Pasteurella multocida

Pasteurella multocida
- Gram(-) kokopałeczki, bez przetrwalników, dość wrażliwe
- 5 serotypów otoczkowych A, B, D, E, F i 16 somatycznych
- Powszechne nosicielstwo w drogach oddechowych wielu gatunków
- Różne choroby różnych gatunków
- Różna zjadliwość szczepów – pewne szczepy wywołują daną chorobę
- Czynniki zjadliwości: otoczka (antyfagocytarnie działa), endotoksyna (gorączka, wstrząs), niektóre szczepy egzotoksyna
- Pierwotne zakażenie (zaraza bydła i dziczyzny; zaraza świń; cholera drobiu) – u nas praktycznie zwalczone!
- Lub wtórne (zespół enzootycznego zapalenia płuc bydła, świń, owiec i kóz; pastereloza królików; może zakaźne zanikowe zapalenie nosa świń) – coraz większe znaczenie bo zmasowanie chowu, stres intensywnego chowu, zimno, wilgoć
Mannheimia haemolytica
- 12 typów serologicznych (otoczkowych)
- Czynniki zjadliwości jak P. multocida
- Ale też leukotoksyna – ciepłochwiejna, białkowa egzotoksyna, poraża leukocyty przeżuwaczy (makrofagi płucne, neutrofile)
- Zespół enzootycznego zapalenia płuc bydła i innych przeżuwaczy (wyjątkowo inne gatunki)
- Też częste nosicielstwo
Zaraza świń
- Pateurella multocida, pierwotna, zaraźliwa, ostra posocznicowa choroba też w tropikach głównie, w Europie zwalczone
- Postać obrzękowa (obrzęk gardła)
- Postać płucna (ciężkie krupowe zapalenie płuc)
Dziś natomiast współudział P. multocida w ostrych i przewlekłych bronchopneumoniach świń.
• Zakażenie egzogenne lub endogenne
• Zakażenie drogą kropelkową, ewentualnie przez skórę (owady), sporadycznie od innych gatunków
• Rola stresu (upały, wilgoć, zimno, zła wentylacja)
• O odporności niewiele wiadomo, szczepienia – słabe efekty
Rhinitis atrophicans – odrębny problem
Zaraza bydła i dziczyzny (posocznica krwotoczna, choroba Bollingera)
- Ostra, zaraźliwa posocznica bydła, bawołów i innych
- P. multocida B6 (bydło) i E6 (bawoły)
- Epizootie głównie w tropikach, tam gdzie niska kultura produkcji i opieki weterynaryjnej, dużo stresów, wilgoci, upałów, rola transportu żywca
- Dawniej w Europie też sporo, dziś sporadycznie, bo raczej obrót mięsem niż żywcem + nadzór weterynaryjny
Pasterelozy u innych gatunków
Owce
- P. multocida: bronchopneumonia, ale głównie:
- M. Haemolytica:
 Bronchopneumonie (wtórne do wirusowych)
 Posocznice jagniąt do 3 m-cy
 Ciężkie, często zgorzelinowe zapalenia wymion

Króliki
- P. multocida: zakaźny katar królików – enzootycznie (angory)

Człowiek
- P. multocida: zakażenia przyranne od pokąsań (ewentualne posocznice)

Comments are closed.