JAKOŚĆ I EKOLOGIA A STRATEGIA PRODUKCYJNA
JAKOŚĆ I EKOLOGIA A STRATEGIA PRODUKCYJNA
Strategia produkcyjna powinna dotyczyć dwóch grup zagadnień: jakości wyrobów i jakości procesów wytwarzania.
Jakość wyrobów jest wyraźnym czynnikiem ich konkurencyjności oraz konkurencyjności firm je wytwarzających.
Większe znaczenie dla wyników firmy ma relatywny udział w rynku niż relatywny stan jakości produktów. Wynika to z faktu, że względny udział w rynku kształtowany jest nie tylko przez jakość produktu ale i przez ceny produktów oraz intensywność działań marketingowych. Jednak dla firm o niskim i średnim relatywnym udziale w rynku, o wysokim relatywnie stanie jakości, ma ona mniej więcej taki sam wpływ na osiąganie wyniku, jak udział w rynku.
Uzyskiwanie odpowiedniej jakości produktów dotyczy zarówno kreowania innowacji produktowych jak i tworzenia w przedsiębiorstwach systemów zapewnienia jakości (głównie według norm serii ISO 9000).
Ważnym, stosunkowo nowym elementem z punktu widzenia strategii przedsiębiorstwa, uwzględniając zagadnienia produkcji jest ekologia.
Przez przyjęcie przez społeczność międzynarodową decyzji o zrównoważonym rozwoju (konferencja w Rio de Janeiro – 1992, dokumenty ONZ), jako zasadę przyjęto konieczność ograniczonego korzystania z zasobów naturalnych i zwiększonej dbałości o stan środowiska naturalnego.
W 1992r. 1200 firm z ponad 50 krajów świata podpisało „Kartę Biznesu na rzecz Ekorozwoju”, która zawiera 16 zasad projektowania systemów zarządzania ochroną środowiska, mianowicie:
Zasada 1: Ochrona środowiska priorytetem działania firm.
Zasada 2: Wdrażania zintegrowanych systemów zarządzania.
Zasada 3: Ciągłe wdrażanie pracochłonnych przedsięwzięć.
Zasada 4: Kształcenie pracowników.
Zasada 5: Przeprowadzenie wstępnej oceny oddziaływania na środowisko.
Zasada 6: Ekologizacja produktów i usług na etapie ich projektowania.
Zasada 7: Wdrażanie systemu udzielania porad dla klientów.
Zasada 8: Ekologizacja procesów produkcyjnych i eksploatacji urządzeń.
Zasada 9: Prowadzenie badań oddziaływania na środowisko.
Zasada 10: Wdrażanie środków zapobiegawczych.
Zasada 11: Oddziaływanie na podwykonawców i dostawców.
Zasada 12: Przeciwdziałanie nadzwyczajnym zagrożeniom środowiska.
Zasada 13: Wymiana technologii przyjaznych dla środowiska.
Zasada 14: Zaangażowanie firmy w ogólną działalność proekologiczną.
Zasada 15: Prowadzenie dialogu ze społeczeństwem.
Zasada 16: Przestrzeganie norm ochrony środowiska (Winter 1994).
Na podstawie Karty ……, w terminie późniejszym opracowano dokumenty dotyczące zarządzania środowiskowego (normy, regulacje prawne ), których wdrożenie jest dobrowolne. Należą do nich:
1. Norma Brytyjska BS 7750 dotycząca systemów zarządzania ekologicznego.
2. Regulacja UE 1836/93 dotycząca „Zarządzania środowiskowego i systemu audytów” zatwierdzona w 1993 r. (Eco- Management and Audyt Scheme – EMAS lub EMS).
3. Międzynarodowa Norma ISO 14 000 obowiązująca do września 1996 r.
W praktyce, wprowadzaniu w oparciu o doświadczenia zdobyte przy wprowadzaniu systemów zarządzania jakością według norm ISO 9000, systemów zarządzania środowiskiem naturalnym według norm ISO 14 000 oznacza ich integrację w system zapewnienia jakości i ochrony środowiska naturalnego.
1. Traktowane do tej pory często oddzielnie problemy jakości wyrobu i jakości procesu wytwarzania, z uwzględnieniem problematyki ekologicznej zaczęto traktować łącznie. Podejście takie wynika m.in. z analiz zachowania się konsumentów.
Czynnik ekologiczny może być nie tylko ważnym elementem strategii konkurencyjnych, opartych np.: na cechach (jakości) ekologicznych produktu, czy walorach ekologicznych technologii wytwarzania, ale również może stanowić podstawę strategii relacyjnych.
Strategie relacyjne opierają się na uprzywilejowanych relacjach, nawiązywanych przez przedsiębiorstwo z wybranymi partnerami ze swojego otoczenia w obszarze: rynku, finansów, społecznym ale i technologii. Konkurencja schodzi na drugi plan.
Produkcyjna zmienna adaptacja wiązać się może z wysoką produktywnością, elastycznością produkcji bądź np.: możliwością obniżki kosztów własnych wytwarzania.
Zmienna marketingowa może wykorzystywać korzystne położenie produktu na krzywej cyklu jego życia.
1. Strategia relacyjna – jakość produktu (działalność w sektorze o niskiej atrakcyjności np.: w oparciu o produkt o cechach ekologicznych).
2. Strategia konkurencyjna lub relacyjna – jakość produktu (j. w. lub próba konkurowania w niszy rynkowej w oparciu o cechy ekologiczne produktu).
3. Strategia relacyjna – jakość technologii – ochrona środowiska naturalnego – w tym strategia regionalna.
4. Strategia konkurencyjna lub relacyjna – jakość technologii (np.: nisza rynkowa w oparciu o preferencje klientów dotyczące jakości ekologicznej technologii).
5. Strategia konkurencyjna – jakość produktu (korzystne warunki konkurowania przy wysokiej atrakcyjności sektora, strategie zależne od pozycji w sektorze i tempa jego wzrostu – wysoka jakość ekologiczna produktu jest charakterystyczną cechą w fazie dojrzałości na krzywej cyklu życia produktu).
6. Strategia konkurencyjna – jakość produktu (konkurencja np.: poprzez obniżenie kosztów wytwarzania ale z utrzymaniem cech ekologicznych wyrobu).
7. Strategia konkurencyjna – jakość technologii (wysoko wydajne systemy produkcyjne o dużej elastyczności, bez zanieczyszczeń środowiska naturalnego).
8. Strategia konkurencyjna – jakość technologii (np.: masowa produkcja wyrobów przy użyciu technologii ekologicznych znajdujących się w fazie dojrzewania na krzywej cyklu życia technologii).
Filed under: notatki