LESEFERYZM I LIBERALIZM DOKTRYNY I SYSTEMY PG – ZAGADNIENIA WYBRANE

LESEFERYZM I LIBERALIZM DOKTRYNY I SYSTEMY PG – ZAGADNIENIA WYBRANE
A. Teoria
- Liberalizm rozwinął się w XVIII w. w Europie – w kontekście idei Oświecenia: wolności jednostek i koncepcji praw natury;
- akcentował swobodę działaln. gosp. i wolność ekonom.; nawiązywał do fizjokratyzmu (por. koncepcje laissez faire);
- Przedstawiciele: szkoła klasyczna w ekonomii: A. Smith, D. Ricardo;
- Sprzeciw wobec interwencjonizmu państwa w gospodarkę
- Podkreślano znaczenie międzynar. podziału pracy (teoria kosztów komparatywnych D. Ricardo), popie-rano odchodzenie od protekcjonizmu i zapewnienie wolnej wymiany handlowej z zagranicą.

B. Przykłady liberalizacji PG w Europie
1/ Anglia na początku XIX w. – osiąga przodującą pozycję w gospodarce światowej. Doktryna wolnego handlu odpowiada interesom angielskim. 1820-1849 – następują zmiany regulacji prawnych dot. handlu zagr.: dopuszcza się – na zasadzie wzajemności – do handlu z koloniami statki innych bander; znosi się cła przywozowe na surow-ce oraz cła eksportowe.

2/ Francja – Rewolucja francuska zapewnia dostęp do zajmowania się rzemiosłem, przemysłem i handlem wszystkim obywatelom; odwrót od protekcjonizmu trwa tylko do 1871 r., tj. do wojny fr.-pruskiej.

3/ Niemcy – w 1834 r. utworzono Niemiecki Związek Celny, który objął 18 państw niemieckich; we wzajemnych stosunkach wprowadzono zasady wolnego handlu, ale stosowano osłonę celną całego obszaru krajów niem. – zgodnie z zaleceniami tzw. narodowej szkoły w ekonomii. Jej twórca: F. List - zwolennik protekcjonizmu - uwa-żał, że korzyści z wolnej wymiany osiągają kraje ekonom. silniejsze; w krajach słabiej rozwiniętych trzeba chro-nić słabe gałęzie przemysłu (podobną argumentację stosuje się do dziś).

4/ Polska w XIX w. – pod zaborami. Ograniczoną suwerenność ma Królestwo Kongresowe (1815-1831). Politykę gosp. prowadzi minister skarbu F. Drucki-Lubecki. Uważał, że Polsce potrzeba:
- szkół, tj. oświaty i rozumu,
- przemysłu i handlu, tj. zamożności i bogactwa
- fabryk broni – dzięki którym nawet z Rosją utrzyma niepodległość.
Prowadził politykę uprzemysłowienia, wspierania eksportu, rozwoju nowoczesnego systemu bankowości i kredy-tu, oddłużenia Królestwa.
- Cały wiek XIX rozwijano hasła pracy organicznej i obrony polskiego stanu posiadania w gospodarce.

→ Ogólnie w XIX w. nastąpiło zmniejszenie ingerencji państwa w sprawy gosp. (koncepcja „państwa stróża noc-nego”). Państwa wycofywały się z funkcji zakładania i prowadzenia własnych przeds.; przechodziły na stosowa-nie pośrednich metod oddziaływania na gospodarkę – przez system pieniężny i bankowy, cła i podatki. Pojawia się też nowa sfera ingerencji: kształtowanie szybko rozwijających się systemów komunikacyjnych, np. wydawa-nie koncesji na budowę linii kolejowych (Anglia), dotacje dla przeds. kolejowych (Francja) itp.

Comments are closed.