Elementy anatomii ptaków część I

Elementy anatomii ptaków część I

Pewne cechy budowy wspólne z gadami.
Szkielet osiowy
(czaszka, kręgosłup, rusztowanie kostne klatki piersiowej) lekki kościec
Czaszka często w kształcie klina – prucie powietrza. Trudno doszukać się szwów, dobrze rozwinięta kość siekaczowa, symboliczna kość szczękowa (brak uzębienia). Staw żuchwowy pierwotny + kość stawowa + kość czworoboczna (normalnie kość żuchwowa połączona bezpośrednio z kością skroniową)
Bardzo duże oczodoły (dominacja narządu wzroku), oddzielone od siebie blaszką międzyoczodołową.
1 kłykieć potyliczny, odcinek szyjny esowato wygięty (krótszy przełyk niż szyja), zmienna liczba kręgów szyjnych (14, 15…), kręgi szyjne ptaków posiadają wyrostki żebrowe.
W odcinku piersiowym 6-7 kręgów ze zdolnością do zespalania (głównie te dalsze), związane są z nimi żebra. W żebrach brak podziału na kość i chrząstkę żebrową – obie części to elementy kostne (część kręgowa żebra i część mostkowa żebra). Obecność wyrostków haczykowatych na żebrach (w częściach kręgowych) ~ boczna ściana klatki piersiowej mało ruchoma.
Mostek bardzo potężny, połączony z kością kruczą. Dobrze rozwinięty grzebień mostka u ptaków latających (miejsce mięśni piersiowych). U ptaków biegających (struś) grzebień mostka nie powstaje!
Obecność szczeliny mostka (zmniejszenie wagi) – u ptaków pływających nawet otwór.
Odcinek lędźwiowy bardzo wcześnie zespolony z odcinkiem krzyżowym dając kość lędźwiowo-krzyżową
Ostatni odcinek – ogonowy, jego końcowe kości się zespalają dając pygostyl (miejsce przyczepu mm. poruszających sterówkami)
Kończyny
Górna / piersiowa:
1. Zonopodium (obręczowy) – obręcz kompletna – 3 kości: łopatka (cieniutka blaszka), bardzo potężna kość krucza, obojczyk lewy i prawy się zespalają dając u ptaków grzebiących / latających strukturę o kształcie V, u pływających U
2. Stylopodium (nasadowy) – kość ramienna z otworem pneumatycznym
3. Zeugopodium (przejściowy) – kości przedramienia: bardzo dobrze rozwinięta promieniowa oraz słabsza łokciowa
4. Autopodium (obwodowy) – kości ręki
Mocno zredukowany nadgarstek: 2 kości łokciowa i promieniowa nadgarstka
Śródręcze mocno przekształcone – 3 kości II, III (najpotężniejsza) i zespolone III-IV
Palce – III najpotężniejszy, dwuczłonowy; IV słabszy, jednoczłonowy
Dolna / miedniczna:
1. Zonopodium – 3 kości: biodrowa, kulszowa (z otworem kulszowym, łonowa (najsłabsza). Pomiędzy kulszową a łonową otwór zasłoniony. BRAK SPOJENIA MIEDNICZNEGO
2. Stylopodium – kość udowa i rzepka
3. Zeugopodium – kość strzałkowa (słaba) i kość piszczelowo-stępowa os thibiotarsi s. thibiotarsus
4. Autopodium –
u ptaków BRAK STĘPU; jego górny szereg zespolił się z kością piszczelowo-stępową, natomiast dolny szereg zespolił się ze śródstopiem  kość stępowo-śródstopna os tarsometatarsi
Śródstopie w zasadzie trzyczęściowe, Tu wyrostek ostrogowy processus calcaris
Kości palców – 4 palce
I zwrócony do tyłu - trójczłonowy
II trójczłonowy
III najdłuższy, najpotężniejszy, czteroczłonowy
IV krótki, pięcio/ sześcioczłonowy
Kość gnykowa
Bardzo długi trzon dający kil – carina (zwrócony do tyłu); ku przodowi kość gnykowa wrasta w język dając kość śródjęzykową os endoglossum; jedna para rogów

Na głowie brak mięśni mimicznych jak i brak mięśni zewnętrznych gałki ocznej.
Układ ustaleniowy w kończynie miednicznej
Ptak może odpoczywać obejmując przedmiot o okrągłym przekroju – stan przykurczu mięśni bez ich męczenia.
 W mięśniu smukłym pasmo ścięgniste idące przez zginacz stawu kolanowego, a następnie dołączające do mięśnia zginacza powierzchownego palców jeżeli ptak zgina kolano to automatycznie zaciska mu się palec

Comments are closed.