SYSTEM POLITYCZNY - PAŃSTWO

PAŃSTWO
organizacja polityczna obejmująca zakresem swojego działania ogół członków społeczeństwa zamieszkujących dane terytorium

SYSTEM POLITYCZNY
Podejście metodologiczne:
1.P. instytucjonalne – sprowadza się do całokształtu instytucji politycznych i relacji zachodzących między nimi a także zasady działania i reguły na podstawie których funkcjonują.
5. P. strukturalno – funkcjonalne – sprowadza się do procesu polit., który dokonuje się w ramach określonych wspólnot polit. (państwo, partie).
Elementy struktury:
a. funkcje działania poszczególnych wspólnot politycznych
b. funkcje oddziaływania
c. sposoby i wzorce zachowania jedn. i podmiotów stosunków społeczno – polit.
6. P. systemowe (cybernetyczne) – sprowadza się do trzech etapów:
3.1. Wejście.
3.2. Przetworzenie.
3.3. Wyjście.

Aby system polit. mógł istnieć muszą wobec niego zostać określone żądania (oczekiwania). Jeśli ich nie ma to znaczy, że system nie jest potrzebny. Są to oczekiwania, które mogą być zrealizowane w ramach systemu polit.
Na wejściu do systemu mamy energię, czyli coś co podtrzymuje s.p., przyczynia się do rozwoju tego s.p. Jednym z elementów energii są określone idee – potrzeba istnienia takiego a nie innego s.p., poparcie społeczne dla systemu.
Granica s.p. nie jest sztywna, gdzyż ciągle faluje, zmienia swoja wielkość. Poszerzają się układy kiedy coraz więcej spraw wpływa do s.p. Najbardziej szerokie granice są w s. faszystowskim i komunistycznym- bo wówczas system zajmuje się wszystkim. Nieco mniejsze granice są w s. autorytarnym, wynika to z faktu istnienia pewnych sfer życia prywatnego, które nie podlegają regulacji państwa. W s. demokracji parlamentarnej granice s.p. sa najmniejsze w stosunku do pozostałych; są one jednak niespokojne, bo wciąż napływają coraz to nowsze potrzeby (np. przywrócenie korony w godle państwa, zmiana ustawy zasadniczej ).
W ramach s.p. tak określonego występuje tzw. sprzężenie zwrotne, co oznacza odrzucenie problemu i jego ponowny powrót do systemu.
Na s.p. oddziaływuje otoczenie. Np. może to być ekologia (w Polsce w latach 80-tych mało zwracano na to uwagę, dopiero ostatnio stało się to jednym z głównych problemów gdyż wejście do struktur europejskich wymusiło ochronę środowiska);; aborcja (temat ten powoduje poruszenie wielu organizacji chrześcijańskich).

Aby s.p. dobrze funkcjonował muszą być spełnione funkcje konwersji systemowej:

7. F. socjalizacji i rekrutacji politycznej – f.s. sprowadza się do kształtowania kultury polit. (rozwiązywania drażliwych spraw za pomocą kompromisów), wychowania prawego obywatela, co odbywa się już od najmłodszych lat i trwa do końca życia, choć im człowiek starszy tym trudniej jest go przekonać. F. r. sprowadza się do naboru do partii ludzi, którzy wykazali odpowiednią dojrzałość polit.
8. Artykulacja interesów- formułowanie żądań wobec s.p. Aby można było cos osiągnąć, trzeba to określić i zażądać, np. w formie strajku, manifestacji. (bardzo ważna funckja).
9. Agregacja interesów - dokonuje się przez sformalizowane grupy (zw. zawodowe, partie polit).
10. Funkcja komunikacji polit. – odbywa się na różnych poziomach:
a. między organami władzy państwowej (prezydent – parlament, prezydent – rząd, partia- partia).
b. na poziomie wyborów (kandydaci – wyborcy)
c. między partiami poza parlamentem a partiami w rządzie (jeśli istnieje dużo partii poza rządem, to oznacza że nie ma kto w parl. reprezentować społeczeństwa)
d. między partiami a bazą społeczną (wyborcami) .
Komunikacja okazuje się nieraz bardzo słaba. Bywały sytuacje, że po wyborach partie, które powstały nie miały swoich reprezentacji w terenie, a próby ich założenia okazały się nieudane.
11. Funkcja prawotwórcza (kreowanie prawa) – dokonuje się w parlamencie, jakie siły polit. takie prawo. Ważne jest to, iż posiadamy Senat, gdyż on koryguje śmieszne nieraz ustawy.
12. Funkcja przysądzenia, stosowania prawa – f.p. to działanie administracji państwowej, s.p. to działalność sądów.

Aby s.p. sprawnie funkcjonował muszą być realizowane podstawowe FUNKCJE PARLEMENTU:
~F. ustrojodawcza – sprowadza się głównie do uchwalenia ustawy zasadniczej.
~F. ustawodawcza – uchwalenie ustaw (kreowanie prawa).
~F. planująco – programująca – w państwach o charakterze reżimu demokratycznego sprowadza się do ustalenia strategii rozwoju.
~F. kreacyjna – sprowadza się do powoływania rządu przez większość parlamentarną.
~F. kontrolna - wobec rządu; jej najważniejszym elementem jest interpelacje poselskie (zapytania poselskie).
~F. polityczno – mediacyjna – ważna bo najbardziej drażliwe sprawy powinny być załatwiane na forum parlam., a nie na „ulicy”.

Comments are closed.