Notes studenta

September 13, 2008

JĄDRA - UKŁAD ROZRODCZY MĘSKI

Filed under: notatki — Tags: — karol @ 11:33 am

JĄDRA - UKŁAD ROZRODCZY MĘSKI
Zaburzenia rozwojowe.
• Wnętrostwo – cryptorchismus.
Jądra nie zstąpiły do worka mosznowego. Są zwierzęta, u których jądra są w jamie brzusznej i tylko w okresie godowym schodzą, np. jelenie.
- jądro może być zatrzymane w jamie brzusznej – c.abdominalis uni- vel bilateralis;
- lub w kanale pachwinowym – c.inguinales uni- vel bilateralis.
Jądra nie rozwinęły się prawidłowo, ze względu na temperaturę w jamie brzusznej. Dochodzi do zahamowania spermatogenezy. Jest jeszcze problem z krezką, która jest za długa i może dojść do skrętu jądra → martwica.
Zatrzymanie jądra jest punktem wyjścia dla nowotworów; potworniaki.
• Przemieszczenie jądra – ectopia testis.
Jest to zawędrowanie jądra do miejsca, gdzie nigdy nie powinno trafić, np. pod skórę, do canalis femoralis, do pachwiny.
• Mnogość jąder – anorchidia (brak), trinorchidia (trzy).
• Niedorozwój jąder – hipoplasia testis.
Brak kanalików nasiennych, wielkość zmniejszona do ¼ jądra, jądro jest krótkie, miękkie; osobnik całkowicie nie nadaje się do rozmnażania.
• Zaburzenia przewodów wyprowadzających Wolffa.
Brak jakiegokolwiek odcinka najądrza, nasieniowodu; następuje gromadzenie się spermy w jądrze i powstaje torbiel.

Zmiany zwyrodnieniowe.
Wiele elementów decyduje o zmianach zachodzących w jądrach. Do nich zaliczymy uraz mechaniczny, zaburzenia w krążeniu, czynniki dietetyczne, jak brak wit. E, niedobór cynku. Inne przyczyny: choroby zakaźne, działanie czynników chemicznych, np. metali ciężkich (kadm, ołów), naświetlenie (promienie RTG, jonizujące), czynniki klimatyczne. Większość tych czynników działa podstępnie, w niskich dawkach i po kilku miesiącach są efekty, gł. jako bezpłodność. Pewne czynniki mogą działać teratogennie na plemniki – zaburzenia genetyczne.
Rozpoznanie zmian zwyrodnieniowych jąder nie jest możliwe makroskopowo. Dopiero pobranie wycinka do badania histologicznego daje obraz - zwyrodnienie wodniczkowe, zanik nabłonka płciowego → atrofia jądra, przerost tkanki łącznej, tzw. zwłóknienie jądra – fibrosis testis.
Drugą zmianą – pozapalną, jest calcificatio testis, związane np. z długotrwałym zastojem krążenia. Wszystko to prowadzi do powstania ogniska zwapnienia, a z czasem całego jądra – zjawisko nieodwracalne. Jądro na przekroju usiane jest plamkami żółto-białymi, twardej konsystencji, powodującymi chrzęst przy krojeniu. Histologicznie kanaliki nasienne są rozszerzone, a w ich świetle są depozyty wapnia z obumarłymi komórkami płciowymi, plemnikami. Często dodatkowo jądro jest otoczone tkanką łączną.
Zaburzenia w krążeniu.
Torsio funiculi spermatici – skręt powrózka nasiennego (np. gdy canalis inguinalis jest za szeroki), następuje zastój krwi, jądro jest powiększone, obrzękłe, ciemnoczerwone. Jeżeli proces nie ustąpi, to jest wzrost podścieliska łącznotkankowego i stwardnienie jąder – fibrosis testis. Gdy tętnice zostaną gwałtownie zamknięte – zawał, czyli martwica jądra (łączy się to z rozrostem tkanki łącznej włóknistej).

