Badanie kliniczne i ocena gruczołu mlekowego krowy.

Badanie kliniczne i ocena gruczołu mlekowego krowy.
Powtórzyć:
• Anatomię
• Mammogenezę
• Laktogenezę
• Laktopoezę

Badanie kliniczne gruczołu.
• Wywiad.
- wiek (pierwiastka, wieloródka),
- jaki czas po porodzie (data i przebieg ostatniego porodu, okresu poporodowego; przy ciężkim porodzie mogą być zaburzenia gruczołu mlekowego, przy zatrzymaniu łożyska, stanach zapalnych; czy podawane były antybiotyki),
- data krycia,
- wydajność mleczna (zależy od okresu laktacji, możliwości fizjologicznych),
- sposób doju (maszynowy czy ręczny; hala wolnostanowiskowa czy dój na stanowisku),
- przebyte choroby wymienia (wpływają na wydajność; często nieodwracalne zmiany wytwórcze; sprzyja to nawrotom; w zachyłkach dochodzi do kolonizacji bakterii; na podstawie zwłóknienia określa czy jest to proces świeży czy już starszy),
- czas trwania i przebieg schorzenia (kiedy i jakie objawy; zmiany wytwórcze powodują tzw. twardy dój; zaleganie mleka powoduje rozwój bakterii, a to powoduje wzrost liczby komórek somatycznych),
- zachowanie się krowy przy dojeniu (bolesność, podciąganie mleka, obrzęk może uniemożliwić dój),
- obserwowane zmiany w mleku (zmiany barwy, konsystencji, obecność krwi, strzępek, zapach zjełczały, acetonu),
- dotychczasowy sposób leczenia (czy już było coś podawane; jaka była reakcja na lek; czy był robiony antybiogram; jeżeli były podawane antybiotyki, to jak często).

• Badanie ogólne.
Wyróżniamy mastitis cilnica (nadostre, ostre i podostre) i subclinica (najczęściej) – wzrasta ilość komórek somatycznych, bakterii, a spada wydajność.
W przypadku mastitis subclinica robi się profil biochemiczny krwi.
Przy zapaleniu ostrym (głównie przez E.coli; tylne ćwiartki) bada się odżywienie, kondycję, temperaturę, temperaturę miejscową gruczołu, stan błony śluzowej, układ oddechowy i krążenia.
Sprawdza się czy są ropne zapalenia, zakażenia innych narządów – łatwo się przenoszą.

• Oglądanie.
Oglądamy krowę z tyłu i z boku z odległości 2-3 metrów; oceniamy:
- kształt – skrzynkowe (brzuszne, udowe, schodkowe, dzikie małe),
- wielkość – ważne przed czy po doju,
- zawieszenie,
- włos (wymię kosmate; włos moze być golony – kwestia higieny),
- symetrię i proporcję płatów – ma wpływ na dojenie,
- ilość i budowę strzyków (przystrzyki, strzyki boczne, międzystrzyki; politelia – strzyk bez tkanki gruczołowej, polimastia – strzyk z tkanką gruczołową; strzyki szczelinowe, kozie),
- kształt strzyków – lejkowy – cylindryczny 8-12 cm (mięsisty, dzwonkowaty, butelkowaty, krótkie, ołówkowaty, stożkowaty; odległość między strzykami ma być na dłoń),
- zawieszenie sromowo-międzyudowo-brzuszne (lig. suspensorius uberis; wymię obwisłe jest narażone na urazy i zakażenia).

• Omacywanie.
Cały gruczoł (cztery płaty), węzły chłonne i strzyki. Zaczynamy badać od dołu.
Okolicę zatoki mlekonośnej chwytamy między kciuk i palec drugi (chwyt zatokowy) lub obszturchujemy palcem drugim. Zaczynamy od płatów zdrowych. Wyczuwamy temperaturę, napięcie (obrzęk), bolesność, zgrubienia, fałdy, ropnie, krwiaki, obserwujemy ujście kanału strzykowego.
a – kopuła strzyka zaokrąglona, strzyk prawidłowy, bez deformacji, ujście niewidoczne, punktowe,
b – ujście punktowe otoczone pierścieniem zgrubiałego popękanego naskórka (ragady),
c – ragady + wynicowany nabłonek przewodu strzykowego,
d – kopuła mocno zdeformowana, ujście lejkowate, ragady,
e – kopuła talerzowata, płaska lub jak równia pochyła, ujście przemieszczone, ragady, zniekształcenie wierzchołka strzyka.
Omacujemy kanał strzyka:
I – niewyczuwalny,
II – lekko wyczuwalny,
III – wyraźnie zgrubiały (jak zapałka, wkład do długopisu).

Gruczoł mlekowy – łapiemy z boku i omacujemy drugą ręką. Konsystencja jak gruba gąbka.
N – konsystencja normalna,
Ob – obrzek,
Lz – lekkie zwłóknienie (wyczuwalne stwardnienie okolicy zatoki mlekonośnej),
Wz – wyraźne zwłóknienie (wyższe partie),
Sz – silne zwłóknienie (cały gruczoł),
Ind – induratio, zmięśnienie.

Zmiany w symetrii:
H – hypertrofia płata dużego stopnia,
h - hypertrofia płata małego stopnia,
A - atrofia płata dużego stopnia,
a - atrofia płata małego stopnia.

Węzły chłonne – powinny być niewyczuwalne lub wielkości orzecha (laskowego, włoskiego).
Cysternę strzyka bierzemy między kciuk i palec drugi i rolujemy.

Comments are closed.