POLSKA W LATACH II WOJNY SWIATOWEJ :

POLSKA W LATACH II WOJNY SWIATOWEJ :
1. USTRÓJ ZIEM POLSKICH POD OKUPACJAMI :
agresja na Polskę Niemiec i ZSRR ; przegranej kampanii wrzeœniowa; terytorium polskie pod okupacją obu mocarstw; 23 VIII 1939 - pakt Ribbentrop-Mołotow w Moskwie (pakt o nieagresji; granica wpławów Niemiec i ZSRR - linia Narwi, Wisły i Sanu); 28 IX 1939 - niemiecko-radziecki traktat o granicach i przyjaŻni (nowa linia interesów - od Prus E wzdłuż Pissy do Małkini i dalej wzdłuż Bugu i Sanu do Karpat);
- obszar zajęty przez ZSRR - likwidacja polskiej administracji państwowej i samorządowej; władza przejęta przez Zarządy Tymczasowe
pod nadzorem NKWD; 6 X 1939 - głosowanie powszechne; 22 X - wybory (zbojkotowane przez Polaków; wyłonięcie delegatów do
Zgromadzeń Narodowych - ukraińskiego we Lwowie i Białoruskkiego w Białymstoku)31 X - 2 XI 1939 - V Sesja Rady Najwyższej; 2 XI -
uchwała o wcieleniu terenów do Ukraińskiej i Białoruskiej Socjalistycznej Rrepubliki Rad; przeprowadzenie spisu ludnoœci; 29 XI 1939
- dekret Rady Najwyższej (narzucenie obywatelstwa radzieckiego wszystkim osobom na terenach okupowanych); XII - paszportyzacja
(wymiana dokumentów polskich na radzieckie - zrzeczenie się obywatelstwa); od II 1940- VI 1941 - masowe akcje deportacyjne
- obszar zajęty przez Niemców - 8 X 1939 - dekret kanclerza Hitlera (inkorporowanie do Rzeszy : Pomorza, Pozańskiego, Górnego Sląska,
Zagłębia Dąbrowskiego, W powiaty woj, krakowskiego i łądzkiego, okręg ciechanowski i Suwalszczyzna); z ziem tych 2 okręgi Rzeszy :
Gdańsk (Prusy W i Kraj Warty) i prowincja górnoœląska; okręgi dzielone na rejencje, te na powiaty miejskie i wiejskie; okręg (namiestnik);
prowincja (nadprezydent)rejencja (prezesi), powiaty miejskie (burmistrzowie), powiaty wiejskie (starostowie); 4 II 1941 - rozporządzenie o
niemieckiej liœcie narodowej - podział ludnoœci na kilka grup: obywatele polscy narodowoœci niemieckiej przyznający się do pochodzenie
(Reichsdeutsche - zrównynie w prawach i obowiązkach z obywatelami Niemiec), obywatele polscy niemieckiego pochodzenia z małżeństw
mieszanych , Mazurowie, Kaszubi i Slązzacy (niemiecka przynależnoœæ państwowa z możliwoœcią cofnięcia jej, niektóre prawa obyywateli,
podlegali ograniczeniom); obywatele polscy narodowoœci polskiej (status poddanych Rzeszy), Zydzi i Cyganie (bezzpaństwowcy); 12 X 1939
- dekret Hitlera o uttwprzeniu Generalnego Guberatorstwa - z ziem które nie weszły w skład Rzeszy, pod władzą suwerenną Fuehrera, od
Rzeszy oddzielone granicą celną, dewizowo-walutową i policyjną; posiadało osobowoœæ prawną i własną walutę; podział na 4 dystrykty:
krakowski, rdomski, lubelski i warszawski (1941 - galicja); generalny gubernator (cała administracja wraz z sądownictwem); rząd GG z
sekretarzem stanu (organ doradczy i wykonawczy); 10 pełnomocników ministerstw i urzędów centralnych (reprezentacja władz Rzeszy);
w terenie gubernatorzy dystryktów i starostowie powiatowi i miejscy; uchylono polskie prawo państwowe, administracyjne, finansowe i pracy;
kompetencje ptrawodawcze (kanclerz, oorgany centralne Rzeszy, generalny gubernator, wyższy dowódcy SS i policji); odizolowanie
obywateli polskich żydowskiego pochodzenia - masowa eksterminacja, rozbudowana forma terroru (5,4 mln Polaków, w tym 3 mln Zydów)

