Notes studenta

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM NATURALNYM

W roku 1992 ukazał się British Standard BS 7750 (drugie wydanie 1994 r.) dotyczący systemu ochrony środowiska (Specyfication for Environmental management systems) – w oparciu o normy ISO 9000 (EN 29000).
1) Komisja Normalizacyjna ISO/TC 207 opracowała w roku 1995 projekt systemu zarządzania środowiskiem (EMAS lub EMS) w formie wytycznych (projekt normy ISO 14000).

Normy zakładają, że zarządzanie środowiskiem jest integralną częścią całościowego systemu zarządzania organizacją. Zaleca się, aby podstawowe elementy systemu tj. struktura, odpowiedzialność, polityka, procedury i środki do wdrożenia polityki środowiskowej, zadań i celów były skoordynowane z istniejącymi wysiłkami w innych dziedzinach ( np.: finanse, jakość, bezpieczeństwo pracy). Posiadanie EMAS może pomóc organizacji uzyskać zaufanie zainteresowanych stron.
W związku z tym, że organizacja posiadać będzie: politykę, zadania i cele, nacisk kładziony jest na zapobieganie a nie na naprawę. Istnieć powinna ewidencja działania, a system obejmuje koncepcję ciągłego doskonalenia.
EMAS może być elementem przewagi konkurencyjnej oraz zapewnia bilansowanie i zintegrowanie interesów ekonomicznych i środowiska naturalnego. Norma jest dobrowolna, dotyczy każdej organizacji posiadającej własne funkcje i administrację.
Norma przyjmuje zasady stanowiące podstawę modelu zarządzania środowiskiem:
1) Organizacja powinna skupić się na tym, co powinno być wykonane. Powinna być zobowiązana do wprowadzenia EMAS i zdefiniować swoją politykę, w tym posiadać:
- poparcie i nadzór naczelnego kierownictwa,
- wstępny przegląd środowiska,
- określony w ramach polityki ogólny kierunek, parametry działania organizacji, cele i poziom wymagań dotyczących zachowania organizacji (misja, wymóg ciągłego doskonalenia, wiodące zasady, zgodna z nimi polityka organizacji np..: w zakresie jakości, specyfiki warunków lokalnych lub regionalnych).

2) Organizacja powinna sformułować plan realizacji swojej polityki środowiskowej w tym:
- identyfikacja aspektów środowiskowych i ocena oddziaływania na środowisko,
- wymogi prawne,
- wewnętrzne kryteria działania, począwszy od systemów zarządzania,
- cele i zadania dotyczące środowiska, zgodnie z polityka organizacji,
- plan dotyczący środowiska i program zarządzania.
Plan zarządzania środowiskowego może być zintegrowany z planem strategicznym organizacji.

3) W celu efektywnego wdrożenia organizacja powinna stworzyć możliwości i mechanizmy pomocnicze, niezbędne do wprowadzenia polityki, zadań i celów w tym:
- zdolność zapewnienia (zasoby: ludzkie, fizyczne np.: maszyny, finansowe),
korygowanie i integracja EMAS, odpowiedzialność za efektywność EMAS, nadanie ważności problemowi i motywacji pracowniczych, zdobywanie wiedzy, doświadczeń, szkoleń,
- działania pomocnicze (komunikacja, sprawozdawczość, dokumentacja EMAS, zarządzanie zapisami i informacją, kontrolą operacyjną, awaryjne procedury bezpieczeństwa.

4) Organizacja powinna mierzyć, monitorować i oceniać swoje zachowania środowiskowe
( w tym kontrola systemu zarządzania środowiskiem co do zgodności z rozwiązaniami planowanymi, wg ISO 14010, 14011 i 14012).

5) Organizacja winna stale sprawdzać i udoskonalać swój EMAS mając na celu poprawę swojego całego zachowania środowiskowego w tym:
- przegląd EMAS
- działania korygujące i zapobiegawcze
- ciągłe doskonalenie.
Powiązanie między najważniejszymi normami i projektami norm serii ISO 14000 zawiera poniższy rysunek

Pod pojęciem zarządzania środowiskowego należy rozumieć część ogólnego systemu zarządzania, która obejmuje strukturę organizacyjną, planowanie, odpowiedzialność, zasady, postępowanie, procedury i zasoby potrzebne do opracowania polityki środowiskowej, jej wdrożenia i utrzymania.

Podstawowe elementy tego systemu zarządzania to:
- polityka ekologiczna (wyraża wolę firmy do stałego usprawniania systemu, racjonalizacji zużycia zasobów i walorów środowiska oraz zapobiegania jego zanieczyszczeniu),
- planowanie (przegląd ekologiczny firmy, przegląd wymagań prawnych w zakresie ochrony środowiska i opracowanie programu zarządzania środowiskowego),
- wdrożenie i funkcjonowanie (struktura zarządzania, szkolenie, informacje przygotowanie do sytuacji awaryjnych i dokumentowanie funkcjonowania systemu),
- działania sprawdzające i korygujące, w tym bieżące sprawdzanie i korygowanie systemu.

Filed under: notatki