Społeczeństwo w socjologii

Społeczeństwo w socjologii
jedno z podstawowych pojęć socjologicznych, cechujące się dużą wieloznacznością. Jan Szczepański wyodrębnia trzy sposoby rozumie­nia tego pojęcia. W ramach empirycznej koncepcji społeczeństwa pojęcie to rozu­miane jest Jako najszerszy rodzaj zbioro­wości społecznej, obejmującej swoimi ra­mami całość wielostopniowych struktur, grup, kręgów i wszelkich postaci zbiorowo­ści, ale stanowiących pewien układ za­mknięty, mający swoją zasadę odrębności”. W ujęciu konceptualistycznym -społeczeń­stwo traktowane jest jako model idealny ogólnego typu zbiorowości (np. społeczeń­stwo feudalne, kapitalistyczne, europejskie jako model utworzony na podstawie uogól­nienia cech konkretnych zbiorowości). Trze­ci typ ujęć to filozoficzna koncepcja społe­czeństwa jako kategoria istnienia człowieka (postać życia ludzkiego). Przez społeczeństwo bardzo często ro­zumie się ludność zamieszkałą na określo­nym terytorium, zwykle w granicach pań­stwa. Takie ujęcie nie zawsze jest właściwe. Granice państwowe mogą być wyznaczone w sposób nie uwzględniający podziałów na­rodowych i społecznych. Zbiorowością spo­łeczną wyodrębnianą głównie na podstawie zajmowania określonego terytorium jest społeczność lokalna. Społeczeństwo w ta­kim ujęciu to zbiorowość obejmująca ogół społeczności lokalnych. Warto wspomnieć, że naród nie może być utożsamiany ze spo­łeczeństwem - na danym terytorium za­mieszkiwać mogą osoby różnych narodo­wości (społeczeństwa wielonarodowe), jak i odwrotnie - przedstawiciele danego naro­du mogą przebywać na stałe w obrębie in­nych społeczeństw. W ujęciach konceptualnych społeczeń­stwo bywa często przeciwstawiane jednost­ce. Człowiek jest istotą społeczną. Oznacza to, że jest on formowany przez społeczeń­stwo, a życie w społeczeństwie jest dla nie­go naturalnym środowiskiem. Społeczeń­stwo narzuca jednostce ograniczenia w jej działaniu. Jednostka jednak internalizuje wartości, normy i obyczaje „narzucone” jej przez społeczeństwo, uznając je za własne. W ten sposób społeczeństwo nie tylko „od zewnątrz”, ale i „od wewnątrz” oddziałuje na człowieka. Co więcej, jednostka pragnie, aby to oddziaływanie miało miejsce.

Comments are closed.