TRANSCENDENTALIZM - Historia literatury amerykańskiej

TRANSCENDENTALIZM - Historia literatury amerykańskiej

• to literacko filozoficzna odpowiedź na to wszystko, co stworzył Beniamin Franklin
Transcendentalizm jest podkreśleniem tego, że literacko i filozoficznie Ameryka jest oderwana od Europy. Jest to trend, który nie ma odzwierciedlenia w literaturze i filozofii europejskiej. Z jednej strony jest to w pewien sposób kontynuacja purytanizmu i moralizatorstwa purytańskiego, purytańskiego drugiej strony jest to bardzo zdecydowane przeciwstawienie się temu, co mówili purytanie.
Transcendentalizm odrzucał koncepcję o immanentnym źle człowieka. Transcendentaliści zakładali, że naturalną cechą człowieka jest dobro, a jeśli nawet jest pierwiastek zła to jest on równoważony przez dobro, które się pojawia. Jest to również odwrócenie XVIII-wiecznego racjonalizmu i tego, co proponował Beniamin Franklin – racjonalizm zakładał wyższość rozumu nad uczuciami. Transcendentaliści zakładali, że naturalną cechą człowieka jest dobro, a jeśli nawet jest pierwiastek zła to jest on równoważony przez dobro, które się pojawia. Jest to również odwrócenie XVIII-wiecznego racjonalizmu i tego, co proponował Beniamin Franklin – racjonalizm zakładał wyższość rozumu nad uczuciami. Transcendentaliści zakładali, że sposobem na poznanie świata jest intuicja.

Czołowi przedstawiciele:
Ralph Waldo Emerson, Henry David Thoreau, George Ripley, Amos Branson Alcott, James Freeman Clarke, Frederich Hedge, Margaret Fuller, Theodore Parker – w większości byli filozofami

Transcendentalizm był przeciwstawny do unitarianizmu. Unitarianizm z kolei był przeciwstawieniem purytańskiego kalwinizmu pod wpływem racjonalizmu oświeceniowego, zakładał, że człowiek jest z natury dobry, ale świat można poznać tylko za pomocą umysłu a nie intuicji. Z kolei transcendentalizm zakładał, że człowiek jest w stanie wyjść poza granice poznania umysłowego i zmysłowego, ( czyli poznanie rozumem i zmysłami) – stąd nazwa, „transcend” – przechodzić, czyli przechodzenie poza granice poznania zmysłowego i rozumowego. Odrzucali ideę tego, że człowiek rodzi się jako biała karta, którą życie zapisuje – zakładali, że jest jakieś życie inne niż istniejące tutaj i istnieje świat, którego nie jesteśmy świadomi.

Głównym założycielem nurtu był Ralph Walden Emerson – pewnego dnia transcendentaliści spotykający się w Estetic Club ( Klub Estetyczny) zdecydowali się założyć Brook Farm Institute of Agriculture and Education. Była to filozoficzno-naukowa komuna gdzie osoby o wspólnych poglądach mieszkały razem, zajmowały się pracami rolnymi, ale przede wszystkim czytywały prace filozofów ( filozofów, którymi zwykle się nie zgadzali) i prowadziły wzajemną edukację. Była to pierwsza z licznych komun filozoficzno-intelektualnych w historii literatury amerykańskiej, która rozpoczęła tradycję wspólnego życia i wspólnej edukacji. Co ciekawe, Emerson, Margaret Fuller i Henry Thoreau nie uczestniczyli w życiu tego typu wspólnot.

One Response to “TRANSCENDENTALIZM - Historia literatury amerykańskiej”

  1. w tym artykule są błędy. radze najpierw zapoznać sie z tematem i poczytać trochę krytyki zanim opublikuje sie coś w sieci dla ogólnego użytku