BRZUCH I JAMA BRZUSZNA

BRZUCH I JAMA BRZUSZNA
POWŁOKI BRZUSZNE
1. Rany:
- skóry,
- skóry i mięśni,
- perforujące
- kłute – samozamykające,
- inne – niesamozamykające.
2. Uszkodzenia tkanek głębiej leżących bez uszkodzenia skóry.
W wyniku tego powstaje przepuklina brzuszna rzekoma (urazowa) – rzekoma, bo brak jest worka otrzewnowego.
Najczęstsza lokalizacja:
- za łukiem żebrowym,
- w dole głodowym,
- obok napletka u samców,
- przed miednicą na skutek oderwania się mięśnia prostego brzucha od miednicy.
Powstaje zazwyczaj u dużych zwierząt w wyniku kopnięcia, nadziania się na przeszkodę podczas skoku.
3. Przepuklina brzuszna przykanałowa (zewnątrzkanałowa) u koni.
Brak jest listka otrzewnowego jako worka.
Leczenie operacyjne, ale dopiero następnego dnia, by minął szok. Wyjątkowo, jeżeli wystąpią objawy „ostrego brzucha” (uwięźnięcie jelit w pęknięciu), operację przeprowadzamy natychmiast.
4. Krwiak.
5. Ropień.
6. Przetoki po ropniach, niciach, innych ciałach obcych (odłamkach).
Są kłopotliwe, gdy nie można znaleźć dna przetoki. Pomocne wtedy jest kontrastowanie. Koniecznie należy znaleźć ciało obce dające przetokę. Zdarzają się wrodzone przetoki moczowe, będące pozostałością moczownika (urachus) – wówczas mocz wycieka przez pępek.
7. Nowotwory powłok.
Najczęściej nowotwory gruczołu mlekowego; występują powyżej 4-5 roku życia u suk i kotek. Większość to guzy złośliwe, choć klinicznie ograniczone, a skóra nad nimi jest przesuwalna.
Nie operujemy w okresie rui, ciąży urojonej, karmienia młodych, gdy doszło do wznowy, gdy klinicznie guz wykazuje cechy złośliwości (skóra nieprzesuwalna).
Nie operujemy jednorazowo, gdy guzy są na sąsiednich sutkach obu stron. Po 3-4 tygodniach od pierwszego zabiegu przeprowadza się drugi.
Usuwamy:
- sutek pierwszy + węzeł pachowy,
- sutek pierwszy, drugi i trzeci + węzeł pachowy,
- sutek czwarty i piąty + węzeł pachwinowy powierzchowny,
- całą listwę.
Zachowujemy margines 1 cm. Najłatwiej zrasta się skóra po wycięciu 4-5 sutka.
U kotek zmiany lokalizują się najczęściej w obrębie 1-3 sutka.
U suk zmiany zazwyczaj dotyczą 4-5 sutka.
Małe guzki można usunąć za pomocą noża elektrycznego, ale tylko u starszych suk (ryzyko głębokiej narkozy).

JAMA BRZUSZNA
1. Laparotomia (otwarcie jamy brzusznej).
Przeprowadza się w linii białej, obok niej lub równolegle do niej. Ciecie ciągnie się od mostka do pępka, czasami niżej. Obok linii białej jest więcej warstw do przecięcia i zszycia, ale jest mniejsze ryzyko przepukliny. U samców przeprowadza się cięcie przynapletkowe w przypadku kamicy pęcherza, dojścia do gruczołu krokowego. Cięcie przypachwinowe przeprowadza się, gdy jest przepuklina tej okolicy, wnętrostwo. Ciecie równoległe do łuku żebrowego przeprowadza się w celu dojścia do żołądka, płata wątroby, lewej nerki (zwłaszcza u bydła). U bydła można ciąć przed ostatnim żebrem, gdy ciało obce jest w czepcu, a operator ma krótką rękę. U koni cięcie powyżej fałdu kolanowego po stronie lewej umożliwia dojście do jelita ślepego.
Metody uszczelniania jamy otrzewnowej przy rumenotomii:
- metoda Goetzego – przyszywa się ściany żwacza do powłok brzusznych przekłuwając igłę jedynie przez dwie zewnętrzne warstwy (bez błony śluzowej). Można przyszywać ścianę żwacza do powięzi poprzecznej brzucha, otrzewnej. Szycie szwem ciągłym, od dołu do góry, każdą stronę z osobna. Nitki wystają u dołu, pętla jest na górze. Po 5-7 dniach po zroście otrzewnej przecina się pętlę i wyciąga nitki, by żwacz nie zrastał się z powłokami brzusznymi.
- zakłada się cztery szwy surowiczówkowo-mięśniowe (lejce). Po podciągnięciu ich do góry, żwacz podchodzi też do góry, przy czym lejce cały czas trzymane są w napięciu.
- metoda ramkowa Kulczyckiego – ramka gładka + mankiet.
- metoda ramkowa Weingarda – żwacz przyczepiony ramką z ząbkami, brzegi rany żwacza upięte szczypczykami zahaczonymi o ramkę.
Metoda Goetzego jest najbardziej pracochłonna, ale jednocześnie najbardziej skuteczna przy wzdęciu drobnobańkowym, nie daje przepukliny.
Powłoki brzuszne szyjemy szwem wielopiętrowym – otrzewna, pochewka mięśnia prostego brzucha, mięśnie, podskórze, skóra.
Przy cięciach małych, wysoko z boku, można zakładać jeden szew, bo brak jest niebezpieczeństwa powstania przepukliny. Można zakładać szew ósemkowy Mosera, np. kastracja kotek w okolicy dołu głodowego.
Powikłanie – powstawanie przetok po niciach (wyciąć przetokę i usunąć nitkę).

