NIETZSCHE (ŻYWIOŁ APLLIŃSKI I DIONIZYJSKI, KRYTYKA MORALIZMU, PRZEWARTOŚCIOWANIE WSZYSTKICH WARTOŚCI)

NIETZSCHE (ŻYWIOŁ APLLIŃSKI I DIONIZYJSKI, KRYTYKA MORALIZMU, PRZEWARTOŚCIOWANIE WSZYSTKICH WARTOŚCI)
POSTAWA APOLINIJSKA I DIONIZYJSKA – już w pierwszych swych pracach Nietzsche przeciwstawił dwie ludzkie postawy. Z antyku czerpał przenośnie symbol jednej widział w Apollinie, w drugiej Dionizesie. Postawa Apollinijska ceni to, co jasne, przejrzyste, opanowane, harmonijne, doskonałe. Postawa Dionizyjska ceni zaś pełnię i płodność życia, jego pęd, który obala wszystkie prawa dla którego dynamika ważniejsza jest od doskonałości. Nietzsche stał po stronie postawy Dionizyjskiej. Wywodził, że w niej miało źródło wszystko co w dziejach było wielkie i twórcze. KRYTYKA MORALNOŚCI WSPÓŁCZESNEJ. Z niezwykłą przenikliwością Nietzsche ujmował cechy moralności współczesnej, której był przeciwnikiem. Moralność współczesna panująca, opierała się na trzech głównych założeniach: 1. założenie równości: wszyscy są równi, mają równe prawa i obowiązki. 2. założenie wolności: każdy powinien być wolny byle nie stawał na drodze wolności innych. 3. założenie wartości moralnej: wartość moralna jest bezwzględna i zbędne jest ją uzasadniać, wskazując, że jest potrzebna do życia i zdrowia – nie jest bowiem środkiem, lecz celem ostatecznym. Nietzsche sądził, że prawie we wszystkich punktach jest zgodny z chrześcijaństwem. Był wrogiem: Sokratesa, Platona, chrześcijaństwa i demokracji. PRZEWARTOŚCIOWANIE WSZYSTKICH WARSTW. Własne stanowisko Nietzschego – owa moralność panów, było we wszystkich punktach wprost przeciwne moralności dziś panującej. Główne jego założenia były takie: 1. założenie wartości życia: jedynie ono posiada wartość bezwzględną i z niego rodzi się wszystko inne, co w ogóle wartość posiada. 2. założenie wolności silnego: wolność należy się tylko temu kto posiada dość siły by ją sobie zapewnić. 3. założenie nierówności: ludzie nie są równi, między nimi są lepsi i gorsi, zależnie od tego ile mają w sobie życia i siły. Jego stosunek do zasad moralności współczesnej , był stosunkiem krytycznym. Zasada sprawiedliwości jest zła, prawa i dobra należą się dostojnym dzielnym, silnym nie zaś słabym i nieudolnym. Właściwa sprawiedliwość opiera się nie na zasadzie równości, lecz głównie na nierówności: każdemu należy się tyle ile ma zasług „równość jest znamieniem upadku” – zasada użyteczności jest zła, nie chodzi o produkowanie dóbr, lecz o życie, które jest dobrem największym. Zasada nagrody i kary jest zła bo nagroda i kara nie są ważne, nagrodę rozumie się jako szczęście, karę zaś jako nieszczęście, od tego by się czuć szczęśliwym ważniejsze jest, by żyć życiem pełnym i dostojnym. Oskarżenie jego przeciw moralności współczesnej: 1. że opiera się ona na fałszywej psychologii, a przez to ma zasady niezgodne z naturą. 2. że zbudowana jest na fikcjach. 3. że ma ujemne konsekwencje praktyczne. Podjął „przewartościowanie wszystkich wartości”. To znaczy: wykazanie bezwartościowości tego wszystkiego, co powszechnie za wartościowe uchodzi, i postawienie w to miejsce wartości prawdziwych. Mówił także, że jego fil. ma być „poza dobrem i złem”. Znaczy to iż ma być poza dobrem i złem moralnym opartych na zasadach altruizmu, ogółu, intencji, wychowania.

Comments are closed.