SPINOZA (PANTEIZM)

SPINOZA (PANTEIZM)
1632 – 1677 Urodził się w Amsterdamie w rodzinie pochodzenia żydowskiego. Za porzucenie praktyk religijnych i podważanie zasad wiary został odtrącony od gminy żydowskiej. Uczył się w szkole żydowskiej. Dopiero w 1654 r poznał łacinę i język grecki. Wówczas zaczął studiować dzieła scholastyki oraz nauki przyrodnicze. Między systemem filozoficznym XVIIw. System Spinozy miał charakter monistyczny (panteizm). Przezwyciężył przeciwstawianie ducha i materii, choć nie sprowadzał ducha do materii ani materii do ducha. Zmarł młodo był prawdziwym mędrcem, bezinteresownie poświęcał swe życie wiedzy. Pojmował podobnie jak Kartezjusz - racjonalistycznie. Miarą prawdy dla niego była jasność, a rozum poznający w sposób wyraźny był jedynym źródłem prawdy. Przyjął myśl, że matematyka jest wzorem nauki. Wyrażał swą powszechną naukę sposobem geometrii, przyjąwszy pewne definicje i aksjomaty. Matematyka była tylko formą systemu Spinozy, treść jego była metafizyczna. W filozofii kartezjańskiej potępił jej dualizm Boga i świata, myśli i rozciągłości duszy, ciała i wolności. Próbował przezwyciężyć dualizm, wychodząc z własnych założeń, że substancja jest tylko jedna, a jest nią Bóg. Bo aby coś istniało samo przez się nie może być niczym ograniczone i musi być nieskończone, a nieskończona substancja to tylko Bóg. Substancja nie może być stworzona bo wtedy miała by przyczynę i istniałaby przez przyczynę, a nie sama przez się. Wszechświat nie może istnieć poza Bogiem, lecz tylko w Bogu. Bóg czyli przyroda to dwie nazwy jednej rzeczy. Przez panteizm miał zostać przezwyciężony analizm Boga i świata.

Comments are closed.