CYNICY (ANTYSTENES, DIOGENES) I CRENAICY (ARYSTYP)

CYNICY (ANTYSTENES, DIOGENES) I CRENAICY (ARYSTYP)
Poglądy Protagorasa i Sokratesa łączyli Antystenes i Arystyp. Pierwszy założył szkołę cyników, a drugi szkołę cyrenaików. Obaj uchodzą za sokratyków chociaż przeważa w nich Protagoras. Pod wpływem Protagorasa kładli nacisk na relatywizm, a Sokratesa na etykę. Cynicy rozwinęli teorię moralizmu, a cyrenaicy teorie hedonizmu. CYNICY: ANTYSTENES – Był uczniem Gorgiasza i Sokratesa. Pochodził z proletariatu ateńskiego i w swej doktrynie dał ideologię proletariatu. POGLĄDY: 1. Od Sokratesa wziął przeświadczenie, że najważniejszą rzeczą w życiu jest cnota. W porównaniu z tym co najważniejsze wszystko inne jest obojętne między innymi obojętna jest wiedza. Pogląd ten dzielił cyników od Sokratesa. Antystenes ograniczał poznanie do postrzeżeń. Stojąc na stanowisku sensualistycznej koncepcji poznania skłaniał się też do materialistycznej koncepcji przyrody. Cechą cyników było to, że oderwali się od tradycji, przyzwyczajeń i konwenansów. Twierdzili, że istnieją człowieczeństwa. 2. Etyka stanowiła ośrodek filozofii Antystenesa, uważał, że jedynym dobrem i celem życia jest cnota i wszystko inne jest obojętne. Poza cnotą wszystko jest niepotrzebne, bo ona wystarcza do szczęścia. Cynicy należeli do proletariatu pozbawionego wszystkiego, pozostawało im tylko to co mieli w sobie, a więc cnota. Stawiali cnotę, a potępiali dobra zew. Z intencją hedonistyczną. Dobra nie dały im zadowolenia, bo ich nie mieli, a także nie dałyby gdyby je mieli. Trzeba być obojętnym dla wszystkiego poza cnotą i wtedy dopiero jesteśmy wolni i niezależni. Twierdzili, że cnota jest jedna i taka sama dla wszystkich, dlatego wszystkich ludzi mieli za równych. Byli za równouprawnieniem kobiet i niewolników i czuli się obywatelami świata. DIOGENES Uczeń Antystenesa – zarzucał jednak mistrzowi, że wygłaszał teorie, a nie dość stosował je w życiu. CYRANEICY: ARYSTYP Z CYRENY – Głosił, że przyjemność jest jedynym dobrem, a przykrość jedynym złem. To stanowisko nazywano hedonizmem. Pięć tez ujmujących skrajny hedonizm Arystypa. 1. Przyjemność jest jedynym dobrem – teza uzupełniająca – przykrość jest jedynym złem. 2. Przyjemność będąca jedynym dobrem jest stanem przelotnym, chwilowo trwającym tylko póki działa bodziec. 3. Przyjemność jest natury cielesnej „cielesna przyjemność jest celem życia”. 4. Przyjemność jest stanem pozytywnym. 5. Przyjemności różnią się tylko intensywnością, natomiast nie różnią się między sobą jakością, tzn. nie ma przyjemności, które same w sobie byłyby wyższe lub niższe od innych. Wszystko jest równie dobre, gdy daje równą przyjemność. Stanowisko Arystypa proste, a nieprzejednane w swym hedonizmie okazało się zbyt jednostronne i trudne do obronienia, toteż jego uczniowie zaczęli robić ustępstwa, szukać kompromisów i porzucali jedną po drugiej jego tezy. Przez te ustępstwa porzucona została pierwsza zasada hedoizmu, bo przyjemność przestała być jedynym dobrem.

Comments are closed.