2. Schorzenia żołądka:
- kurcz wpustu (cardiospasmus),
Objawy: zaburzenia połykania, zaleganie pokarmu z rozszerzeniem przełyku, ulewanie (pH karmy nie jest kwaśne w odróżnieniu od wymiotów), może prowadzić do rozszerzenia przełyku na drodze oderwania mięśnia; ściana przerasta i wygląda jak sztywna rura.
Leczenie – przecięcie mięśnia wpustu na całej grubości, aż do błony śluzowej.
Przyczyny – przerost i stan skurczu mięśnia przy niezmienionej ścianie przełyku); u ludzi wrzody żołądka, stany emocjonalne.

- zwężenie odźwiernika na skutek skurczu mięśnia,
Objawy – wymioty fontannowe.
Różnicowanie z cardiospasmus – śródoperacyjne.
Leczenie operacyjne – pyloromyotomia – nacięcie mięśni odźwiernika.
Występuje ono na drodze:
- wrodzonego przerostu – występuje u młodych psów, objawem są intensywne wymioty fontannowe do 2 h po posiłku, bez żółci; najczęściej u ras brachycefalicznych i kotów syjamskich. Diagnostyka – kontrast (6-10ml barytu/kg; w warunkach prawidłowych po 30 minutach w dwunastnicy, w warunkach zwężenia – po 45 minutach; środki rozkurczające nie skutkują,
- cardiospasmus – spowodowany zaburzeniami w układzie autonomicznym. Wymioty występują w różnym czasie po posiłku. Objawy ustępują po podaniu środków rozkurczających,
- nabytego przerostu (hypertrophia pylori acquisita) – występuje u dorosłych psów w następstwie długotrwałego skurczu. Towarzyszy mu często rozszerzenie przełyku, co może sugerować zwężenie wpustu. Leczenie – pyloromiotomia lub gastrojejunostomia. Diagnostyka – wywiad, badanie palpacyjne, rtg lub rtg + kontrast, różnicowanie farmakologiczne ze skurczem, gastroskopia.

Pyloromiotomia:
- nacięcie mięśnia odźwiernika (surowiczówka, mięśniówka), tak aby powstała przepuklina; by zapobiec ponownemu zrostowi i zwężeniu szew zakłada się odwrotnie do brzegów rany (odwrotnie w stosunku do kierunku cięcia), co powoduje oddalenie rany,
- w miejscu cięcia wprowadza się sieć i przyszywa się ją, co zapobiega zrastaniu się odźwiernika,
- wykonuje się cięcie rakietowe, co powoduje zianie rany; cięcie dotyczy wszystkich trzech warstw,
- metoda Fimmuja – wykonujemy cięcie podobnie jak w pierwszym przypadku, ale przez wszystkie warstwy; następnie zakłada się lejce i przywraca się ciągłość ścianie żołądka.
Laparoskopię (przecięcie surowiczówki i mięśnia) wykonuje się też przy wzdęciu i rozszerzeniu żołądka, rozszerzeniu przełyku.

Metody resekcji żołądka:
- zespolenie żołądkowo-dwunastnicze (gastroduostomia), koniec do końca (Bikot 1),
- zespolenie żołądkowo-dwunastnicze, koniec do boku (Pean),
- zespolenie żołądkowo-czcze (gastrojejunostomia), bok do boku (Bikot 2),
- zespolenie żołądkowo-czcze, bok do końca (Hoffmeistera),
- resekcja dna żołądka w przypadku, gdy nowotwór dotyczy części dennej, brak przerzutów i nacieczenie nie jest zbyt rozległe.

- przepuklina rozworu przełykowego,
1˚ - przy krótkim wrodzonym przełyku część żołądkowa jest wciągana do klatki piersiowej,
2˚ - częściowe wpochwienie żołądka do przełyku,
3˚ - wpochwienie znacznej części ściany żołądka do przełyku,
4˚ - przepuklina przełykowa – część żołądka wchodzi do jamy piersiowej przez rozwór przepony.

