KONFLIKT ALBAŃSKO – SERBSKI
KONFLIKT ALBAŃSKO – SERBSKI
To jeden z najbardziej zastarzałych konfliktów etnicznych, a potem narodowościowych w Europie.
Jest to konflikt między dwiema społecznościami żyjącymi na tym samym terenie, tj. na terenie Kosowa i Metohii. (nazwa Metohia funkcjonuje tylko wśród Serbów)
Ten obszar został zasiedlony przez plemiona słowiańskie w okresie, gdy Bałkany były wyludnione.
Historycy serbscy twierdzą, że w tym czasie Albańczyków tam nie było, występowali jedynie w górach. Z kolei według historyków albańskich Albańczycy już wtedy zamieszkiwali te tereny.
Kosowo w tym okresie znajdowało się pod panowaniem tureckim. Byli to tolerancyjni władcy. Istniał dość duży zakres autonomii, brak było islamizacji na siłę.
Początkowo współżycie Serbów z małą grupą albańską było bezkonfliktowe. Sytuacja uległa zmianie na skutek coraz większego napływu Albańczyków, spowodowanego w dużym stopniu lepszymi warunkami życia w dolinie kosowskiej.
Albańczycy szybko się islamizowali. Obecnie ponad 70% Albańczyków to wyznawcy islamu, ok. 20% prawosławnych i 10% katolików. Większość Albańczyków kosowskich wyznaje islam.
Czynnikiem zewnętrznym w konflikcie obu społeczności była tocząca się wojna między Turcją a imperium Habsburgów.
Po stronie Habsburgów opowiadali się Serbowie, których nie usiłowano na siłę katolicyzować, mimo, że Habsburgowie byli bardzo propapiescy.
Stosunki etniczne zaczęły ulegać zmianie. Ubywało Serbów, a przybywało Albańczyków.
Radykalna zmiana na korzyść Albańczyków dokonała się dopiero w latach 60., 70. XX wieku wskutek bardzo odmiennej stopy przyrostu naturalnego.
Konflikt uległ zaostrzeniu jeszcze przed wybuchem wojen bałkańskich.
Po I wojnie bałkańskiej Turcja straciła większość posiadłości bałkańskich, zachowała natomiast Macedonię, która obejmowała wówczas większy obszar niż obecnie.
II wojna bałkańska toczyła się o podział łupów. Przegrała w niej Bułgaria.
W wyniku wojen bałkańskich Kosowo znalazło się w obrębie Serbii
Od lat 50. XIX wieku do 1912 r. liczebność Serbów w Kosowie miała się zmniejszyć z 400 tys. do 200 tys. Część z nich uciekała przed pogromami i prześladowaniami ze strony ludności albańskiej. Miały wówczas miejsce dwie fale emigracji Serbów z terenu Kosowa w kierunku północnych Bałkanów, Wojwodiny i Chorwacji.
Przed wybuchem I wojny światowej Serbii nieprzychylne były Austro – Węgry i Włochy, a sprzyjała im Rosja.
W czasie I wojny światowej Kosowo było okupowane przez wojska austro – węgierskie, a po części przez Bułgarię.
Austro – Węgry sprzyjały Albańczykom. Zostali oni uprzywilejowani. Po raz pierwszy powstały szkoły albańskie, czego nie było w okresie tureckim.
Kształtowanie się świadomości narodowej Albańczyków było bardzo powolne, głównie z powodu zacofania ekonomicznego, analfabetyzmu i wyznania dzielonego z Turkami,
Kaczacy (kacaci) były to bandy rabusiów i partyzanci, napadali na chłopów serbskich, na policję. Po dzień dzisiejszy toczą się spory o ich ocenę, byli oni popierani przez Austriaków i Włochów .
W 1943 r. Albania łącznie z Kosowem znalazła się pod okupacją niemiecką. Niemcy obiecali, że po wojnie zostanie utworzona Wielka Albania. Stąd prawie nie istniała partyzantka antyniemiecka.
Po wojnie na najwyższych stanowiskach zasiadali Serbowie, do Albańczyków nie miano zaufania ze względu na proniemieckie sympatie.
Filed under: notatki