2. WŁADZE PAŃSTWOWE NA EMIGRACJI :
17 IX 1939 - opuszczenie terytorium Polski przez prezydenta, naczelnego woodza i ministrów (rozkład polskiej państwowoœci); internowanie władz polskich w Rumunii; prezydent I.Moœcicki desygnował 30 IX 1939 na swgo następcę w. Raczkiewicza; misja utworzenia rządu gen. W. Sikorski; 6 X 1939 - utworzenie rządu; osłabienie pozycji prezydenta kosztem rządu; rząd czołowe miejsce w systemie najwyższch organów władzy państwowej; skład rządu : 4 wicepremierów i ministrów bez teki, 8 ministrów resortowych (spraw zagranicznych, spraw wewnętrznych, spraw wojskowych, skarbu, przemysłu i handlu , informacji, opieki społecznej), prace rządu : polityka zagraniczne, rozbudowanie polskich sił zbrojnych, kontakt z krajem; Rada Narodowa (namiastka parlamentu na emigracji, na podstawie dekretu prezydenta z 9 XII 1939; członkowie mianowani przez prezydenta na wniosek premiera, reprezentowali główne stronnictwa polityczne, 12 - 40 członków; charakter organu doradczego prezydenta i premiera, opiniowanie w sprawach wnoszonych przez rząd, inicjatywa i wnioski ustawodawcze, siedzibą Rady Narodowej była siedziba rządu)

3. PAŃSTWO PODZIEMNE :
władzom na emigracji podlegały w okupowanym kraju instytucje cywilne i organizacje wojskowe tworzzące rozbudowany i specyficzny system organów władzy państwa podziemnego; 13 XI 1939 - Komitet Ministrów dla Spraw Kraju - 2 piony : cywilnopolityczny i wojskowy
- pion cywilny : Krajowa Rada Ministrów (26 VII 1944 - delegat rządu i 3 jego zastępcy; walka z okupantem, sprawne funkcjonowanie
aparatu administracyjno-sądowego), Delegatura (wykonywanie funkcji delegata rządu, skład z resortowych departamentów), pocz. 1940 -
Polityczny Komitet Porozumiewawczy prrzekształcony 21 III 1943 w Krajową Reprezentację Polityczną Narodu Polskiego (organ
opiniodawczy w stosunku do delegata rządu; reprezentacja interesów większoœci społeczeństwa, wysuwanie kandydatów na stanowisko
delegata rządu, opiniowanie zmian kadrowych w rządzie londyńskim); 9 I 1944 - Rada Jednoœci Narodowej (tymczasowy, podziemny
parlament krajowy, odpowiednik emigracyjnej Rady Narodowej);
- pion wojskowy - oparty na podziemnych siłach zbrojnych; genezą sięga założonej na podstawie rozkazu marszałka Rydza-Smigłego
Służby Zwycięstwa Polski; z niej utworzono Związek Walki Zbrojnej przekształcony 14 II 1942 w Armię Krajową (kontynuatorkę
zbrojnych sił państwa polskiego); na czele Armii Krajowej dowódca AK, od 1944 Komendant Sił Zbrojnych w Kraju; organem
dowodzenia Komenda Główna (podział na wydziały wojskowe oraz komórki specjalne : Biuro Informacji i propagandy oraz Kierownictwo
Dywersji)
ujawnienie w IV 1943 zbrodni katyńskiej (wydarzenie wykorzystywane przez Stalina jako pretekst do zerwania stosunków dyplomatycznych z rządem londyńskim); budowa konkurencyjnego dla rządu londyńskiego oœrodka władzy w Moskwie; VI 1943 - zjazd konstytucyjnego Związku Patriotów Polskich (utworzenie dyywizji im T. Koœciuszki; przygotowania do powołania rządu w postaci Polskiego Komitetu Narodowego); Komuniœci w kraju - XI 1943 - deklaracja programowa PPR „o co walczymy“; 31 XII 1943 - powołanie Krajowej Rady Noarodowej; 3 I 1944 - wkroczenie Armii Czerwonej w granice II RP ; III 1944 - rząd ZSRR wyraził zgodę na uznanie KRN za przedstawicielstow narodu polskiego (podporządkowanie jej Związku Patriotów Polskich oraz tworzenie w ZSRR oddziałów wojska polskiego); III 1944 - uzgodnienia moskiewskie (na terenach oswobodzonych od Niemców przystąpiono do organizacji aparatu KRN);
22 VII 194 - Polski Komitet Wyzwolenia Narodowoœciowego (organ wykonawczy KRN); władze radzieckie unicestwiły próby podjęcia działalnoœci przez wychodzący z konspiracji aparat cywilny i wojkowy; od powstania wyrszawskiego proces rozkładu struktur polskiego państwa podziemnego; etapy : 19 I 1945 - decyzja o formalnym ozwiązaniu AK; II 1945 - aresztowanie w Pruszkowie 16 przywódców Polski podziemnej; 1 VII 1945 - zaprzestanie działalnoœci Rady Jednoœci Narodowej; 28 VI 1945 - utworzenie w Moskwie Tymczasowego Rządu Jedoœci Narodowej; 5 VII 1945 - uznanie TRzJN przez międzynarodowe mocarstwa zachodnie; rząd londyński odsunięty, władza komunistów

Comments are closed.