Zapalenia jądra – orchitis (gr.).
Towarzyszy najczęściej zapaleniu najądrzy (epididymialis). Bliskość obu tych struktur powoduje częste przechodzenie stanu zapalnego z jednej na drugą. Zapalenie jest zależne od drogi – z krwią, drogą wstępującą – nasieniowody, uraz, zranienie skóry – mechanizm zewnętrzny.
W zależności od czasu i obrazu choroby mamy:
- zapalenie ostre – jeżeli nie trwa długo, może się wycofać lub przejść w
- chroniczne – długotrwały stan zapalny o niekorzystnych skutkach.
• O.haemorrhagica.
Dotyczy samego jądra, gł. przez uraz, wynaczynienie krwi, naciek komórkowy. Jądro przybiera barwę czerwoną. Rzadko spotykane.
• O. et e.purulenta.
Dotyczy jądra i najądrza. Częściej spotykane. Przyczyna to gronkowce, paciorkowce, E.coli. U zwierząt gł. czynnikiem jest Salmonella abortus equi i wirusowe ronienie spowodowane wirusem tętnic u koni. U owiec i kóz – Pasteurella pseudotuberculosis, u buhajów – Brucella abortus bovis (gł. choroba jąder u zwierząt). Może przejść ze zwierzęcia na człowieka. Prawie wszystkie zwierzęta chorują na brucelozę, ale gł. buhaje. Polska jest wolna serologicznie od brucelozy, ale może się pojawić. Bruceloza ma formę:
- ostrą;
Charakteryzuje się wysiękiem. Do cavum vaginale jądra dostaje się wysięk surowiczo-ropny, później dołączają nitki włóknika, odkładające się także na osłonkach jądrowych, co prowadzi do zapalenia osłonek jądrowych – periorchitis. W jądrze pojawiają się najpierw rozsiane, później zlane ogniska martwicy. Zlanie się tej martwicy powoduje, że jądro jest niefunkcjonalne – może otoczyć się tkanką łączną, masy serowaciałe wapnieją.
- przewlekłą.
Od początku w jądrze rozwijają się ziarniniaki zapalne podobne do gruźlicy – brucellomatoma – rozpoznawane tylko histologicznie, bo makroskopowo są identyczne. Podobne zmiany u mężczyzn, co łączy się z bezpłodnością.
U innych samców jest podobnie:
- u świń bardziej charakter martwicowy bez ziarniniaków,
- u tryka, kozła dominuje proces ziarniniakowy; badania serologiczne, bakteryjne mogą być ujemne – trzeba przeprowadzić badanie histologiczne,
- u buhaja dodatkowy problem narasta z możliwością pomylenia tej choroby z martwicą ogniskową rozsianą jąder – necrosis nodosa multiplex testiculorum. Diagnostykę różnicową opieramy na badaniu histologicznym – charakterystyczny wygląd – liczne serowate, żółte lub białe ogniska, najczęściej o układzie koncentrycznym (nie spotyka się tego obrazu ani przy gruźlicy ani przy brucelozie), wokół może być naciek zapalny lub otoczone tkanką łączną.
• Gruźlica jąder.
Częściej najądrza niż jąder. Prątek wędruje tam droga krwi. Typowy obraz – gruzełki serowaciejące i wapniejące. Wokół nich ognisko rozmiękania wypełnione serowatą masą. Badanie bakteryjne i histologiczne. W jądrach jest obraz podobny – ogniska prosówkowe o tendencji do serowacenia i wapnienia.
W postaci przewlekłej jest to gruźlica z charakterystycznymi serowatymi ogniskami o układzie promienistym.

Torbiele.
Struktura torbowata, wypełniona masą. Najczęściej spowodowana zastojem spermy – spermatocoele. Długotrwały zastój nasienia powoduje powstanie torbieli. Narząd taki ulega uwstecznieniu.
Jeżeli te zmiany w torbieli nie są tak bardzo zbite, są bardziej galaretowate mówimy o gelatocoele. Taki obraz mamy przy zamkniętych lub uwstecznionych przewodach wyprowadzających nasienie. Zastój nasienia może też mieć inną przyczynę – mechaniczne zmiażdżenia dróg wyprowadzających, uraz nasieniowodów, stan zapalny, wady wrodzone (brak przewodów Wolffa). Zwyrodnienie jest nieuniknione – torbiele, różne zwyrodnienia, zanik komórek i jądro zanika.

Nowotwory jądra.
• Seminoma.
Wywodzi się z komórek podstawowych produkujących plemniki. Nowotwór złośliwy, którego rozpoznanie kwalifikuje do kastracji. Rozpoznanie tylko histologiczne.
• Sertolioma.
Z komórek przypodstawnych Sertoliego o kształcie trójkąta. Nowotwór produkujący hormony estrogenne i łatwo rozpoznać, bo dochodzi do feminizacji samców – rozrost gruczołów mlekowych, zanikają jądra, następują zmiany na skórze pod wpływem wzrostu estrogenów, rogowacenie skóry – acanthosis, wypadanie włosów – alopecio, nadmierne przebarwienie skóry – hiperpigmentatio, przerost gruczołów sutkowych – gynaecomastia. Pozostawienie go prowadzi do śmierci.
• Leydigoma.
Wywodzi się z komórek Leydiga – komórek śródmiąższowych jądra. Nie jest złośliwy, z wyjątkiem koni, gdzie daje przerzuty. Jest żółty, bo ma dużo lipidów.
Rzadsze są nowotwory wywodzące się z tkanki łącznej.
• Włókniak.
• Tłuszczak.
• Mięśniak gładkokomórkowy.
• Potworniak (teratoma, -ta).
Jest to wymieszanie się dwóch lub więcej listków zarodkowych razem. Jest więc wymieszanymi: tkanką łączną, chrzęstną, kostną. Jeżeli te tkanki są w miarę luźno ułożone, to jest to torbiel skórzasta – cystis dermoidalis (bo przeważa skóra), jak zbita to teratoma solidum. Takie potworniaki mogą szybko ulegać zezłośliwieniu i dawać teratoma malignum.
• Może czasem wystąpić guz Stichera – dotyczy błon śluzowych kanalików rozrodczych, wywołany przez wirus przenoszony drogą płciową.

No Comments

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URL

Sorry, the comment form is closed at this time.

Powered by WordPress