- wrzody (ulci),
Diagnozowane nieco częściej od chwili wprowadzenia endoskopii; mogą doprowadzić do perforacji.
Objawy zależne od nasilenia stanu zapalnego: spadek apetytu, chudniecie, wzrost pragnienia, kał fusowaty w przypadku krwawień.
Leczenie:
- zredukować liczbę bakterii (np. enterogast, kaomycyna),
- wycięcie części owrzodzonej, czasem z częścią dwunastniczą; taki zabieg kończy się zespoleniem jelita czczego z żołądkiem bok do boku, szwem dwupiętrowym; dwunastnica zaszywana jest na głucho.

- nowotwory,
Występują rzadko, najczęściej w okolicy odźwiernika. Rosną naciekowo lub w postaci guza do światła żołądka. Wokół odźwiernika tworzy się obręcz zwężająca, doprowadzająca do niedrożności, kwasicy. Przerzuty przez naciekanie.
Leczenie – zespolenie jelita czczego z żołądkiem bok do boku.

- ciała obce w żołądku,
Najczęściej znajdowane są: kamienie, piłki, zabawki, kasztany, folie, sznurki, tasiemki, bandaże, rajstopy (tzw. ciała linearne, trudno je diagnozować, mogą sięgać aż do jelit). W przypadku ciał linearnych następuje marszczenie części przykrezkowej jelita i powolne jego przecinanie. U kotów ciała takie mogą być usuwane od strony żołądka przez pociągnięcie. U psów nie wolno tego robić, bo łatwo dochodzi do przecięcia jelita.
Objawy- początkowo wymioty, spadek apetytu, inne w zależności od rozwoju choroby.
Leczenie – małe przedmioty usuwamy przy gastroskopii; duże w czasie gastrostomii (szew dwupiętrowy Lamberta).

- ostre rozszerzenie i skręt żołądka (RSŻ).
Występuje najczęściej po posiłku i po wysiłku.
Objawy:
- wzrost objętości brzucha,
- opukowo stwierdza się obecność gazu,
- utrudnione oddychania (oddech policzkowy),
- próby wymiotów,
- ślinienie,
- błony śluzowe blade lub sine,
- powłoki brzuszne napięte,
- tętno słabnące,
- tachykardia,
- przedłużony czas wypełniania się kapilar (do 10 sekund),
- zimne końcowe części ciała (uszy, łapy).
Przyczyny śmierci:
- wstrząs hypowolemiczny,
- wstrząs septyczny,
- wstrząs neurogenny (skręt krezki),
- samozatrucie i kwasica metaboliczna.
RSŻ jest problemem opisanym początkowo we Francji w 1906r. Reperfuzja części niedokrwionej powoduje uszkodzenie serca i wątroby produktami metabolizmu nagromadzonymi podczas niedokrwienia. W specjalistycznych ośrodkach ratuje się 70-80% psów. Schorzenie dotyczy ras dużych i najczęściej występuje postać nadostra. Bardzo ważna jest opieka przed- i pooperacyjna.
Etiologia schorzenia jest złożona. Usposabiają:
- aerofagia (źródło gazu wywołującego skręt i rozszerzenie żołądka),
- zaburzenia przewodnictwa n. X,
- przeładowanie żołądka i gwałtowne ruchy po najedzeniu.
Nie potwierdzono wpływu diety oraz rozciągnięcia więzadeł żołądka na RSŻ. Nie wiadomo czy najpierw następuje rozszerzenie żołądka, a następnie jego skręt, czy też skręt poprzedza rozszerzenie.
Objawy duszności są spowodowane uciskiem na przeponę i płuca, przez co następuje spadek utlenowania Hb.
Towarzyszy temu spadek pojemności minutowej serca oraz spadek ciśnienia krwi.
Zastój krwi w v.cava caudalis i v.portae powodują zastój krwi w jamie brzusznej.
Endotoksyny działają toksycznie na narządy miąższowe.
Pojawia się częstoskurcz nadkomorowy, tachykardia, substancje uwolnione z niedotlenionej trzustki powodują arytmię i gromadzą się w śledzionie. Niemiarowość serca może się utrzymywać do 72 h po zabiegu.
Z powodu zastoju krwi i zmian w hemodynamice, pojawia się zespół DIC (zespół uogólnionego wykrzepiania – mikrozakrzepy). Pojawiają się zakrzepy w żyłach śledzionowych.
Niedokrwienie dna i trzonu żołądka powodują wzrost poziomu HCl – owrzodzenia żołądka i spowolnienie motoryki (do 10 dni).
Następuje obniżenie dopływu krwi do wątroby, co spowalnia tempo eliminacji endotoksyn (błędne koło).

Comments are closed.