HODOWLA RYB KARPIOWATYCH

HODOWLA RYB KARPIOWATYCH
Nowoczesna hodowla może się odbywać w zbiornikach sztucznych spuszcz., które należy budować na glebach żyznych. Zasady nowoczesnej hodowli wprowadził Dubisz (rybak polsko-austriackiego pochodzenia) i oparł je na:
1. przesadkowaniu,tj. przenoszeniu ryb ze stawu do stawu,co ma na celu dostarczenie rybom w miarę ich wzrostu odpowiedniego, coraz grubszego pokarmu naturalnego,
2. gromadzeniu ryb równych wiekiem w jednym stawie,
3. intensywnym:
• dokarmianiu ryb pokarmem sztucznym węglowodanowym, który łatwo fermentuje i otwiera wrota zarazkom,
• nawożenie stawów; należy brać pod uwagę prawo Leibeiga(?)-prawo min. Poziom produkcji będzie kształtował ten czynnik,który jest w najmniejszej ilości.
• na maksymalnym zagęszczaniu stawu, często ponad normalną produkcyjność;jest to niebezpieczne, bo czasem proces odnowy jest powolny, a nadmierne zagęszczenie ryb powoduje łatwość przenoszenia chorób i znacznie większe straty.
Naturalna produkcja stawu mówi nam, ile z określonej powierzchni stawu (ha) możemy wytworzyc pokarmu naturalnego na wykarmienie ryb do określonej wagi optymalnej-ok. 400 kg z ha, max. 1 tona.
SYSTEMY HODOWLI:
1. intensywny (niebezpieczny dla zdrowia ryb)
2. ekstensywny
• niezbyt gęste obsady
• niezbyt intensywne dokarmianie
• maksymalne wykorzystanie pokarmu naturalnego
• niezbyt intensywne nawożenie stawu
W tych dwóch systemach możemy hodować ryby w obrocie hodowlanym pełnym i niepełnym. W obrocie pełnym gospodarstwo prowadzi hodowlę od narybku do ryby handlowej i posiada wszystkie rodzaje stawów od tarliska po magazyny. W obrocie niepełnym gospodarstwo zakupuje materiał zarybieniowy i posiada tylko stawy odrostowe.
CYKL HODOWLANY:
Karpie można hodować w cyklu dwu- i trzyletnim. Różnice w tych dwóch cyklach to:
1. Czas hodowli:
• dwuletni to 1,5 roku
• trzyletni to 2,5 roku
2. waga ryb osiągana przez nie na końcu produkcji i w poszczególnych latach:
• dwuletni – ryba do 1 kg (750-900)
• trzyletni-ponad 1 kg.
W pierwszym roku hodowli karpia mamy do czynienia z narybkiem. Jego symbol to k1. W tym okresie mamy stadia:
1. larwa lub wylęg określona jako k0.
2. narybek wiosenny kw (lipcówka czyli kl), powinien mieć 5 cm
3. w trzyletnim cyklu 45 g, a w dwuletnim 80-100 g, a czasem więcej; określana jako k1.
Optimum temperatury wody dla karpia wynosi 26oC.
W drugim roku mamy kroczka o symbolu k2. W trzyletnim cyklu hodowlanego waga kroczka powinna wynosić około 150 g i więcej, a w dwuletnim cyklu ponad 0,5 kg i zbliżać się do 1 kg (ok.750 g). W cyklu dwuletnim kroczek to ryba hodowlana.
W trzecim roku hodowli ryba handlowa (k3), to jest handlówka. Ma powyżej kg. Trzyletni cykl hodowli to przy karpiu najbardziej ekonomiczny cykl hodowlany. Tu najlepiej stosować wagi pokarmowe ryby do odpadów.
Km, ks, kd- są to symbole asortymentu karpi. W każdym roczniku mogą być karpie małe, średnie i duże.
W trzyletnim cyklu hodowlanym k1 + k2 jest to materiał zarybieniowy.
Stawy do hodowli karpi są zbiornikami wody stojącej lub bardzo wolno płynącej. Dzielimy je na stawy naturalne i sztuczne. Każdy z tych stawów może być: spuszczalny-wpływa i wypływa woda lub niespuszczalny-korzysta z wody opadowej. Są to złe stawy, trudno tutaj dotrzeć do ryby. Obecnie stawy to głównie zbiorniki sztuczne, spuszczalne, płytkie (max. głębokość to 2 m). To zbiorniki o małej ilości wody, co powoduje niekorzystnie dla ryb dużo warunków zmiennych fizycznych, chemicznych i biologicznych np. duże wahania temperatury w ciągu doby, wahania tlenu i pH.
Niekorzystne dla ryb, choć konieczne z punktu widzenia hodowli jest stała ingerencja człowieka w środowisko. Wyraża się to- przesadkowaniem, eutrofizacją stawu i przerybianiem. Wyniki hodowli zależą od żyzności dna stawu i jakości wody. To one decydują o rozwoju organizmów stanowiących pokarm dla karpi.
BUDOWA STAWU-są trzy zasadnicze elementy:
1. GROBLA-staw otoczony jest groblą (każdy). Ma ona kształt ściętego trójkąta. Wyróżniamy więc koronę, stopę i skosy (stoki). Na skosie dobrze magazynuje się woda, a karp to ryba ciepłolubna.
2. MNICHY-to miejsce przez które woda wpływa i wypływa ze stawu. Mnich składa się z leżaka i stojaka, który ma trzy ściany stałe. Przednia ściana nie istnieje. Ściany boczne mają wyżłobione dwie prowadnice –w pierwszą wkłada się zastawki ( przycięte równo deski), wyznaczają one poziom wody; druga prowadnica służy do zamontowania kraty (zabezpiecza staw przed dziką rybą). Mnich dopływowy-za groblą stawu, a odpływowy w stawie przed groblą (w najgłębszym miejscu stawu).
3. DNO- zawsze pochyłe w kierunku mnicha odpływowego i poorane rowami osuszającymi. Rowy osuszające są tak poprowadzone, aby z wszystkich zagłębień (głęboczków) odprowadzić wodę i doprowadzić do osuszenia dna. Rowy osuszające schodzą się w łowisku.
ZAOPATRZENIE STAWU W WODĘ:
1. SPOSÓB RÓWNOLEGŁY-każdy staw z osobna. Tu musi być doprowadzalnik lub rów doprowadzający i odprowadzający. Jest to jedyny dobry sposób.

