System socjalistyczny częściowo zreformowany (hybrydowy)

System socjalistyczny częściowo zreformowany (hybrydowy)
- Reformy systemu realnego socj. (nakazowo-rozdzielczego) miały na celu częściową odbudowę rynku i ograni-czenie adm. regulacji centralnej. Powstawały rozw. hybrydowe łączące elementy instytucji i mechanizmów ryn-kowych z pozostałościami socj. struktury org. i metod nakazowo-rozdzielczych. Np. Węgry, potem (lata 80.) – Polska, Chiny. Cechy:
- Dominuje własność państwowa
- Przeds. mają samodzielność w planowaniu działaln., mają uzyskiwać zysk
- Wprowadza się samorząd prac. w przeds. (kompetencje kontrolne)
- Ogranicza się liczbę szczebli pośrednich zarządzania i ministerstw
- Możliwe są przkształcenia przeds. państw. w spółki (z o.o. i akcyjne)
- Przeds. działają wg zasad „3 S”: samodzieln., samorządn., samofinans.
- Powstają przeds. z kapitałem mieszanym, także z kapitałem zagr.
- Rozszerza się sektor przeds. prywatnych
- Pojawia się tendencja do uwłaszczenia nomenklatury (przejmowanie udziałów we własności przeds. o kapitale mieszanym przez osoby zajmujące wpływowe stanowiska w aparacie władzy i w partii)
- Sterowanie procesem społ.-gosp. formalnie pozostaje nadal w gestii centralnych organów władzy, ale zatwier-dzanie planów przeds. należy do ich dyrekcji i samorządu
- Utrzymuje się rozdzielnictwo w zakresie zaopatrz. materiałowego (w PL w 1988 r. obejmowało ono ok. 50% artykułów zaopatrzenia mat.), stąd opinia, że system przestał być nakazowy, ale pozostał rozdzielczy
- Rynek dalej jest niezrównoważony, funkcje pieniądza – zawężone
- Dochód nar. jest dalej centralnie regulowany, podlega też oddziaływaniu różnych grup nacisku, domagających się podwyżek płac, ulg itp.
- Cechą tego systemu jest brak spójności
- Ceny śr. prod. i dużej części śr. konsumpcji są ustalane administracyjnie
- Zmiany w systemie pol. są ograniczone, ale kształtują się różne ugrupowania pol., samodzielne zw. zaw., czyli zakwestionowany zostaje monocentryczny system kierowania państwem i gospodarką
- System częściowo zreformowany jest wewn. niespójny, nie może zapewnić efektywnego funkcjonowania go-spodarki. Kluczowa jest tu sprawa własności.

Comments are closed.