- pojęcie zmian społecznych – jest trudnym w socjologii:

- pojęcie zmian społecznych – jest trudnym w socjologii:
* przyczyny zmian mogą być przypisywane różnym zmiennym
* zmiany dotyczą dwóch oddzielnych sfer:
^ społecznej – alternacje, które mają miejsce w społeczności
^ kulturowej – ciągły proces w samym społecznym dziedzictwie;
zmiany w jednej sferze powodują zmiany w drugiej; trudno oddzielić zmiany społeczne od kulturowych
- zachowanie się jednostek jest przyczyną zmian społecznych.
* inne zmienne nie mogą być jednak wykluczone
* społeczni dewianci należą do czołowych faktorów zmian
* indywidualne zachowanie się nie jest jednak wystarczającą przyczyną zmian
* relatywni konformiści mogą również przyczynić się do zmian
* żeby osiągnąć cel należy: przedstawić zmiany w dobrym świetle; działać z pozycji człowieka posiadającego prestiż; mieć jasne idee
- zmiany społeczne są niezaprzeczalnym i zawsze obecnym aspektem życia; wszystkie społeczności i kultury podlegają ciągłym zmianom, chociaż tempo i kierunek zmian są różne; żadna społeczność nie jest światem dla siebie
- zmiany społeczne mogą być świadomie wprowadzane lub niezamierzone; często są kombinacją obu
- zmiany mogą mieć formę krótkich w czasie do długotrwałych
- tempo zmian jest różne w różnych społecznościach, w różnych częściach i w różnych historycznych epokach tej samej społeczności;
* z natury rzeczy zmiany mają swe ukierunkowanie od starego ku nowemu; jest jednak ogromne trudno obiektywnie interpretować historyczne przemiany;
- faktory determinujące zmiany:
* fizyczne otoczenie może do pewnego stopnia ułatwić lub utrudnić społeczno-kulturowe zmiany; w przypadku gdy zasoby naturalne etc. są ubogie, tylko niewielkie zmiany mogą mieć miejsce; mniejsze czy większe odizolowanie środowiskowe grup ludzkich miało ogromny wpływ na tempo zmian
* ilość i rozmieszczenie ludzi na danym terytorium także wpływają na zmiany w życiu społecznym i kulturze;
* struktura i stopień zintegrowania instytucjonalnego w danej społeczności wpływają na tempo zmian
* jeśli jakaś społeczność przywiązuje wagę do zmian, fakt ten jest łatwo dostrzegalny;
* czasem istnieje potrzeba zmian społecznych jeśli dana społeczność sprzyja innowacji i eksperymentom
* stopień technicznego zaawansowania determinuje do pewnego stopnia dynamikę zmian
* teoria kulturowego opóźnienia lansowana przez Williama Ogburna usiłuje wytłumaczyć różnicę w dynamice zmian różnych aspektów kultury w danym społeczeństwie; zdaniem tego autora zmiany społeczne następują znacznie szybciej w materialnym wymiarze kultury niż w niematerialnym;
* szansa zaakceptowania zmian społecznych jest większa jeśli to, co ulega zmianie jest dopuszczalne w ramach danej kultury;
* niekiedy koszt zmian, tak w wymiarze ekonomicznym, jak i w wymiarze społecznym, stoi na przeszkodzie zaasymilowania ich przez kulturę;
- rodzaje zmian społeczno-kulturowych:
* odkrycie (discovery) – uświadomienie sobie czegoś co dotąd było nieznane, chociaż żyło się obok tego;
* wynalazek (invention) – kombinacja istniejących elementów i wiedzy w danej kulturze w celu wprowadzenia innych, nowych form; wynalazki mogą prowadzić do odkryć;
* rozpowszechnienie (diffusion) – zapożyczenie części jednej kultury przez inną; rozpowszechnienie jest selektywne – dana kultura jest w stanie wybrać to, co uważa za słuszne, a odrzucić inne elementy; rozpowszechnienie jest procesem dwukierunkowym w obrębie dwóch kultur; ma większy wpływ na zmiany społeczne niż wynalazek czy odkrycie;
- następstwa zmian społecznych:
* każda zmiana powoduje niezamierzone zmiany w innych pokrewnych dziedzinach życia społecznego
* nie zamierzone zmiany są uważane przez wielu członków społeczności za przeszkodę w rozwiązywaniu problemów;
* niektórzy socjologowie uważają, że proces ciągłych zmian może doprowadzić do dezorganizacji społeczności, a w konsekwencji do zachwiania równowagi psychicznej jednostki;
- ruch społeczny - jest to zorganizowanie społeczności w celu przeprowadzenia zmian społecznych;
* ma oficjalnie uznanych przywódców;
* często trudno ocenić zasięg samego ruchu
* ruch stawia sobie cele – nie są one jednak jasno zdefiniowane, stąd też sami członkowie mogą różnić się między sobą odnośnie środków i celu, a pewne zmiany mogą być niezamierzone;
* rozróżnia się wiele rodzajów ruchów społecznych:
^ jedne mają miejsce w ramach instytucji, np. chęć zmiany ekonomii;
^ nazwy ruchów często wyrażają ich cele, np. women’s liberation
^ R. Turner i L. Killian – 3 podstawowe typy ruchów:
- usiłujące zdobyć władzę
- których celem są zmiany walorów
- członkowie mają zysk
^ prawie wszyscy socjologowie rozróżniają pomiędzy ruchy:
- reformistyczne – cel poprzez akcje w ramach istniejących struktur, uznane środki
- rewolucyjne – odrzuca istniejący system, chce go zastąpić nowymi strukturami
* ruchy społeczne bazują na ideologiach; ideologia polega na:
^ znalezieniu odpowiedzi dlaczego pewne niepożądane zjawiska istnieją w społeczeństwie;
^ przedstawieniu programu, który ma na celu zaradzić temu złu
^ żywieniu nadziei, że dana akcja przyniesie pożądany rezultat
^ ideologie upraszczają problem
^ ideologia chwyta i przemawia do mas;
* ruchy społeczne mają pewien stopień organizacji;
- przebieg ruchów społecznych:
* mają podobne kariery i formy; każdy ruch rodzi się celem rozwiązania jakiegoś problemu, który jest uważany przez jakąś grupę za możliwy do rozwiązania;
* reakcja społeczeństwa na dany ruch może mieć formę tolerancji albo dezaprobaty;
* w zależności od tego czy dany ruch ma poparcie znacznej części społeczeństwa może on upaść, wegetować albo wzrastać ociągając swoje cele;

Comments are closed.