ZWICHNIĘCIE STAWU BIODROWEGO

ZWICHNIĘCIE STAWU BIODROWEGO

Przemieszczenie głowy kości udowej w stosunku do panewki określane jest jako zwichniecie stawu biodrowego. Stanowi ono 90% wszystkich zwichnięć stawów u psów i jest ono częstym następstwem urazów okolicy miednicy u małych zwierząt.

BUDOWA STAWU BIODROWEGO:
- staw biodrowy (articulatio coxae) jest połączeniem przerywanym między główką kości udowej (caput ossis femoris), a panewką kości miednicznej (acetabulum);
# staw pojedynczy (articulatio simplex)
# staw kulisty (articulatio spheroidea)
- w warunkach przyżyciowych krawędzie zewnętrzne panewki uzupełnione są chrząstką włóknistą tzw. obrąbek panewkowy (labrum acetabulare), co przyczynia się do powiększenia wymiarów panewki, łącznie z jej głębokością;
- torebka stawowa jest szeroka; obejmuje ona w formie mankietu obrąbek panewkowy i sięga 1-2 cm poza granice powierzchni stawowej głowy, obejmując część szyjki kości udowej.

PODZIAŁ ZWICHNIĘĆ:
- wrodzone-zwierzę rodzi się ze zwichniętym stawem;
- nabyte-zawsze z uszkodzeniem więzadeł (wypadek uliczny, w czasie zabawy, ewentualnie na stole w ambulatorium przy stawie dysplastycznym).

RODZAJE PRZEMIESZCZEŃ GŁOWY KOŚCI UDOWEJ:
- przemieszczenie górno-doczaszkowe (dislocatio dorso-cranialis)
*stanowi 85-90% przypadków.
#głowa kości udowej leży na bocznej powierzchni kości biodrowej;
#kończyna jest skręcona na zewnątrz i do tego stopnia przywiedziona, że zakłada się na zdrową. Przy wyciągnięciu tylnych kończyn psa do tyłu, kończyna chora jest krótsza. Odległość między guzem kulszowym a krętarzem większym uszkodzonej kończyny u psa stojącego jest większa niż po stronie zdrowej.
- przemieszczenie górno-doogonowe (dislocatio dorso-caudalis)
#głowa kości udowej opiera się o górną krawędź kości kulszowej lub wychodzi ponad nią. Kończyna jest skrócona, z trudem ją można wyciągnąć ku tyłowi.

- przemieszczenie brzuszne (dislocatio ventralis)
*wraz z w/w przemieszczeniem stanowi 10-15%
#głowa kości udowej znajduje się pod panewką a nawet w otworze zasłonowym. Kończyna jest wydłużona.

OBJAWY KLINICZNE:
- przy braku innych poważnych obrażeń, w przypadkach świeżych dominuje brak obarczania chorej kończyny, najczęściej jest ona lekko przywiedziona, rzadziej odwiedziona i zgięta w stawie kolanowym i stępu. Czasami zwierzę lekko opiera się o podłoże. U zwierząt krótkowłosych widać deformację w obrębie krętarza większego.

ROZPOZNANIE:
- oprócz objawów klinicznych, diagnozuje się zwichnięcia poprzez omacywanie (trzeba jednak pamiętać przy psach o dużym temperamencie i silnej bolesności by zastosować sedację). Sprawdza się długość kończyn, po wyprostowaniu wszystkich stawów i wyciagnięciu ich doogonowo na zwierzęciu stojącym, lub prostując je w stawie kolanowym i ustawiając równolegle do siebie a prostopadle do długiej osi ciała u zwierząt w położeniu grzbietowym. Obserwuje się położenie guzów piętowych i opuszek - najczęściej chora kończyna jest krótsza. Jednak przy zwichnięciach dobrzusznych jest dłuższa. Drugim istotnym elementem badania jest położenie kretarzy większych kości udowych w stosunku do guzów kulszowych i biodrowych. W diagnostyce używa się tez badania RTG ( pozwala ono wykluczyć złamania głowy i szyjki kości udowej, złamania obręczy kości miednicznej, dysplazję stawu biodrowego, aseptyczną martwicę głowy kości udowej i złamania kości w obrębie przyczepu więzadła głowy kości udowej). RTG wykonuje się w 2 płaszczyznach:
- grzbietowo-brzusznie - jak do dysplazji;
- bocznie-zwierzę leży na chorej kończynie.

LECZENIE:
1. nieoperacyjne – zachowawcze;
2. operacyjne.

Ad.1. Odprowadzenie zwichnięcia stawu biodrowego-powinno być podjęte do 48 godzin (niektórzy zalecają nawet do piątej doby) po jego wystąpieniu. Należy wykonać ruchy rotacyjne wspomagając je czasem ruchami przywodzenia i odwodzenia, jednocześnie naprowadzając lub naciągając głowę w okolicę panewki. W momencie naprowadzenia głowy do panewki często słyszalne jest „kliknięcie”. W celu sprawdzenia prawidłowości należy wykonać pełny zakres ruchów w stawie. Gdy główka nie wyskakuje to ustalamy staw opatrunkiem na 10-14 dni. W zapobieganiu ponownemu zwichnięciu stawu pomaga temblak Robinsona.
Kontrola RTG: czy główka znajduje się na swoim miejscu, czy zwichnięcie zostało odprowadzone(już po założeniu opatrunku).

Ad.2. Wskazania:
- trwa długo, nie można odprowadzić,
- głowa kości udowej wchodzi i wychodzi,
- spłycenie panewki:
*obecność krwiaka,
*obecność ziarniny,
*fragmenty główki kości udowej lub panewki,
-zerwanie więzadła główki kości udowej,
-panewka dysplastyczna.
Metody stabilizacji operacyjnej przy zwichnięciu kości udowej:
Dojście do główki przy zwichnięciu:
- przed krętarzem,
- za krętarzem (uwaga, bo tu n. ischiadicus).
1. Zakładamy 3 szwy materacowe na mm. otaczające staw biodrowy ( z przodu, od góry i z dołu);dzięki temu powstaje zmarszczenie mięsni i uzyskujemy wtłoczenie główki do panewki.
2. Zszycie ciągłości torebki(szwy ciągłe, materacowe lub przerywane).
3. Założenie szwu od krętarza do kości biodrowej(tworzywo lub gruba nić).
4. Stabilizacja pozastawowa - wprowadzenie gwoździa od tuber ischiadicus –nad szyjką kości udowej- do szyjki kości biodrowej.
5. Przyśrubowanie główki do panewki-robimy kanał w główce, wprowadzamy śrubę lub gwóźdź Kurshnera aż do panewki. Obowiązkowo zagiąć, żeby nie wpadł do miednicy.
Po 2 tyg. wyjmujemy śrubę lub gwóźdź, ale nie dłużej, bo przy śrubie są możliwe tylko ruchy w przód i w tył, a to upośledza odżywianie chrząstki.
6. Zastąpienie głowy kości udowej tworzywem-też robimy kanał jak przy gwoździu, czy śrubie. (!) Zabieg zbyt traumatyczny.
7. Stabilizacja zewnętrzna-stalowe szwy.

Comments are closed.