ŚLINIANKA PODŻUCHWOWA

ŚLINIANKA PODŻUCHWOWA
* TORBIEL ŚLINOWA
- dość częsta u psów ( najczęściej 1-5 lat)
- u kotów raczej rzadka
Powstaje z rozdęcia zrazika lub z przerwania przewodu gruczołu ślinowego podjęzykowego lub żuchwowego . Ślina dostaje się do otaczających tkanek , zwłaszcza tkanki łącznej .W języku klinicznym torbiel określa się mianem ŻABKI ( venula) , która jest z zasady związana z gruczołem ślinowym ( żuchwowym lub podjęzykowym) i jego przewodem wyprowadzającym lub przewodami wyprowadzającymi .
* ŻABKA PODJĘZYKOWA ( venula sublingualis) jest to torbiel umiejscowiona w jamie ustnej i może pochodzić zarówno od przewodu ślinianki podżuchwowej jak i podjęzykowej . Ślinianka podjęzykowa składa się z dwóch części : przedniej wieloprzewodowej i tylnej jednoprzewodowej , znajdujących się we wspólnej torebce z gruczołem żuchwowym . Obie części mają jedno ujście w jamie ustnej obok ujścia gruczołu żuchwowego . Żabka umiejscawia się pod językiem po jednej lub po obu stronach więzadełka języka . Jest to cienkościenna , podłużna , żywoczerwona torbiel , niebolesna , przesuwalna względem błony śluzowej , przy ucisku wydobywa się różowa ciągliwa ślina . Zwierzę mocno się ślini i ma trudności w pobieraniu pokarmu .
* ŻABKA PODŻUCHWOWA ( venula submandibularis) uwypukla się pod żuchwą , stwierdza się chełbocącą , niebolesną wyniosłość , która może komunikować się z torbielą w jamie ustnej . Czasami uwypuklenie występuje tylko pod żuchwą i może przechodzić nawet pod szyję .
ROZPOZNANIE - POSTĘPOWANIE :
- torbiel ma związek z gruczołem po lewej czy prawej stronie
- uwypuklenie i wyniosłość
- asymetria
- przy braku pewności mocno ucisnąć torbiel i patrzeć gdzie przemieszcza się płyn
- powiększenie samego gruczołu ( żuchwowy i tylna część podjęzykowego)
badanie Rtg po wypełnieniu torbieli środkiem cieniującym
- należy odróżnić żabka podjęzykową od zapalenia gruczołu podjęzykowego ( twarde , bolesne uwypuklenie )
- żabkę podżuchwową należy odróżnić od torbieli pochodzącej ze szczątków łuków skrzelowych, od krwiaków ,ropniaków a nawet nowotworów ( chłoniako-mięsaki , raki - są twarde i nie chełbocące)
WYWIAD :
pęka , wycieka , zamyka się i tak w kółko
LECZENIE:
Wstępną fazę zapalenia ( przed zatkaniem przewodów wyprowadzających ) można leczyć farmakologicznie , ale najczęściej jest już na to za późno .
Zachowawcze leczenie torbieli nie daje trwałych efektów , skuteczne jest :
A) wycięcie otworu w ścianie torbieli ( cystotomia)
- żabka podjęzykowa rzadziej podżuchwową
- batrachoplastyka
- znieczulenie nasiękowe lub powierzchniowe
- wycinamy otwór żeby się nie zarósł zeszywa się ciągłym szwem brzeg błony śluzowej lub skóry z brzegami ściany torbieli
- pędzelkowanie jodyną 3% kwasem karbolowym , leczenie trwa kilka tygodni , pozostaje nieestetyczna blizna , często przetoka ślinowa
- ślinianka wysycha i obumiera
B) wycięcie torbieli i gruczołu ślinowego ( extirpatio glandulae salivalis )
- torbiele ślinowe szczególnie torbiele podżuchwowe
- głębokie znieczulenie ogólne , układamy pacjenta na boku chorą stroną ku górze
- gruczołu żuchwowego szukamy między żyłami szczękowymi ( zewnętrzną i wewnętrzną) , które schodzą się w żyłę szyjną zewnętrzną ( tuż za kątem żuchwy)
- cięcie od żuchwy do rozwidlenia
- pod skórą leży mięsień podskórny i powięź przyuszniczo-żwaczowa .Następnie rozdzielamy na tępo mięsień małżowinowy dolny .W torebce gruczołu znajduje się tylna część gruczołu podjęzykowego . Chwytamy kleszczami Allisa za gruczoł i odpreparowujemy razem z torebką i podwiązujemy naczynia i przewody wyprowadzające ( zapobiegamy krwiakom)
- ranę skórną zaszywamy szwami przerywanymi
zabieg należy do trudnych gdyż żyła szyjna przechodzi przez śliniankę . Usunięcie ślinianki ma konsekwencje dla organizmu
Najczęstszą przyczyną zmian chorobowych ślinianek są ciała obce ( ości , kłosy , ziarna ) , które wciskają się do przewodów wyprowadzających ( u koni i przeżuwaczy) . Ciało obce stanowi jądro ,na którym osądzają się sole zwłaszcza węglan wapnia i powstają KAMIENIE ŚLINOWE ( SIALOLITY)), najczęściej u koni . Mogą występować pojedyncze lub mnogie , dorastają do wielkości jaja kurzego
* utrudniony odpływ wydzieliny
* zanik gruczołu , stan zapalny przewodu
* powstają torbiele
* wnikają bakterie ropotwórcze
* ropowica lub ropnie prowadzą do powstania przetok do jamy ustnej lub na zewnątrz .
Najczęściej spotykanym zapaleniem jest ZAPALENIE PRZYUSZNICY ( PAROTITIS) , które może być pierwotne lub wtórne , ostre lub przewlekłe ( rozrost tkanki łącznej , obrzęk ,przekrwienie) . U bydła - na skutek promienicy zapalenie ropne gruczołów ślinowych przy wtargnięciu bakterii wraz z ciałem obcym , drogą limfatyczną lub krwionośną( np. . zołzy , nosówka )

Comments are closed.