Higiena zwierząt (zoohigiena) –

Higiena zwierząt (zoohigiena) –
nauka interdyscyplinarna; zajmuje się ochroną zdrowia i produkcji zwierząt poprzez zmniejszenie ekspozycji i dyspozycji zwierząt na czynniki oporu środowiska.
Opór środowiska – większość czynników środowiskowych ma swoje optimum dla zdrowia, życia poszczególnych gatunków (zależy też od wieku, masy, warunków utrzymania i in.). Są też czynniki, które nie mają swojego optimum (mają pesimum) – suma czynników nie optymalnych to opór środowiska. Jest to czynnik etiologiczny chorób zwierząt, też obniża produkcyjność.
Optimum nie ma obecność amoniaku i H2S w powietrzu – każde stężenie jest szkodliwe.
Zmniejszyć ekspozycję – zoptymalizować środowisko lub zabrać zwierzę z środowiska szkodliwego.
Zmniejszyć dyspozycję – zmniejszyć wrażliwość – profilaktyka, szczepienia czynne, bierne.
Obejmuje ekologię (interakcje biotyczne i abiotyczne), ekofizjologię, bioklimatologię, etologię, ergonomię zootechniczną (dostosowywanie urządzeń mechanicznych, wyposażenie budynku do właściwości anatomicznych, fizjologicznych i behawioralnych zwierząt), higienę pomieszczeń inwentarskich.

Środowisko życia zwierząt:
• warunki utrzymania;
• żywienie.
W jednakowym stopniu (po 50%) decydują o produkcyjności.

Potencjał genetyczny – genetycznie uwarunkowana produkcyjność. Często jest bardzo wysoki, ale potencjał produkcyjny jest niski – nieodpowiednie warunki utrzymania.
Potencjał biotyczny – potencjał przeżywania, to zdolność zwierzęcia do przeżycia w różnych warunkach (potencjał ochrony, rozmnażania, odporność zwierząt). Im wyższy potencjał genetyczny, tym niższy potencjał biotyczny.

Są grupy schorzeń, które rozwiną się, nawet jak zmienimy warunki środowiska; nie zahamujemy ich. A zabiegi weterynaryjne mogą pomóc, szczepienia (nie wolno szczepić przeciw pomorowi!). są też choroby przy których poprawienie warunków środowiskowych drastycznie zmienia okoliczności – zwierzęta stają się zdrowsze.

Czynniki środowiska zwierząt:
1. Czynniki biotyczne – drobnoustroje, pasożyty, grzyby, wirusy, inne zwierzęta, człowiek.
2. Czynniki abiotyczne:
• fizyczne – klimat, temperatura, jonizacja, oświetlenie, wilgoć, ciśnienie;
• chemiczne – jakość powietrza, amoniak, siarkowodór, tlen, czynniki toksyczne dla zwierząt;
• edaficzne – gleba i woda, skład chemiczny gleby (→ skład chemiczny paszy; słaba gleba, to i pasz z niej słaba), czynniki ryzyka w chorobach zakaźnych, gnojowica (nawożenie na polach), zbyt dużo azotu w glebie → zatrucia; woda – źródlana, właściwości fizykochemiczne, mikrobiologiczne, toksyny w niej zawarte.
3. Czynniki fagiczne – związane z żywieniem.
4. Czynniki technogeniczne – tworzy je człowiek; mogą być przyczyną wielu schorzeń; podłoże bezściółkowe – ułatwienie pracy ludzkiej, usuwanie gnojowicy – taniej. Każdy taki system jest zły, ze względu na dobrostan zwierząt (na ich zdrowie). Trzeba kalkulować, czy się opłaca, np. hałas wywołany przez wentylatory, paszniki straszy zwierzęta, ale z czasem się do niego przyzwyczajają.
Choroby cywilizacyjne u zwierząt – wywołane przez człowieka; schorzenia występujące w warunkach dużej koncentracji zwierząt, dużego zagęszczenia

Comments are closed.