Do najważniejszych aktów prawnych w ramach systemu UE należą:

Do najważniejszych aktów prawnych w ramach systemu UE należą:
• Traktaty – istnieją trzy traktaty ustanawiające Wspólnoty. Oryginalne traktaty były na przestrzeni lat uzupełniane i nowelizowane - ostatnio w Nicei. Traktaty stanowią ramy konstytucyjne istnienia Wspólnot Europejskich, w które wpisują się prawodawstwo oraz organy administracji.
• Rozporządzenia – są bezpośrednio wiążące oraz bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich na równi z prawem wewnętrznym. Wchodzą one w życie jednocześnie we wszystkich państwach członkowskich, zapewniając jedność porządku prawnego UE, jako że ich treść nie podlega zmianom na płaszczyźnie wewnątrzpaństwowej.
• Dyrektywy – rolą dyrektyw jest wyznaczanie wspólnych celów państwom członkowskim. Dyrektywy określają cel legislacji oraz nakładają na państwa członkowskie konieczność włączenia dyrektywy do wewnętrznego porządku prawnego. Dyrektywa wiąże prawnie państwa członkowskie, jednak wybór formy i metody jej wdrożenia pozostaje w gestii prawa wewnętrznego. Z tego względu, ingeruje ona w prawo wewnętrzne łagodniej niż rozporządzenie. Dyrektywa nie nakłada praw i obowiązków na jednostki przed transpozycją do wewnętrznego systemu krajowego.
• Decyzje – są wiążące dla podmiotów, do których są skierowane. Ich adresatami mogą być państwa członkowskie, osoby prawne lub osoby fizyczne. W przeciwieństwie do rozporządzeń, mają konkretnego adresata i nie odnoszą się do ogółu lub całej grupy.
• Zalecenia i opinie – nie mają mocy wiążącej, a jedynie doradczą. Sygnalizują pożądany kierunek rozwoju państwa członkowskiego i/lub wyrażają opinię instytucji UE w określonej sprawie.
• Rezolucje – forma rezolucji wykorzystywana jest w przypadku, gdy członkowie Rady pragną wyrazić cel polityczny. Rezolucje nie mają mocy wiążącej, jednak zobowiązują Komisję do opracowania przyszłych propozycji w określonej dziedzinie. Rezolucje nakładają na władze wykonawcze obowiązek realizacji polityki unijnej w państwach członkowskich.
Dokumenty poprzedzające uchwalenie aktu prawnego to m.in.:
• Zielona Księga – Zielone Księgi Komisji są dokumentami stymulującymi debatę i rozpoczynającymi proces konsultowania określonego zagadnienia (takiego jak polityka społeczna, wspólna waluta, telekomunikacja) na poziomie europejskim. Konsultacje te mogą następnie doprowadzić do wydania Białej Księgi, zawierającej podsumowanie debaty w formie praktycznych propozycji wspólnej inicjatywy.
• Biała Księga – Białe Księgi Komisji są dokumentami zawierającymi propozycje wspólnych inicjatyw dotyczących określonego zagadnienia. W niektórych przypadkach opierają się one na Zielonej Księdze inicjującej proces konsultacji na poziomie europejskim. Przykłady obejmują Białe Księgi dotyczące ostatecznego wprowadzenia wspólnego rynku, wzrostu gospodarczego, ochrony konkurencji oraz zatrudnienia. Biała Księga pozytywnie przyjęta przez Radę może się stać programem działania dla Unii w określonej dziedzinie.
• Propozycje – na podstawie Białej Księgi Komisja może przygotowywać propozycje wspólnych inicjatyw wewnątrzunijnych, takich jak rozporządzenia, dyrektywy, programy itd., w sprawie których decyzje podejmie Rada Ministrów, bądź Parlament.
Niektóre przepisy legislacji pierwotnej, tj. artykuły Traktatów, mogą być bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich. Oznacza to, że tworzą one prawa i obowiązki, na które może się powołać jednostka przed sądem wewnętrznym. Tak jest w przypadku artykułów Traktatu dotyczących swobodnego przepływu pracowników. Zgodnie z artykułem 39 traktatu Wspólnoty Europejskiej (dawniej art. 48), jak również ze stopniowo wprowadzaną legislacją wtórną, swoboda przepływu osób w odniesieniu do pracowników Wspólnot nabrała rzeczywistej mocy. Zasada Traktatu stosuje się również do władz lokalnych. Sprzeczne z przepisami Traktatu byłoby np. odmówienie przyjęcia na wolne miejsce w lokalnej szkole szukającemu pracy nauczycielowi wyłącznie na podstawie jego narodowości. Podobnie, zapewnianie wolnego wstępu do lokalnego muzeum wyłącznie Polakom i nakładanie obowiązku wykupienia biletu na obywateli innych państw członkowskich byłoby sprzeczne z zasadą równego traktowania .
Jeżeli chodzi o wtórną legislację, władze lokalne są zobowiązane do brania pod uwagę Rozporządzeń, Dyrektyw oraz Decyzji, jeśli regulują one obszary znajdujące się w ich kompetencji. Dyrektywy muszą być włączone do wewnętrznego porządku prawnego, jednak nawet gdy ma to miejsce, władze lokalne powinny być zaznajomione z danymi Dyrektywami na wypadek, gdyby prawo wewnętrzne nie pozwalało w sposób jasny i precyzyjny na osiągnięcie celu wyznaczonego przez Dyrektywę. Innymi słowy, aby zapewnić prawidłowe wdrożenie Dyrektywy unijnej do prawa wewnętrznego, pracownicy lokalnej administracji muszą znać autentyczny tekst Dyrektywy. Dla przykładu, mimo że dyrektywy dotyczące zamówień publicznych zostały włączone do polskiej ustawy o zamówieniach publicznych z 10 lipca 1994 roku, zaleca się korzystanie z oryginalnego tekstu dyrektyw ze względu na ogromne znaczenie tej kwestii dla władz lokalnych. Z drugiej strony, korzystanie z oryginalnego tekstu dyrektywy jest zgodne z zasadą nadrzędności prawa europejskiego w przypadku niezgodności z prawem wewnętrznym. Ponadto, wdrażanie prawa wspólnotowego może zaowocować nałożeniem nowych zadań na samorząd terytorialny. W takim przypadku konieczne jest określenie finansowych konsekwencji na szczeblu lokalnym .

Comments are closed.