CZYNNIKI GENETYCZNE ROZWOJU CZŁOWIEKA

CZYNNIKI GENETYCZNE ROZWOJU CZŁOWIEKA
Czynniki genetyczne zawarte są w tzw. kodzie genetycznym, uzewnętrzniają się w postaci zespołu cech odziedziczonych po rodzicach. Kod genetyczny składa się z chromosomów znajdujących się w nich genów. Liczba chromosomów wynosi 46, z tego 22 pary nazwano chromosomami autosomalnymi, a jedną parę chromosomami płciowymi (u kobiety XX, a u mężczyzny XY). W wyniku podziału redukcyjnego (mejozy gonosomów) potomek otrzymuje po 23 pojedyncze chromosomy od każdego z rodziców. Geny stanowiące materiał chromosomalny (chromatynę), zbudowane są z kwasu dezoksyrybonukleinowego - DNA, z kwasu rybonukleinowego – RNA i z innych białek. DNA jest polimerem złożonym z powtarzających się elementów nukleotydów. Za pomocą RNA z rybosomów cytoplazmy powstaje matryca kodu genetycznego. Geny od ojca i matki podlegają prawom segregacji i rekombinacji, do którego dołącza się działanie genów dominujących recesywnych. Każda cecha posiada odpowiednik w postaci pary genów, zwanych allelami. Ponieważ powstają niezliczone ilości kombinacji i układów genów, każdy człowiek jest inny i każde dziecko rozwija się inaczej. Inaczej w ten sposób wyłania się genotyp, którym nazywa się zespół wszystkich genów danego organizmu, charakterystyczny dla niego przez ich układ, charakter, liczbę oraz warunkujący jego właściwości dziedziczne. W toku rozwoju organizmu w wyniku współdziałania genotypu i różnych czynników zewnętrznych wytwarza się fenotyp – zespół cech morfologicznych, fizjologicznych. Genotyp danego człowieka wpływa na ukierunkowanie procesów metabolicznych, a przez to – na przebieg rozwoju, kształtuje reakcje ustroju na czynniki środowiska zewnętrznego. Płeć – dziewczynka posiada 2 chromosomy X, z których jeden jest aktywny, a drugi spełnia rolę chromatyny płciowej. U chłopca są 2 różne gonosomy – XY. X jako nieaktywny jest chromatyną, natomiast Y jest aktywny i determinuje płeć. Różnice płciowe zależą również od genów zawartych w chromosomach autosomalnych.

Comments are closed.