania. Nazwę to tłumaczy się jako:
-„porozumienie wykonawcze” – jest to raczej mało szczęśliwe tłumaczenie
-„porozumienie władzy wykonawczej” – polski odpowiednik tej zasady, który jest tłumaczeniem lepszym
Są dwa rodzaje „executive agreements”, które poznamy na zajęciach o Kongresie (następny wykład).
Częstotliwość stosowania tej formuły w ramach kontaktów z innymi państwami przedstawia wykres (5-krotnie więcej stosowne są „executive agreements”, w porównaniu z zwykłymi konstytucyjnymi traktatami).

Comments are closed.