Każdy staw z osobna zaopatrywany jest w wodę. Gdy awaria w pierwszym stawie, to zamykamy przepływ, ale to nie wpływa na pozostałe stawy.
2. SPOSÓB PACIORKOWY (zły).

Maksymalnie trzy stawy, są one nanizane na ciek wodny. Woda w każdym kolejnym stawie ma mniej tlenu. Woda jest systematycznie zanieczyszczana. Wyczerpują się mikroelementy znajdujące się wodzie, a które ryby wykorzystują- pobieraja je przez skrzela, błonę śluzową, przez skórę bardzo mało. Następuje przenoszenie chorób ze stawu do stawu. Gdy wybucha awaria, to nie wiadomo, jak działać.

RODZAJE STAWÓW:
*nieodrostowe- podgrzewalnik, tarliska, zimochowy, magazyny
*odrostowe.
W obrocie pełnym i klasyfikacji układów hodowli mamy następujące stawy:
• Tarlisko- powierzchnia nie powinna przekraczać 0,1%. Zawsze poprzedzone jest podgrzebalnikiem, w którym nie powinno być ryb.
• Przesadki pierwsze to 3 % powierzchni ogólnej.
• Przesadki drugie to 10 % powierzchni.
• Zimochów narybkowy to 1 % powierzchni.
• Stawy kroczkowe to 14,5 %.
• Zimochów kroczkowy to 1,5 %.
• Stawy handlowe to 70 %.
• Magazyny- kończą cykl produkcyjny.
Płuczka jest to urządzenie, które powinno być na pierwszej wodzie (tam, gdzie świeża woda wpływa do gospodarstwa). Jest to rów z płynącą wodą. Służy ona do odpijania ryb. Po zadanym rybie stresie wracamy jej kondycję. Odpicie jest to oczyszczenie skrzeli z nadmiaru śluzu przez zanurzanie mechaniczne, opróżnienie przewodu pokarmowego z pokarmu i nabranie wigoru. Czas pozostawania w płuczce jest ściśle określony. Stosujemy ją przed transportem trwającym max 24 h. Temperatura ma wpływ na pozostawanie karpia w płuczce. Po transporcie stosujemy odpicie (max 3 dni) oraz w ostatniej fazie odłowów stawów metodą tradycyjną (zanurzanie sieci i ciągnięcie). Płuczkę można zastosować jako lek w przypadku kulorzęska (proces rozmnażania pierwotniaka na to pozwala).
TARLISKA-powinny być na pierwszej wodzie. Są to małe stawy (1-6 a) o głębokości 40-60 cm. Pozostawiane na sucho przez cały okres, a zalewane są przed tarłem. Muszą mieć nieprzepuszczalne dno. Dno musi być porośnięte miękką, słodką i nie wykoszoną trawą przed zalaniem. Na trawie najczęściej przyczepia się ikra, jest to inkubator, ochrania ciało przed otarciami). Tarliska muszą być osłonięte od wiatru (płoty drewniane, las, trzcina), chroni to dodatkowo przed żabami, które zjadają ikrę.
PODGRZEWALNIK- tu nie może być żadnych zwierząt. Temperatura do 20oC. Taką wodą poprzez filtry na mnichach zalewamy tarliska . tarło najlepiej i najczęściej odbywa się w maju i na początku czerwca. Tarlaki to mleczaki-samce i ikrzyce-samice. Z jednego kg ikrzycy w przypadku karpia otrzymamy 150-200 tys. ikry. Mleczaki i ikrzyce trzymamy osobno, lepiej samce nad samicami.
Układy tarlakowe:
Trójkowy- dwa samce na jedną samicę
Piątkowy- dwie samice i trzy samce
Haremowy- dużo ikrzyc i mleczaków (ogólna orgia).
Natychmiast po tarle należy odłowić tarlaki z tarliska, aby nie przenosiły chorób, a ponadto pierwsze tarło daje najlepszą ikrę,a druga ikra mogłaby ją zniszczyć. Jeżeli w ciągu trzech dni nie ma tarła, to odławiamy tarlaki i dajemy zapasowy zestaw. Wylęg u karpia trwa 5 dni w temperaturze około 20oC. Miara inkubacji są stopniodni- liczba dni z określoną temperaturą. W połowie cyklu inkubacyjnego ikra jest zaoczkowana. W ciągu trzech pierwszych dni ikra jest zaoczkowana,a po 5 dniach są larwy. Wylęg odławia się z tarliska po 3-4 dniach, bo już jest nadtrawiony pęcherztk żółtkowy. Tutaj następuje pierwsze liczenie ryb- spuszczamy wodę i na gazie wyławiamy wylęg, zanurzamy w beczce z wodą, mieszamy i wyjmujemy garnkiem. Straty przy przenoszeniu z tarliska do przesadki pierwszej to 30-50 %.

Comments are closed.