Wykładnia prawa

Wykładnia prawa - polega na tym , że interpretuje się normę prawną . Ustala się treść i zakres tej normy . W drodze wykładni nigdy nie tworzy się nowej normy, a tylko ustala sens już istniejącej .
Podział ze względu na podmiot dokonujący :
- wykładnia autentyczna - dokonywana przez organ, który te normę stworzył . Dokonuje wykładni , gdy norma została wadliwie sformułowana .
- wykładnia legalna - wykładnia dokonywana przez organ specjalnie do tego upoważniony ( Trybunał Konstytucyjny )
- wykładnia praktyczna - dokonywana przez organy stosujące prawo ( sady ) na użytek poszczególnych rozstrzygnięć . Nie ma mocy powszechnie obowiązującej jak wcześniejsze p.-kty . Jeżeli jest ona dokonana przez jakiś wyższy organ , to ta wykładnia jest wiążąca do danej sprawy dla organu niższego .
- wykładnia doktrynalna ( naukowa ) - dokonywana przez naukę ; nie jest powszechnie obowiązująca . Nikt nie musi jej przestrzegać , nawet sądy . Często jednak jest wykorzystywana .
- wykładnia interpretacja - może wynikać z tego , że norma się zestarzała i wtedy też jest dopuszczalna “wykładnia adaptacyjna” . Należy zawsze ustalać sens normy wraz ze zmianami w państwie .
Podział ze względu na metodę dokonywania:
- gramatyczna ( słowna , werbalna , literalna ) polega na tłumaczeniu treści i sensu normy prawnej poprzez badanie sensów jej słów . Ustala znaczenie wyrazów .
- wykładnia logiczna -ustalanie sensu normy drogą logicznego rozumowania na podstawie zawartych w niej przesłanek (np. “ jeżeli nie wolno mniej to tym bardziej nie wolno więcej ..” albo “ jeżeli wolno więcej to tym bardziej wolno mniej..” )
- wykładnia celowości -zmierza do ustalenia sensu normy przez analizę celów do jakich ona została wydana . Ustaliwszy cel ustalimy też sens normy prawnej .
- wykładnia systemowa (systematyczna ) -polega na ustaleniu treści normy przez analizę miejsca jakie ona zajmuje w systemie prawa , oraz porównanie jej z normami sąsiadującymi ( np. gdy norma jest w kodeksie szczegółowym to tym samym już to wyłącza inne normy ogólne .
- wykładnia historyczna -zmierza do ustalenia sensu normy na podstawie okoliczności towarzyszących jej powstaniu , odwołuje się do motywów jakie “ przyświecały “ wydaniu danej normy
Podział w/g punktu widzenia prawa:
- stwierdzające - polega na ustaleniu że wyniki wszystkich metod wykładni są jednakowe wobec czego normę należy rozumieć dokładnie tak jak na to wskazuje jej brzmienie .
- rozszerzająca - polega na wnioskowaniu że wyniki innych metod wykładni zmuszają nas do korekty sensu normy ustalonej przy pomocy wykładni gramatycznej . Nadanie jej szerszej treści niżby to wynikało z jej literalnego brzmienia .
- ścieśniająca ( zwężająca ) - oznacza wniosek że sens badanej normy jest węższy od zakresu normy badanej metodą gramatyczną , jest węższy niż wynika z użytych w niej słów .

Comments are closed.