ZAPALENIE OTRZEWNEJ ( PERITONITIS )

ZAPALENIE OTRZEWNEJ ( PERITONITIS )
( wykład z 15 maja )
Błony surowicze to warstwa tkanki łącznej wiotkiej pokryta warstwą komórek nabłonkowych (mesothelium ) . Zawiera ona dużo makrofagów co czyni ją mało wrażliwą na różnego rodzaju zakażenia . Jeżeli dojdzie do jej zapalenia oznacza to , że czynnik uszkadzający jest bardzo silny i sytuacja ta jest bardzo groźna dla życia . Otrzewna jest błoną półprzepuszczalną co powoduje łatwe przenikanie płynu z naczyń do jamy otrzewnowej i odwrotnie . Ponadto otrzewna ma zdolność bardzo łatwego sklejania się . Kiedyś zapalenie otrzewnej kończyło się śmiercią , a obecnie śmiertelność wynosi około 50% .
Przyczyny powodujące zapalenie otrzewnej są bardzo różne :
choroby narządów jamy brzusznej (ropomacicze ) , przerwanie ciągłości ściany brzucha , przerwanie ciągłości dróg moczowych , żółciowych , przewodu pokarmowego , uwięźnięte przepukliny , po operacjach na przewodzie pokarmowym , przerzuty z innych okolic ciała (nokardioza u psów ) .
W zależności od tego czy w zapaleniu biorą udział bakterie czy nie rozróżnia się :
- zapalenie jałowe ,
- zapalenie bakteryjne .
W zależności od obszaru zajętego procesem można wyróżnić :
- zapalenie rozlane ,
- zapalenie miejscowe .
W zależności od przebiegu i czasu trwania :
- zapalenie ostre ,
- zapalenie przewlekłe .
Proces bez udziału bakterii rozwija się w wyniku drażnienia otrzewnej przez substancje chemiczne , które dostały się do jamy otrzewnowej i różne są w swym składzie od osocza .
Zagrożenie życia w przebiegu perytonitis wynika z uszkodzenia nerek , układu krążenia i układu oddechowego . Zaburzenia ukł. krążenia są spowodowane przechodzeniem dużej ilości płynów do jamy otrzewnowej z łożyska naczyniowego gdzie dochodzi do zmniejszenia objętości krwi krążącej . Dołącza się kwasica , a ponadto wchłaniane są toksyny z jamy otrzewnowej , które bezpośrednio uszkadzają serce . Niewydolność nerek jest spowodowana niewydolnością krążenia co zmniejsza przepływ przez nerki i zdolność oczyszczania krwi mocno spada . Ukł. oddechowy jest niewydolny w wyniku wzrostu napięcia powłok brzusznych .
Rozpoznanie nie jest proste ( łatwe gdy skojarzymy z zabiegiem chirurgicznym , urazami ścian brzucha ). W wywiadzie dowiadujemy się , że brak jest apetytu , są wymioty i objawy niedrożności . Brzuch jest powiększony czasem podkasany . Przy zapaleniu pierwotnym objawy narastają powoli . Przy zapaleniu bakteryjnym pojawia się gorączka , ale może też jej nie być , błona śluzowa nastrzykana naczyniami , wydłuża się czas napełniania naczyń . Osłuchując brzuch na początku schorzenia słychać tarcia listków otrzewnej , potem brak trzeszczeń , ale pojawia się stłumienie choryzontalne . Brzuch jest tkliwy . U dużych zwierząt pomocne jest badanie rektalne - można wyczuć zrosty . Przy omacywaniu brzucha mogą wystąpić wymioty . Dokonujemy nakłucia jamy brzusznej i badamy zawartość ( przy nadmiernej ilości płynu wycieka on przez igłę ) , płyn usuwamy też przed badaniem RTG . Przy zapaleniu otrzewnej może być obraz typowy dla niedrożności porażennej jelit ( bańki gazów w jelitach ) . Ponadto robi się posiewy bakteryjne , badamy krew ( leukocytoza , wydłużony czas protrombinowy ) . Jeżeli zbierzemy to wszystko do kupy możemy postawić prawidłowe rozpoznanie .
POSTĘPOWANIE .
Zawsze próbujemy zdrenować jamę otrzewnową i upuszczać zalegający wysięk . Najważniejsze jest podtrzymanie czynności nerek , serca i płuc co można osiągnąć przez nawodnienie pacjenta . Podawanie antybiotyków w zapaleniu bakteryjnym nie leczy a tylko ogranicza rozwój choroby i nie jest najważniejsze .

Comments are closed.