Beztlenowcowe choroby owiec

Beztlenowcowe choroby owiec
Enterotoksemia owiec – epidemiologia
- Nadostro lub ostra enterotoksemia Clostridium perfringens typ D
- Jagnięta i młode owce na całym świecie
- Najczęstsze choroby bakteryjne owiec (rzadko kóz, cieląt)
- Bardzo poważny problem (do 30% ogółu strat owiec), też w Polsce
- Częściej na równinach, sporadycznie w górach
- Jagnięta 3-12 tygodniowe, też opasy 6-10 m-cy
- Zarazek bytuje u dorosłych owiec w przewodzie pokarmowym
- Dopóki nie ma zaburzeń p.pok – niegroźny
- Stąd do gleby, tam przetrwalniki (ale rezerwuar – owce)
Etiopatogeneza enterotoksemii owiec
(Choroba miękkiej nerki, overeating disease, milk colic)
- C. perfringens typ D uwalnia m.in. toksynę epsilon jako nieczynną protoksynę i trypsyna ją przekształca w chorobotwórczą toksynę
- Choroba po zmianach żywienia, zwłaszcza nagłych, po zawyżeniu dawki treściwych (mieszanki, zboże, mleko itp.)
- Więc przekarmianie w tuczu, po rozpoczęciu wypasu (lucerna!)
- Normalnie trawieniec ma niskie pH, co nie sprzyja zarazkowi
- Sprzyja: alkalizacja trawieńca, zwłaszcza niestrawiona skrobia w jelicie (=przekarmienie): rozwój zarazka i więcej toksyny
- Ale wtedy zwykle tylko biegunka i usuwanie toksyny
- Natomiast jednoczesne zwolnienie pasażu treści lub zaparcie = toksemia
- ENTERO+TOKS+EMIA
- Uszkodzenie śródbłonka: przesięki, obrzęki i wybroczyny
- Hydropericardium, hydrothorax, hydroperitoneum
- Obrzęk mózgu: wyrzut katecholamin, co aktywuje cyklazę adenylową, więc więcej cAMP, w efekcie hiperglikemia i cukromocz (2-6% glukozy w moczu)
- Uszkodzenie nerek (proteoliza pośmiertna (choroba miękkiej nerki), wątroby i innych narządów)
- Nagłe upadki (dobra kondycja), ostro: nadpobudliwość ruchowa, drgawki, biegunka, ślinienie, bardzo duża śmiertelność
- Odporność ściśle humoralna (antytoksyczna) czynna i bierna
Rozpoznawanie
- Wywiad, objawy (+cukromocz), sekcja (+szybkie gnicie)
- Izolacja zarazka z kału (treści jelit) możliwa, ale też zdrowe
- Decydujące jest wykazanie toksyny w treści jelita cienkiego
- Po i.v. podaniu myszom lub i.d. świnkom morskim
- A uprzednia inkubacja z antysurowicami oznaczy typ zarazka
- Dziś szuka się genów toksyn w kale PCR
Możliwości zwalczania
- Na leczenie (i.v. antytoksyna anty-typ D) zwykle za późno
- Zdrowym surowicę profilaktycznie, ale wystarczy szczepienie toksoidem (tańsze i dłużej)
- I ograniczenie żywienia

- Szczepienie matek w ciąży toksoidem: odporność bierna
- Potem 2x szczepienie jagniąt (od 4 tygodnia) przed początkiem tuczu
- Antybiotyki profilaktycznie w paszy – nowe problemy
- Higiena karmienia

Comments are closed.